Przemoc w rodzinie

Dom rodzinny, spostrzegamy jako środowisko miłości i opieki, 
bezpieczne i ciepłe miejsce domowego ogniska, schronienie przed 
całym złem zewnętrznego świata. Jednak dla wielu ludzi dom 
rodzinny jest miejscem terroru i cierpienia, zagrożenia i poniżenia, 
lęku i rozpaczy.

Zagadnienia:

1.Perspektywy i aspekty przemocy
2.Pojęcie przemocy gorącej i chłodnej
3.Fazy cyklu przemocy w rodzinie
4.Rola sprawcy i ofiary przemocy domowej
5.Konsekwencje przemocy domowej
6.Przemoc wobec dzieci
7.Sposoby walki z przemocą domową
8.Kampanie społeczne na rzecz ograniczenia przemocy domowej

 

 

Przemoc - wywieranie wpływu na proces 

myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby 

bez jej przyzwolenia.

Przemoc w rodzinie to zamierzone, 

wykorzystujące przewagę sił działanie przeciw 

członkowi rodziny, naruszające prawa i dobra 

osobiste, powodujące cierpienie i szkody. W 

relacji jedna ze stron ma przewagę nad drugą. 

Ofiara jest zazwyczaj słabsza, a sprawca 

silniejszy.

 W sprawach dotyczących przemocy w rodzinie sądy wydają często 

wątpliwe wyroki i maksymalnie złagodzone kary

.

 Każdego roku około 50 kobiet popełnia 

samobójstwo

 z powodu 

przemocy ze strony partnera.

 Co trzecia osoba w Polsce styka się z przemocą w rodzinie.
 Ponad 95% ofiar przemocy w rodzinie to kobiety i dzieci.

 

 

 

2005

2006

2007 

2008

Liczba ofiar przemocy domowej ogółem

156.788

157.854

130.682

139.747

w tym: kobiety

91.374

91.032

76.162

 81.985

w tym: mężczyźni

10.387

10.313

8.556

 10.664

dzieci do lat 13

37.227

38.233

31.001

 31.699

nieletni od 13 do 18 lat

17.800

18.276

14.963

 15.399

 

2005

2006

2007 

2008

Liczba sprawców przemocy domowej ogółem

97.142

96.775

81.743

 86.568

w tym: kobiety

4.153

4.074

3.632

 3.942

w tym: mężczyźni

92.776

92.526

77.937

 82.425

nieletni

213

175

170

 201

 

 

Ad1. Perspektywy i aspekty przemocy

Wyróżniamy 4 perspektywy przemocy:

•

A) prawna-  we wszystkich cywilizowanych krajach przemoc jest prawnie zakazana

•

B) moralna- krzywdzenie innych jest powszechnie rozpoznawane jako zło

•

C) psychologiczna- tu zwraca się uwagę na to co czują osoby krzywdzone a także 
pułapki psychologiczne na nie zastawiane (szantaż)

•

D) społ-polityczna- patologie społeczne wpływające na szerzenie się agresji, 
czynniki społeczne i kulturowe, postawy sprzyjające przemocy lub 
usprawiedliwiające je.

Aspekty przemocy

•A) agresja to zamierzone działanie
•B) przemoc to naruszenie praw lub dóbr osobistych

•C) przemoc to osłabienie lub brak możliwości samoobrony jednej ze stron- psych i 
fizycznych

•D) osoba agresywna ma jakiś powód do tego by się tak zachowywać- afekt 
osobisty

 

 

PRAWO KARNE O 

PRZEMOCY DOMOWEJ

1) Według artykułu 207 kodeksu karnego:
2) § 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osoba 

najbliższą lub nad inna osoba pozostającą w stałym lub 

przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad 

małoletnim lub osoba nieporadna ze względu na jej stan 

psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia 

wolności od 3 miesięcy do lat 5.

3) § 2. Jeżeli czyn określony w § 1 połączony jest ze 

stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca 

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. 

4) § 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 lub 2 

jest targniecie się pokrzywdzonego na własne życie, 

sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 

12.

 

 

Ad.2 Przemoc chłodna i gorąca

Przemoc domowa miewa różną temperaturę, może być gorąca i chłodna. 

 

Gorąca przemoc 

to furia, która jest wybuchem skumulowanych i niemożliwych do powstrzymania ataków  złości 

lub wściekłości. Towarzyszy jej pragnienie wywołania cierpienia  i spowodowania jakichś szkód. 

Gorącą przemoc mogą powodować negatywne i intensywne przeżycia  związane z frustracją, z 

zablokowaniem jakichś dążeń, z niespełnieniem pragnień i oczekiwań. Istotnym czynnikiem bywa 

przekonanie sprawcy o niezdolności ofiary do obrony i poczucie własnej bezkarności. Przybiera 

ona dwie formy: przemocy fizycznej i seksualnej. Sprawca gorącej przemocy przeżywa chwile 

poczucia winy i może angażować się w doraźne próby naprawiania szkód. Jednak przemoc 

domowa bardzo rzadko jest jednorazowym wydarzeniem i sprawcy wielokrotnie powtarzają akty 

przemocy

 

     Przemoc chłodna 

wydaje się znacznie  spokojniejsza, choć czasem jest to spokój pozorny, skrywający silne emocje, 

które są skutecznie tłumione i kontrolowane. Polega na realizowaniu przez sprawcę 

specyficznego scenariusza zapisanego w jego umyśle. Człowiek realizujący taki scenariusz 

przemocy, zmierzając do jakiegoś celu jest gotowy do wtargnięcia we wnętrze psychiki swojego 

dziecka lub współmałżonka.

Sprawca chłodnej przemocy na ogół pozostaje nieświadomy szkodliwości  swego zachowania, 

ponieważ znajduje uzasadnienie nawet dla  okrucieństwa.

Chłodna przemoc wobec dzieci przybiera często formę surowych metod wychowawczych lub 

sprawiedliwego karania. Czasem krzywdzenie dzieci dokonuje się w trakcie prób kształtowania u 

nich pożądanych cech charakteru, a czasem jest rezultatem powtarzania metod wychowawczych, 

których rodzice doświadczali w dzieciństwie gdy sami byli ofiarami przemocy wychowawczej.

 

 

Fazy cyklu przemocy w rodzinie

Bywają chwile, gdy kobieta jest na tyle zrozpaczona, że zaczyna się przygotowywać wewnętrznie do wyrwania z pułapki i odejścia. Sprawca przemocy zwykle wyczuwa 

tę gotowość i reaguje chwilową zmianą postępowania. Okazuje czułość, kupuje prezenty, staje się pobłażliwy, czasem przeprasza. W miejsce lęku i rozpaczy u 

kobiety pojawia się nadzieja, że wszystko się zmieni, więc rezygnuje z ucieczki i postanawia starać się o utrzymanie związku.

•

Faza I - narasta napięcie i agresywność sprawcy. Każdy drobiazg wywołuje jego irytację, za byle co robi awanturę, zaczyna więcej pić, prowokuje kłótnie i staje się 

coraz bardziej niebezpieczny. Kobieta stara się opanować sytuację i oddalić zagrożenie. Często pojawiają się u niej różne dolegliwości fizyczne, bóle żołądka i głowy, 

bezsenność i utrata apetytu. Wpada w apatię lub ogarnia ją silny niepokój. Czasem nie mogąc wytrzymać tego oczekiwania sama prowokuje spięcie, aby wreszcie 

"mieć to za sobą".

•

Faza II – eksplozja agresji, Z mało istotnych powodów dochodzi do ataku agresji i rozładowania złości. Kobieta doznaje zranień fizycznych i psychicznych, znajduje się 

w stanie szoku. Stara się uspokoić sprawcę i ochronić siebie. Odczuwa przerażenie, złość, bezradność i wstyd, traci ochotę do życia.

•

Faza III – faza miodowego miesiąca, Gdy partner wyładował już swą złość i zaczyna sobie zdawać sprawę z tego co zrobił, nagle staje się inną osobą. Stara się 

znaleźć jakieś wytłumaczenie i usprawiedliwienie. Przeżywa poczucie winy, okazuje skruchę, przeprasza i obiecuje, że to się już nie powtórzy. Zaczyna okazywać 

ciepło i miłość. Staje się znowu podobny do mężczyzny, jakiego kobieta pokochała i z jakim się związała. Przynosi kwiaty, prezenty, zachowuje się jakby nigdy nie 

było żadnej przemocy. Sprawca i ofiara zachowują się jak świeżo zakochana para. Kobieta zaczyna wierzyć, że partner się zmienił i że przemoc była jedynie 

wyjątkowym incydentem, który już nigdy się nie powtórzy. Czuje się znowu kochana, spełniają się jej marzenia o miłości i szczęśliwym związku.

Cykl przemocy zaczyna się na nowo. 

 

 

Ad.4 Rola sprawcy i ofiary w przemocy

Rola ofiary – dzieci bardzo szybko uczą się roli ofiary: 
•

oglądając bajki, które zawierają elementy przemocy, gdzie istnieje podział na tych co są 

bici - słabszych i tych co biją - mocniejszych

•

dość powszechne praktyki wychowawcze zawierające elementy elementy zbliżone do 

przemocy: przewaga sił, naruszenie granic cierpienia na skutek używania czyjejś mocy

Rola sprawcy – w młody wieku mamy w tej roli doświadczenia:
•

Wyrządzanie krzywdy zabawkom, młodszym rówieśnikom, młodszemu rodzeństwu

•

Podziały na sprawców i ofiary w przedszkolu i szkole

Między rolami istnieje wiele powiązań np. sprawcy przemocy najczęściej wywodzą się z 

ofiar

 

 

Ad. 5 Konsekwencje przemocy domowej 

• Zniszczenie psychiki i godności kobiety, przez co rozwija się jej 

gotowość do przyjmowania przemocy, dolegliwości fizyczne, 
zaburzenia nerwicowe, 

• Ofiara zwraca gniew przeciw samej sobie zamiast kierować go na 

sprawcę, sprawca robi ofierze „pranie mózgu” – ofiara jest 
odizolowana od środowiska społecznego, jest poniżana, degradowana, 
zmuszana do posłuszeństwa

 

 

Ad. 6 Przemoc wobec dzieci

Przemoc wobec dzieci może przybierać różne formy:
• Przemoc fizyczna 
• Przemoc psychiczna
• Przemoc seksualna – najczęściej rodzina ofiary nie wierzy 

oskarżeniom ofiary na temat winy członka rodziny.

• Do przemocy może prowadzić fakt, że istnieje nierówność sił między 

ofiarą ( dzieckiem ) a oprawcą ( najczęściej dorosłym )

• Przewaga ma miejsce nie tylko na poziomie fizycznym, ale także 

psychicznym.

 

 

Ad. 7 Sposoby walki z przemocą

•

Profilaktyka przemocy – zmienianie stanu świadomości społecznej i stanu edukacji 
społecznej,

•

Interwencje przerywające sytuacje przemocy

•

Działania opiekuńczo – wspierające wobec ofiar,

•

Postępowanie terapeutyczne wobec ofiar

•

Prawo administracyjne dla ofiar i sprawców

Ad. 8 Kampanie społeczne na rzecz ograniczenia przemocy społecznej

•„bo zupa była za słona” – przemoc fizyczna w rodzinie
•„zły dotyk boli przez całe życie” – przemoc seksualna wobec 
dzieci

•Bezpłatne telefony dla ofiar przemocy np. Niebieska Linia