Czynniki niebezpieczne, szkodliwe, uciążliwe, klasyfikacja.

Klasyfikacja czynników.



Czynnikiem niebezpiecznym jest czynnik, którego
oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do
urazu.



Czynnikiem szkodliwym nazywamy czynnik, którego
oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do
schorzenia.



Czynnikiem uciążliwym nazywamy czynnik, którego
oddziaływanie na pracującego może spowodować złe
samopoczucie lub nadmierne zmęczenie nie powodując jednak
trwałego pogorszenia stanu zdrowia pracownika

Czynniki niebezpieczne.

Czynnikami niebezpiecznymi w środowisku pracy mogą być:
 poruszające się maszyny i inne urządzenia (np. pojazdy), ruchome części

maszyn i ich oprzyrządowania oraz poruszające się narzędzia (np. wszelkie
typy obrabiarek), przemieszczające się wyroby, półwyroby, materiały i
surowce;
 położenie stanowiska pracy na poziomie różnym od poziomu otoczenia;

 eksploatowane urządzenia do przetwarzania, magazynowania,

przesyłania i rozdzielania energii i jej nośników (np. kotły parowe i grzewcze,
silniki spalinowe, dieslowskie, sprężarki, kompresory, zbiorniki, pojemniki z
gazem, aparaty próżniowe, przewody zasilające),
 spadające przedmioty (np. obluzowane części maszyn, narzędzia,

materiały, kamienie, odłamki skał),

Czynniki niebezpieczne cd.

ostre wystające elementy: ostrza, ostre krawędzie, szorstkie powierzchnie,

śliskie, nierówne powierzchnie,

- gorące lub zimne powierzchnie i substancje,

- substancje i materiały wybuchowe i łatwopalne,

- gorący lub zimny mikroklimat,

- prąd elektryczny,

- elektryczność statyczna,

- promieniowanie,

- hałas, wibracje, oświetlenie

- pyły przemysłowe

- ograniczone wąskie przestrzenie, dojścia, przejścia.

Szkodliwe czynniki chemiczne.



Czynniki chemiczne, niebezpieczne i szkodliwe w procesie pracy,
w zależności od rodzajów działania na organizm człowieka,
można podzielić na:

1) toksyczne,
2) drażniące,
3) uczulające,
4) rakotwórcze,
5) mutagenne,
6) upośledzające funkcje rozrodcze.



Podział w zależności od sposobów wchłaniania:

1) przez drogi oddechowe,
2) przez skórę i błony śluzowe,
3) przez przewód pokarmowy.

Czynniki fizyczne.



hałas (ustalony i nieustalony, hałas infradźwiękowy, hałas, ultradźwiękowy),



mikroklimat,



promieniowanie optyczne (widzialne, podczerwone i ultrafioletowe),



promieniowanie jonizujące,



promieniowanie laserowe,



pole elektromagnetyczne (niskiej i wysokiej częstotliwości),



pole elektrostatyczne,



pyły przemysłowe,



wibracja (ogólna i oddziałująca na organizm człowieka przez kończyny górne).

Czynniki biologiczne.



mikroorganizmy [priony; wirusy; bakterie - riketsje i chlamydie,

bakterie spiralne, Gram-ujemne, Gram-dodatnie, promieniowce; grzyby -
niższe (pleśniaki, drożdżaki), wyższe (podstawczaki)],



makroorganizmy [rośliny - porosty, wątrobowce, pyłki kwiatowe,

substancje toksyczne (alkaloidy, glikozydy, toksalbuminy, furokumaryny) i
alergizujące wytwarzane przez rośliny zielne; pyły roślin zielnych; pył
drzewny; zwierzęta - pierwotniaki i robaki pasożytnicze; stawonogi
(kleszcze, roztocze); owady - karaczany, szarańcze, wołek zbożowy,
brudnica nieparka, jedwabnik morwowy, pszczoła miodna i in.; zwierzęta
kręgowe].

Czynniki uciążliwe.



Mogą one prowadzić do dłuższej nieobecności pracownika z powodu
choroby i obniżenia wydajności. Do głównych czynników o
charakterze uciążliwym zaliczyć można następujące kategorie:
1) mikroklimat,
2) monotonia,
3) obciążenie psychiczne,
4) obciążenie statyczne,
5) oświetlenie,
6) wysiłek fizyczny.

Czynniki psychofizyczne

1) obciążenie fizyczne:
statyczne (wywołane długotrwałym napięciem mięśni spowodowanym utrzymywaniem przez

dłuższy czas ciała lub przedmiotu w tej samej wymuszonej pozycji

-dynamiczne(związane z aktywnością ruchową podczas pracy)

2) obciążenie nerwowo- psychiczne:
- obciążenie umysłu (nadmierna aktywność całej psychiki lub pewnej jej funkcji przez dłuższy
okres zmiany roboczej, wywołana najczęściej przez wadliwą konstrukcję obsługiwanego
urządzenia lub niewłaściwie zaprojektowany proces technologiczny),
- niedociążenie lub przeciążenie percepcyjne (ograniczenie pracy człowieka związane
najczęściej z procesem automatyzacji maszyn, urządzeń i procesów technologicznych,
powodujące osłabienie aktywności psychicznej przy równoczesnej konieczności czuwania),
- obciążenie emocjonalne.

Regulacje prawne.



Regulacje prawne związane z czynnikami szkodliwymi, niebezpiecznymi i
uciążliwymi zawiera szereg aktów prawnych. Najważniejsze z nich to:



Ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy Kodeks pracy ( DZ.U. 1974, nr 24, poz.
141, tekst ujednolicony 2001.05.17, z późn. zm.) w szczególności rozdział VI stanowiący
o profilaktycznej ochronie zdrowia, który nakłada na każdego pracodawcę



obowiązek przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia
oraz informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną
pracą;



Rozporządzenie  Ministra  Pracy  i  Polityki  Socjalnej  z  dnia  29  lipca  2010r.  zmieniające
rozporządzenie  w  sprawie  najwyższych  dopuszczalnych  stężeń  i  natężeń  czynników
szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. 2010, nr 141, poz. 950, z późn. zm.)
określające  najwyższe  dopuszczalne  stężenia  i  natężenia  czynników  szkodliwych  dla
zdrowia w środowisku pracy;

Regulacje prawne.



Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 lutego 2008r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla
zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników
zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. 2008, nr 48, poz. 288, z
późn. zm.);



Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011r. – w sprawie
badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku
pracy ( Dz. U. 2011, nr 33, poz. 166, z późń. zm.), regulujące zasady i
częstotliwość dokonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych
dla zdrowia w środowisku pracy;

Dziękuję za uwagę.



Bibliografia:



http://www.ciop.pl/



http://www.puls.edu.pl



http://wsse.krakow.pl/strona2/index.php/obszary-dzialan/nadzor-
sanitarny/84-srodowisko-pracy/51-czynniki-szkodliwe-i-uciazliwe-w-
srodowisku-pracy

Document Outline