Ginekologia Wieku
Ginekologia Wieku
Rozwojowego
Rozwojowego
Dr n.med.Grażyna
Dr n.med.Grażyna
Blewniewska
Blewniewska
Ginekologia Wieku
Ginekologia Wieku
Rozwojowego
Rozwojowego
Dr n.med.Grażyna
Dr n.med.Grażyna
Blewniewska
Blewniewska
Ginekologia Wieku
Ginekologia Wieku
Rozwojowego
Rozwojowego
Obejmuje okres od urodzenia do 18 r.ż.
•
Okres noworodkowy – do 1 m-ca życia
dziecka
•
Okres dziecięcy do 7-8 r.ż. (okres spokoju
hormonalnego)
•
Okres przedpokwitaniowy 8-10 r.ż.
•
Okres pokwitania 10-13 r.ż.(początek
pokwitania wyprzedza o 2 lata menarche)
Ginekologia Wieku
Ginekologia Wieku
Rozwojowego
Rozwojowego
•
Rozwój cech płciowych powinien
wystąpić do 13 r.ż. a miesiączka do
16 r.ż.
•
M1-M5 - stadia rozwojowe sutków
•
P1-P5 - stadia rozwojowe owłosienia
łonowego
•
A1- A5 - stadia rozwojowe owłosienia
pachowego
Ginekologia Wieku
Ginekologia Wieku
Rozwojowego
Rozwojowego
•
Pełna dojrzałość osi podwzgórzowo-
przysadkowej zostaje osiągnięta 3-5 lat po
menarche
•
Pokwitaniu towarzyszy zwiększenie w
organizmie wody, białka i tłuszczu.
•
U dziewcząt tłuszcz stanowi 26-28% i jest
on pozagonadalnym źródłem estrogenów
•
Krytyczna masa ciała niezbędna do
wystąpienia menarche wynosi 46,5 kg
( wzrost 157 cm i wiek 12 lat 9 m-cy)
Kryteria dojrzałości dziewcząt
Kryteria dojrzałości dziewcząt
wg Lauritzena
wg Lauritzena
•
Ustalenie równowagi hormonalnej 3-5
lat po menarche
•
Cykle miesiączkowe 28±5 dni
•
Występowanie cykli owulacyjnych
•
Stosunek LH i FSH zbliżony do 1
•
LH po podaniu iv GnRH wzrasta
powyżej 200% wartości prawidłowych
•
PRL >5ng/ml, Estradiol >30pg/ml
Zaburzenia dojrzewania
Zaburzenia dojrzewania
płciowego
płciowego
•
Przedwczesne dojrzewanie płciowe
(pubertas praecox) przed 8 r.ż.
- przedwczesny rozwój sutków
- przedwczesny rozwój owłosienia
łonowego
- przedwczesny rozwój owłosienia
pachowego
•
Opóźnione dojrzewanie płciowe
- hipogonadyzm hipergonadotropowy
- hipogonadyzm hipogonadotopowy
Zaburzenia
Zaburzenia
miesiączkowania
miesiączkowania
•
Pierwotny (brak miesiączki po 16r.ż.)
•
Wtórny brak miesiączki (brak
miesiączki przez 3 m-ce)
•
Rzadkie miesiączki (oligomenorrhea)
•
Częste miesiączki (polimenorrhea)
•
Krwawienia młodocianych ( znacznie
przedłużone krwawienia
miesiączkowe)
Pierwotny brak miesiączki -
Pierwotny brak miesiączki -
przyczyny
przyczyny
•
Dysgenezja gonad (19%)
•
Hypoplazja jajników (18%)
•
Niewydolność podwzgórzowa (14%)
•
Hyperplazja nadnerczy (8%)
•
Zespół feminizujących jąder (7%)
•
Zespół Mayer-Rokitansky-Kustner-
Hauser
•
Zarośnięcie błony dziewiczej (6%)
•
Guzy przysadki (4%)
Pierwotny brak miesiączki-
Pierwotny brak miesiączki-
diagnostyka
diagnostyka
•
Badanie kliniczne
•
Badania hormonalne ( FSH,LH,TSH,
PRL,T, DHEAS,17-OH Progesteron)
•
Badanie USG
•
Kariotyp
Wtórny brak miesiączki-
Wtórny brak miesiączki-
przyczyny
przyczyny
•
Niewydolność i zaburzenia czynności
podwzgórza (75%)
•
Hyperplazja nadnerczy (5%)
•
Zespół policystycznych jajników (3%)
•
Guzy przysadki (1%)
•
Zespół Cushinga (0,8%)
•
Dysfunkcje tarczycy (0,8%)
•
Zespół Sheehana
•
Leczenie zależy od rodzaju
zdiagnozowanej patologii
Wrodzony brak pochwy
Wrodzony brak pochwy
•
Wrodzony brak macicy
(
Zespół Mayer–Rokitansky-Kuster-Hauser
)
– Częstość występowania 1/1000 -1/8300 urodzeń
– Pierwotny brak miesiączki, kariotyp (46 XX), prawidłowa
czynność jajników i rozwój trzeciorzędowych cech
płciowych
– Rozpoznanie 14-16 r. ż
– 7-10% szczątkowe rogi często z funkcjonalnym
endometrium
Zespół braku wrażliwości na androgeny
( AIS )
Pierwotny brak miesiączki, kariotyp (46XY), obecne jądra,
rozwinięte sutki, skąpe owłosienie łonowe i pachowe
Rozpoznanie 15-16 r. ż
Usunąć jądra i włączyć terapię estrogenową
Wrodzony brak pochwy -
Wrodzony brak pochwy -
diagnostyka
diagnostyka
•
Wywiad
•
Badanie ginekologiczne
-
ocena
III rzędowych cech płciowych
- budowa sromu i krocza
- badanie per rectum
•
Badania hormonalne
•
USG
•
Kariotyp
•
Diagnostyka układu moczowego
(w
ady układu moczowego u 30%
pacjentek z MRKH)
•
Psycholog (
15% pacjentek z MRKH
ma problemy psychiczne
)
Wrodzony brak pochwy - leczenie
Wrodzony brak pochwy - leczenie
•
Zachowawcza metoda Franka
(wytworzenie zachyłka pochwy poprzez rozciąganie
jego coraz szerszymi i dłuższymi rozszerzadłami).
Dharmasi zastosował tę metodę u 37 pacjentek z 92%
sukcesem. Jednak sukces zależy od obecności chociaż
małego zachyłka i dużej motywacji pacjentki.
•
Operacja sposobem Veccheti
•
Operacyjne rekonstrukcja przy użyciu różnych tkanek:
- operacje Mc Indoe z użyciem przeszczepu skórnego
- z użyciem jelita grubego
- z użyciem pęcherza moczowego
-
z użyciem otrzewnej (operacja Davydov)
Leczenie
Leczenie
Wytworzenie przestrzeni między odbytnicą
a pęcherzem moczowym
Leczenie
Leczenie
Uwolnienie otrzewnej
Leczenie
Leczenie
Przyszycie otrzewnej do przedsionka pochwy
Leczenie
Leczenie
Wytworzenie sklepień pochwy
Protezowanie pochwy
Leczenie
Leczenie
Współpraca ze strony pacjentki
Rogi szczątkowe macicy -
Rogi szczątkowe macicy -
diagnostyka
diagnostyka
•
Wywiad (okresowe bądź przewlekłe bóle w dole
brzucha)
•
Badanie ginekologiczne
-Prawidłowo rozwinięte III rzędowe cechy płciowe
-Prawidłowa budowa sromu i krocza
-Badanie per vaginam (rectum)
•
Badania hormonalne prawidłowe
•
USG (hematometra w czynnym rogu))
•
Rezonans magnetyczny
•
Laparoskopia (często endometrioza)
Rogi szczątkowe macicy –
Rogi szczątkowe macicy –
kiedy operować ?
kiedy operować ?
Rogi szczątkowe z czynnym
Rogi szczątkowe z czynnym
endometrium - leczenie
endometrium - leczenie
Wady szyjki macicy
Wady szyjki macicy
Atrezja szyjki macicy -
Atrezja szyjki macicy -
postępowanie
postępowanie
•
Atrezja szyjki macicy w 50% związana jest z
wrodzonym brakiem pochwy.
•
Hysterektomia - jeszcze 10 lat temu wielu
autorów uważało, że należy usunąć macicę
•
Drążenie kanału w szyjce macicy (mało efektywne
wysokie ryzyko nawrotu stenozy 60%)
•
Opisywane są ciąże u pacjentek po leczeniu
atrezji szyjki macicy, wobec czego należy dążyć
do zachowania macicy
•
Wydaje się, że optymalną metodą jest
wytworzenie anastomozy pomiędzy trzonem
macicy a pochwą
Opis przypadku
Opis przypadku
•
Wywiad
19-letnia pacjentka z pierwotnym brakiem miesiączki i
nawrotowymi bólami w podbrzuszu przyjmująca
antykoncepcję w sposób ciągły
•
Badanie ginekologiczne
-
Prawidłowo rozwinięte III rzędowe cechy płciowe
- Prawidłowa budowa sromu i krocza
- we wzierniku drobna szyjka macicy
- Badanie per vaginam opór w miednicy mniejszej w
przydatkach prawych
Badania hormonalne prawidłowe
Badanie USG
Atrezja szyjki macicy – leczenie
Atrezja szyjki macicy – leczenie
(wytworzenie połączenia maciczno-
(wytworzenie połączenia maciczno-
pochwowego - VIII 2008)
pochwowego - VIII 2008)
•
Etap laparoskopowy
- odpreparowanie załamka
pęcherzowo-macicznego i odbytnicy i wprowadzenie sondy
przez dno macicy
do jamy macicy
•
Etap pochwowy
– wycięcie stożka szyjki macicy i dojście
do jamy macicy i wszycie macicy do ściany pochwy z
pozostawieniem cewnika Foleya przez 3 tygodnie
Etap laparoskopowy
Etap laparoskopowy
Odpreparowanie załamka pęcherzowo -
macicznego
Etap laparoskopowy
Etap laparoskopowy
Odpreparowanie odbytnicy i wprowadzenie sondy do jamy
macicy
Etap pochwowy
Etap pochwowy
Wycięcie stożka szyjki macicy
Okres pooperacyjny
Okres pooperacyjny
•
Cewnik Foleya w jamie macicy przez
3 tygodnie
•
Antybiotykoterapia
•
Irrygacje pochwy
•
Antykoncepcja w sposób ciągły 2 m-
ce, dalej w sposób przerywany
•
Kontrolna hysteroskopia 4 m-ce po
operacji
Guzy jajnika w wieku
Guzy jajnika w wieku
rozwojowym
rozwojowym
•
Torbiele czynnościowe >3 cm
•
Diagnostyka (badanie kliniczne,
USG,Ca125)
•
Leczenie zachowawcze ( estro-
progestageny, leki p/zapalne)
•
Leczenie operacyjne (laparoskopia i
wyłuszczenie torbieli jajnika)
Guzy jajnika w wieku
Guzy jajnika w wieku
rozwojowym
rozwojowym
•
Nowotwory jajnika
•
Pierwotne nowotwory nabłonkowe (2%)
•
Nowotwory gonadalne
•
Nowotwory germinalne (60%)
•
Gonadoblastoma
•
Nowotwory z podścieliska jajnika (1%)
•
Nowotwory przerzutowe (2%)
•
Potworniaki należą do grupy
nowotworów germinalnych, które
rozwijają się z pierwotnej komórki
rozrodczej.
•
Zbudowane są z elementów jednego,
dwóch lub trzech listków
zarodkowych.
Częstość występowania
Częstość występowania
potworniaków
potworniaków
•
Potworniaki dojrzałe –
98%
-Torbielowate
- Lite
•
Potworniaki niedojrzałe – 1%
•
Potworniaki dojrzałe z cechami
zezłośliwienia -1%
Diagnostyka
Diagnostyka
•
Badanie kliniczne
•
Badanie ultrasonograficzne
- Sonda rektalna bądź waginalna
- Prezentacja 3D
- Ultrasonografia dopplerowska
•
Ocena markerów nowotworowych (Ca-
125,B-HCG,AFP,CEA)
Ryzyko operowania zmiany
Ryzyko operowania zmiany
złośliwej
złośliwej
•
Wiek pacjentki ( do 10 r ż częściej są zmiany złośliwe)
•
Diagnostyka ultrasonograficzna
•
Echogeniczność zmiany (w 97,45% potworniaka
dojrzałego można rozpoznać ultrasonograficznie)
•
Kolorowy Doppler ( niskie wskaźniki oporu i pulsacji w
naczyniach w przypadku zmian złośliwych)
•
Połączenie obydwu metod diagnostycznych daje dużą
czułość i swoistość( 99,02%, 99,75%)
•
Diagnostyka laboratoryjna -markery nowotworowe
Caspi B, Appelman Z et al. Ultrasound Obstet. Gynecol. 1996,7,275-279
Emoto M,Obama H et al. Cancer. 2000,15,2298-304