background image

 

 

Katedra i Zakład Mikrobiologii 

Lekarskiej

Akademia Medyczna w Warszawie

background image

 

 

PARAMYKSOWIRUSY

Rodzina:

 Paramyxoviridae

Podrodzina:

 Paramyxovirinae

Rodzaj:

 Respirovirus

Gatunki:

 

Human parainfluenza virus 1, 

3 - ludzkie wirusy parainfluenzy typ 1 i 
typ 3 

Rodzaj:

 Rubulavirus

Gatunki:

 

Human parainfluenza virus 2, 

4 - ludzkie wirusy parainfluenzy typ 2 i 
typ 4
   

Podrodzina:

 

Pneumovirinae

Rodzaj:

 

Pneumovirus

Gatunki:

 

Human respiratory syncytial 

virus  - ludzki syncytialny wirus 
oddechowy (wirus RS)

background image

 

 

60 - 300 nm

niesegmentowany (-) ssRNA

symetria nukleokapsydu - helikalna

osłonka lipidowa

PARAMYKSOWIRUSY

glikoproteiny 
(HN, F)

background image

 

 

Okres inkubacji wynosi 1 - 7 dni
Wrotami zakażenia jest błona śluzowa układu oddechowego

Zachorowania powodowane przez wirusy parainfluenzy 
charakteryzują się ostrymi stanami zapalnymi górnej i 
dolnej części układu oddechowego, głównie u dzieci

 

typy 

1

 i 2, 3

krup (zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli)

 

typ 3

zapalenie oskrzelików i zapalenie płuc

 

typy 1 - 4

zakażenia górnych dróg oddechowych

 
U dorosłych - ciężkie zakażenia dolnych dróg oddechowych: 

zapalenie płuc
zapalenie oskrzeli
zapalenie oskrzelików

WIRUSY PARAINFLUENZY

background image

 

 

Epidemiologia

 wirus przenosi się drogą kropelkową lub przez 

zakażone przedmioty

 wirusy parainfluenzy wywołują 1/3 wszystkich 

zakażeń dróg oddechowych i prawie połowę 

zakażeń u niemowląt i małych dzieci

 typ 3 wywołuje zakażenia głównie u dzieci do 2 

r.ż. 

 mogą występować epidemie

 w krajach o klimacie umiarkowanym 

zachorowania spowodowane przez typ 1 i 2 

występują głównie jesienią, a powodowane przez 

typ 3 - przez cały rok

WIRUSY PARAINFLUENZY

background image

 

 

WIRUS RS

Okres inkubacji wynosi 5 dni

Wrotami zakażenia jest układ oddechowy

Wirus powoduje martwicze zapalenie oskrzelików, co może 
spowodować zapadnięcie się fragmentów płuca.  Możliwe 
jest także rozwinięcie się śródmiąższowego zapalenia płuc.

U niemowląt i małych dzieci początek choroby jest 
niespecyficzny, po czym szybko następują objawy zapalenia 
oskrzelików i zapalenia płuc, z wysoką gorączką i 
zaburzeniami oddychania. Ciężkie zakażenia mogą 
prowadzić do śmierci.  U starszych dzieci przeważają 
objawy ze strony górnej części układu oddechowego.

background image

 

 

WIRUS RS

Powikłania:

 bezdech

 nadwrażliwość dróg oddechowych

 zapalenie krtani

 zapalenie tchawicy

 ostre zapalenie ucha środkowego

 zapalenie oskrzeli 

całkowita 

niedrożność dróg oddechowych 
zapalenie płuc 
krup

 pełnoobjawowa astma oskrzelowa

background image

 

 

Epidemiologia

 przenoszenie - przez ręce i przedmioty 

zanieczyszczone wydzieliną dróg oddechowych, 
a także drogą kropelkową

 zakażenia występują na całym świecie, w 

krajach o klimacie umiarkowanym najczęściej 
zimą, a w krajach o klimacie tropikalnym latem

 najbardziej narażone są dzieci w wieku od 6 

tygodni do 6 miesięcy

 wirus RS jest najważniejszym czynnikiem 

etiologicznym zakażeń dróg oddechowych u 
niemowląt

 wirus jest bardzo zakaźny, powoduje częste 

epidemie

 wirus jest jednym z czynników etiologicznych 

zakażeń szpitalnych układu oddechowego

WIRUS RS

background image

 

 

WIRUS RS

Grupy ryzyka:

 dzieci z wcześniactwem i dysplazją oskrzelowo-płucną

 dzieci z wrodzonymi wadami serca

 dzieci chore na mukowiscydozę

Czynniki ryzyka:

 wypis z OIOM-u neonatologicznego przed lub w trakcie 

sezonu zakażeń

 bierne palenie

 schorzenia neurologiczne

 duża liczebność domowników

 dzielenie przez niemowlę sypialni z rodzeństwem lub 

innymi zakażonymi członkami rodziny

 korzystanie z ośrodków dziennej opieki

 rodzeństwo w wieku szkolnym

background image

 

 

WIRUS RS

Leczenie:

rybawiryna w aerozolu - VIRAZOLE

® 

ICN Pharmaceuticals, 

Inc.
(hamuje replikację wirusa)

background image

 

 

GRYPA

Rodzina:

 

Orthomyxoviridae

Rodzaj:

 

Influenzavirus A

Gatunek:

 Influenza A virus - wirus grypy A

Rodzaj:

 

Influenzavirus B

Gatunek:

 Influenza B virus - wirus grypy B

Rodzaj:

 

Influenzavirus C

Gatunek:

 Influenza C virus - wirus grypy C

background image

 

 

Objawy

Grypa

Inne stany 

zapalne

górnych dróg 

oddechowych,

przeziębienia

rozwój objawów

nagły początek, rozwój

powolny, 

stopniowe narastanie

choroby w ciągu godzin

objawów

temperatura

39

O

C - 41

O

stan podgorączkowy, 
niewysoka gorączka

ból głowy

bardzo silny

słaby

ból gardła

 

bardzo silny

słaby

bóle klatki piersiowej

często kłujący ból

rzadko

bóle mięśniowe

bóle mięśni całego ciała

rzadko, 

słaby

(szczególnie kończyn)

kaszel

zwykle suchy, szczekający

często wilgotny, 

wykrztuszana 

ropna wydzielina 

kichanie

niecharakterystyczneczęste

osłabienie, złe

bardzo nasilone

słabo nasilone

samopoczucie

background image

 

 

GRYPA

Powikłania:

 bakteryjne zapalenie płuc

 odwodnienie

 pogorszenie stanu zdrowia u chorych 

na astmę, cukrzycę, u chorych z 
problemami kardiologicznymi

 u dzieci - zakażenia ucha, zapalenie 

zatok

background image

 

 

GRYPA

Leczenie:

amantadyna 

 

Symmetrel

®

grypa A

  

 leczenie i profilaktyka

rymantadyna

Flumadine 

®

grypa A

 

 leczenie i profilaktyka

zanamivir

Relenza 

®

grypa A i B  leczenie

oseltamivir

Tamiflu 

®

grypa A i B  leczenie i profilaktyka

Profilaktyka:

 szczepionka inaktywowana

background image

 

 

ENTEROWIRUSY

Rodzina: 

Picornaviridae

Rodzaj: 

Enterovirus

Gatunki: 

Human enterovirus A-D

grupy i serotypy ludzkich 
enterowirusów:
wirusy

serotypy

poliowirusy

1, 2, 3

wirusy Coxsackie A

1-22, 24

wirusy Coxsackie B

1-6

echowirusy

1-7, 9, 11-27, 

29-33
inne enterowirusy

68-71

background image

 

 

ENTEROWIRUSY

kapsyd o symetrii ikosaedralnej

brak osłonki lipidowej

niesegmentowany (+) ssRNA

background image

 

 

background image

 

 

WIRUSY  SEROTYP

OBJAWY KLINICZNE

Coxsackie

 

2-6, 8, 10

herpangina

 

A

 

10

zapalenie gardła

2, 4, 7, 9, 10

zapalenie opon mózgowo-

rdzeniowych

7, 9

paraliż

4, 14, 16

myocarditis, 

pericarditis

4-6, 9, 16

wysypka

4, 5, 9, 10, 16

„zespół ręki, stopy i 

ust”

9, 16

zapalenie płuc (dzieci)

21, 24

„przeziębienia”

4, 9

zapalenie wątroby

18, 20-22, 24

biegunka 

(niemowlęta)

24

ostre krwotoczne zapalenie 

spojówek

różne

„choroby gorączkowe”

background image

 

 

WIRUSY  SEROTYP OBJAWY KLINICZNE

Coxsackie 

1-5

pleurodynia

 

B

 

1-5

choroba bornholmska

1-6

zapalenie opon mózgowo-

rdzeniowych

2-5

paraliż

1-5

ciężkie, uogólnione zakażenia 

noworodków 

1-5

myocarditis, pericarditis, 

meningoencephalitis

4-5

zakażenia górnych dróg 

oddechowych

4-5

zapalenie płuc 

5

wysypka

2, 5

„zespół ręki, stopy i ust”

5

zapalenie wątroby

1, 2, 4

zapalenie trzustki

4

cukrzyca insulinozależna

1-6

„choroby gorączkowe”

background image

 

 

WIRUSY  SEROTYP

OBJAWY KLINICZNE

ECHO

      

 1-7, 9, 11, 13-23,      zapalenie opon mózgowo-

rdzeniowych 

 25, 27, 30, 31

         4, 6, 9, 11, 30    paraliż
         2, 6, 9, 19

    encephalitis, ataksja

         2, 4, 6, 9, 11, 16, 18     wysypka 

         4, 9, 11, 20, 25 

    zakażenia układu 

oddechowego

         7, 11

    zapalenie spojówek 

         4, 9

    zapalenie wątroby 

         1, 6, 9, 19 

  

    myocarditis, pericarditis

         1, 6, 9

    mialgia epidemiczna

          różne

    biegunki, „choroby gorączkowe”

background image

 

 

WIRUSY        SEROTYP

OBJAWY KLINICZNE

inne

        68

      zapalenie płuc, zapalenie 

oskrzelików

enterowirusy    

70

      ostre krwotoczne 

zapalenie spojówek

        71

      zapalenie opon 

mózgowo-rdzeniowych

        70, 71       

paraliż

        70, 71       meningoencephalitis 

        71

      „zespół ręki, stopy 

i ust”

background image

 

 

 przenoszenie - droga fekalno-oralna, kropelkowa, 

przez kontakt

 wirusy Coxsackie występują na całym świecie

 zakażenia w klimacie umiarkowanym zdarzają się 

najczęściej latem  i jesienią

 

mężczyźni chorują dwukrotnie częściej niż kobiety

 większość zakażeń przebiega bezobjawowo

 chorują głównie dzieci, a choroba ma u nich lżejszy 

przebieg, niż u dorosłych

Ale:

 u noworodków i niemowląt zakażenia mogą mieć 

bardzo ciężki przebieg

ENTEROWIRUSY

Epidemiologia

background image

 

 

WIRUS KLESZCZOWEGO ZAPALENIA MÓZGU (kzm)

Rodzina:

 

Flaviviridae

Rodzaj:

 Flavivirus

Wirusy przenoszone przez kleszcze

Gatunek:

 

Tick-borne encephalitis virus   - wirus 

kleszczowego zapalenia mózgu (kzm)

osłonka lipidowa

kapsyd o symetrii ikosaedralnej

niesegmentowany (+) ssRNA

background image

 

 

KZM

 - PATOGENEZA

okres inkubacji
(2 - 28 dni)

 namnażanie wirusa w miejscu 

wniknięcia

 przedostanie się wirusa do 

węzłów chłonnych, a także do 
wątroby, śledziony, płuc, OUN

 replikacja

I faza choroby
(1 - 9 dni)

wiremia, 
wirusy w 
OUN

wyzdrowienie

remisja 1 - 20 dni

II faza choroby
(kilka tygodni,
miesięcy)

wirusy w OUN

background image

 

 

KZM

 - FAZY CHOROBY

I faza

gorączka do 38

O

C

bóle głowy, stawów
nudności, wymioty
nieżyt górnych dróg oddechowych

przebieg łagodny
objawy grypopodobne

remisja

bezobjawowa

II faza

gorączka do 40

O

C

zaburzenia świadomości, 

śpiączka

zmiany nastroju, depresja, 

tendencje samobójcze

drżenia zamiarowe

oczopląs, podwójne widzenie

światłowstręt

bóle i zawroty głowy

niedosłuch

wymioty

nieżyt górnych dróg 

oddechowych

5-20% porażenia nerwów 

czaszkowych,niedowłady 
wiotkie, atonia

przebieg ciężki
meningoencephalitis
 
(>40%)
meningitis
 (>40%)
meningoencephalomyel
itis
 lub 
meningomyelitis
 (ok. 
10%)

background image

 

 

KZM

 - EPIDEMIOLOGIA

 ogniska kleszczowego zapalenia mózgu stwierdza się w 

województwach: podlaskim, warmińsko - mazurskim i 
opolskim

 wirusy przenoszone są 

przez kleszcze z gatunku 
Ixodes ricinus
 

 występuje wirus podtypu zachodniego (obecny również w 

większości krajów europejskich), wywołujący postać 
kleszczowego zapalenia mózgu, zwaną też 
środkowoeuropejskim zapaleniem mózgu

W Polsce:

background image

 

 

KZM

 - EPIDEMIOLOGIA

Wirusy kzm należą do arbowirusów (arthropod - borne viruses)

W naturalnym środowisku wirusy kzm krążą wśród 
ssaków dzikich (najczęściej gryzoni) i ssaków 
domowych (krowy, owce, kozy), a rolę przenosiciela 
spełniają kleszcze

background image

 

 

 środowiskiem bytowania 

kleszczy są lasy liściaste i 
mieszane

 okres aktywności kleszczy z 

rodzaju Ixodes trwa od wiosny do 
jesieni, z dwoma szczytami:           
                                              1. 

maj - czerwiec

                                

                       2. 

wrzesień - 

październik

KZM

 - EPIDEMIOLOGIA

background image

 

 

Ludzie zakażają się:

 głównie na skutek ukąszenia przez 

zakażonego kleszcza lub przez wtarcie w 
skórę jego odchodów

 drogą pokarmową - po spożyciu mleka 

krowiego, koziego lub owczego

 w wyniku transfuzji zakażonej krwi

Człowiek nie zakaża się bezpośrednio od 
człowieka.

Najbardziej narażeni na zakażenie 
wirusem kzm, są: pracownicy leśni, 
myśliwi, rolnicy jak również uczestnicy 
kolonii i obozów odbywających się w 
lasach na terenach endemicznych.

KZM

 - EPIDEMIOLOGIA

background image

 

 

 szczepionka inaktywowana

 domięśniowo

 szczepienie powinno być rozpoczęte zimą

 druga dawka - w 1 - 3 miesiące po pierwszej

 trzecia 9 - 12 miesięcy po drugiej

 dawka przypominająca co 3 lata

 szczepienia zalecane są osobom szczególnie 

narażonym

 odpowiednia odzież (zakrywająca ręce i nogi) w lesie 

 repelenty

 w przypadku przyczepienia się kleszcza, należy 

szybko i ostrożnie usunąć go ze skóry

 należy gotować mleko pochodzące od krów i kóz z 

terenów endemicznych

KZM

 - PROFILAKTYKA

Ponadto:


Document Outline