Środki stosowane w 

Środki stosowane w 

kąpielach leczniczych 

kąpielach leczniczych 

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Działanie lecznicze: ciśnienie 

Działanie lecznicze: ciśnienie 

hydrostatyczne, temperatura, 

hydrostatyczne, temperatura, 

biologiczne działanie substancji 

biologiczne działanie substancji 

czynnych pochodzenia roślinnego 

czynnych pochodzenia roślinnego 

przenikających przez skórę 

przenikających przez skórę 



Stosowanie roślinnych maceratów, 

Stosowanie roślinnych maceratów, 

naparów i odwarów, temperatura 

naparów i odwarów, temperatura 

kąpieli 34-38

kąpieli 34-38

o

o

C, czas trwania 10-30 

C, czas trwania 10-30 

min

min

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Macerat

Macerat

 – moczenie rozdrobnionego surowca 

 – moczenie rozdrobnionego surowca 

roślinnego w wodzie o temp. pokojowej, 30 

roślinnego w wodzie o temp. pokojowej, 30 

min.

min.



Napar

Napar

 – zalanie rozdrobnionego surowca 

 – zalanie rozdrobnionego surowca 

roślinnego zimną wodą i podgrzewanie w łaźni 

roślinnego zimną wodą i podgrzewanie w łaźni 

wodnej ok. 15 min (składniki wrażliwe na 

wodnej ok. 15 min (składniki wrażliwe na 

wysoką temperaturę)

wysoką temperaturę)



Odwar 

Odwar 

– podgrzewanie przez 30 min w łaźni 

– podgrzewanie przez 30 min w łaźni 

wodnej i odcedzenie rozdrobnionego surowca 

wodnej i odcedzenie rozdrobnionego surowca 

roślinnego (słabo rozpuszczalne w wodzie 

roślinnego (słabo rozpuszczalne w wodzie 

składniki lub zawarte w częściach roślin trudno 

składniki lub zawarte w częściach roślin trudno 

dostępnych)

dostępnych)

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar siana

Odwar siana

 – 0,75-1,0 kg surowca, kąpiel 

 – 0,75-1,0 kg surowca, kąpiel 

ok. 10-20 min.

ok. 10-20 min.



 

 

Składniki lecznicze

Składniki lecznicze

: działanie 

: działanie 

przeciwbólowe i odprężające zależy od 

przeciwbólowe i odprężające zależy od 

rodzaju roślin zawartych w pokosie 

rodzaju roślin zawartych w pokosie 

(najlepszy pierwszy pokos): kumaryna, 

(najlepszy pierwszy pokos): kumaryna, 

olejki eteryczne, flawonoidy, garbniki, 

olejki eteryczne, flawonoidy, garbniki, 

białka, zw. mineralne

białka, zw. mineralne



Wskazania:

Wskazania:

 zaburzenia przemiany materii, 

 zaburzenia przemiany materii, 

otyłości, reumatyzm, zapalenia nerwów i 

otyłości, reumatyzm, zapalenia nerwów i 

nerwobóle, przewlekły nieżyt oskrzeli 

nerwobóle, przewlekły nieżyt oskrzeli 

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar słomy owsianej

Odwar słomy owsianej

 – 1,0-1,25 kg 

 – 1,0-1,25 kg 

surowca, gotować ok. 1 godz. kąpiel ok. 15-

surowca, gotować ok. 1 godz. kąpiel ok. 15-

20 min.

20 min.



 

 

Składniki lecznicze:

Składniki lecznicze:

 działanie 

 działanie 

oczyszczające, wysuszające, 

oczyszczające, wysuszające, 

przeciwzapalne: koloidalny kwas krzemowy 

przeciwzapalne: koloidalny kwas krzemowy 

z węglowodanami, olejki eteryczne, 

z węglowodanami, olejki eteryczne, 

flawonoidy, saponiny, białka i tłuszcze, 

flawonoidy, saponiny, białka i tłuszcze, 

witaminy, zw. mineralne

witaminy, zw. mineralne



Wskazania:

Wskazania:

 dermatozy, sączące trudno 

 dermatozy, sączące trudno 

gojące się rany, egzemy 

gojące się rany, egzemy 

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar skrzypu polnego

Odwar skrzypu polnego

 – 0,75 kg surowca, 

 – 0,75 kg surowca, 

gotować ok. 1 godz. kąpiel ok. 10-20 min.

gotować ok. 1 godz. kąpiel ok. 10-20 min.



 

 

Składniki lecznicze:

Składniki lecznicze:

 działanie 

 działanie 

przeciwzapalne, hamowanie uwalniania 

przeciwzapalne, hamowanie uwalniania 

histaminy i syntezy prostaglandyn, 

histaminy i syntezy prostaglandyn, 

przyspiesza gojenie ran i ubytków skórnych: 

przyspiesza gojenie ran i ubytków skórnych: 

kwas krzemowy i flawonoidy

kwas krzemowy i flawonoidy



Wskazania:

Wskazania:

 swędzące egzemy, pokrzywka, 

 swędzące egzemy, pokrzywka, 

źle gojące się rany, stany po oparzeniach, 

źle gojące się rany, stany po oparzeniach, 

owrzodzenia podudzi odleżyny

owrzodzenia podudzi odleżyny

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar sosny

Odwar sosny

 – 1,5 kg igieł sosnowych, 

 – 1,5 kg igieł sosnowych, 

pędów i szyszek, gotować ok. 1 godz., 

pędów i szyszek, gotować ok. 1 godz., 

odstawić na 12 godz. kąpiel ok. 10-20 min. 

odstawić na 12 godz. kąpiel ok. 10-20 min. 

Temp. 35

Temp. 35

o

o

C – zaburzenia nerwowe, 37

C – zaburzenia nerwowe, 37

o

o

C- 

C- 

choroby reumatyczne

choroby reumatyczne



 

 

Składniki lecznicze:

Składniki lecznicze:

 działanie pobudzające 

 działanie pobudzające 

obwodowe krążenie, moczopędnie i 

obwodowe krążenie, moczopędnie i 

uspakajająco, zmniejsza bóle reumatyczne, 

uspakajająco, zmniejsza bóle reumatyczne, 

działanie orzeźwiające, olejki eteryczne

działanie orzeźwiające, olejki eteryczne



Wskazania:

Wskazania:

 zaburzenia nerwowe, 

 zaburzenia nerwowe, 

rekonwalescencja, bezsenność, nieżyty 

rekonwalescencja, bezsenność, nieżyty 

górnych dróg oddechowych, dolegliwości 

górnych dróg oddechowych, dolegliwości 

reumatyczne

reumatyczne

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar rumianku, szałwi, babki

Odwar rumianku, szałwi, babki

 – 250 g 

 – 250 g 

kwiatów gotować ok. 1/2 godz.,  kąpiel ok. 10-

kwiatów gotować ok. 1/2 godz.,  kąpiel ok. 10-

20 min również kąpiele nasiadowe. Temp. 37

20 min również kąpiele nasiadowe. Temp. 37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze:

Składniki lecznicze:

 olejki eteryczne o 

 olejki eteryczne o 

złożonym składzie pochodne kumaryny i wiele 

złożonym składzie pochodne kumaryny i wiele 

innych związków aktywnych biologicznie o 

innych związków aktywnych biologicznie o 

działaniu przeciwzapalnym i 

działaniu przeciwzapalnym i 

przeciwbakteryjnym

przeciwbakteryjnym



Wskazania:

Wskazania:

 zapalenia skóry, w tym bakteryjne, 

 zapalenia skóry, w tym bakteryjne, 

otwarte ropnie, czyraki, zakażone rany, 

otwarte ropnie, czyraki, zakażone rany, 

zapalenia okolic odbytu, szczeliny i żylaki 

zapalenia okolic odbytu, szczeliny i żylaki 

odbytu, zapalenia okolic narządów płciowych

odbytu, zapalenia okolic narządów płciowych

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar 

Odwar 

 

 

kory dębu

kory dębu

– 250 g kory gotować ok. 

– 250 g kory gotować ok. 

45 min,  kąpiel ok. 10-20 min również kąpiele 

45 min,  kąpiel ok. 10-20 min również kąpiele 

nasiadowe. Temp. 35-37

nasiadowe. Temp. 35-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

garbniki tworzące 

garbniki tworzące 

nierozpuszczalne związki z białkami blokują 

nierozpuszczalne związki z białkami blokują 

wydzielanie gruczołów w skórze ale tylko w 

wydzielanie gruczołów w skórze ale tylko w 

środowisku kwaśnym więc działają na błony 

środowisku kwaśnym więc działają na błony 

śluzowe oraz skórę objętą odczynami 

śluzowe oraz skórę objętą odczynami 

zapalnymi

zapalnymi



Wskazania:

Wskazania:

 zapalenia skóry, sączące egzemy, 

 zapalenia skóry, sączące egzemy, 

świąd okolic odbytu i narządów płciowych, 

świąd okolic odbytu i narządów płciowych, 

nadmierna potliwość, żylaki odbytu

nadmierna potliwość, żylaki odbytu

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Napar tymianku pospolitego 

Napar tymianku pospolitego 

– 100 g ziela 

– 100 g ziela 

tymianku zalać 5 l ciepłej wody i gotuje ok. 3 

tymianku zalać 5 l ciepłej wody i gotuje ok. 3 

min,  kąpiel ok. 10-20 min. Temp. 35-38

min,  kąpiel ok. 10-20 min. Temp. 35-38

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

flawonoidy, garbniki, olejki 

flawonoidy, garbniki, olejki 

eteryczne, pochodne fenolowe, saponiny, sole 

eteryczne, pochodne fenolowe, saponiny, sole 

mineralne działają drażniąco powodując 

mineralne działają drażniąco powodując 

przekrwienie, działają bakteriobójczo, 

przekrwienie, działają bakteriobójczo, 

wykrztuśnie pobudzając ruch rzęsek 

wykrztuśnie pobudzając ruch rzęsek 



Wskazania:

Wskazania:

 świąd skóry w dermatozach, 

 świąd skóry w dermatozach, 

schorzenia ostre i przewlekłe układu 

schorzenia ostre i przewlekłe układu 

oddechowego

oddechowego

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Napar kwiatów lawendy, podobne 

Napar kwiatów lawendy, podobne 

działanie kwiat lipy i ziele macierzanki

działanie kwiat lipy i ziele macierzanki

– 

– 

100 g kwiatów zalać 5 l ciepłej wody i gotuje 

100 g kwiatów zalać 5 l ciepłej wody i gotuje 

w łaźni wodnej ok. 15 min,  kąpiel ok. 10-20 

w łaźni wodnej ok. 15 min,  kąpiel ok. 10-20 

min. Temp. 37-38

min. Temp. 37-38

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

olejek lawendowy 

olejek lawendowy 

zmniejsza stan napięcia nerwowego, osłabia 

zmniejsza stan napięcia nerwowego, osłabia 

aktywność ruchową, działa przeciwbakteryjnie 

aktywność ruchową, działa przeciwbakteryjnie 

przeciwgrzybiczo i przeciwświądowo. 

przeciwgrzybiczo i przeciwświądowo. 



Wskazania:

Wskazania:

 Migreny, neurastenie, nerwowe 

 Migreny, neurastenie, nerwowe 

kołatanie serca, dystonia neurowegetatywna, 

kołatanie serca, dystonia neurowegetatywna, 

dolegliwości menopauzy

dolegliwości menopauzy

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar z liści rozmarynu 

Odwar z liści rozmarynu 

– 50 g liści 

– 50 g liści 

zalać 3 l gorącej wody,  kąpiel ok. 10-

zalać 3 l gorącej wody,  kąpiel ok. 10-

20 min. Temp. 34-37

20 min. Temp. 34-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

olejek 

olejek 

rozmarynowy pobudza krążenie krwi w 

rozmarynowy pobudza krążenie krwi w 

skórze i ma właściwości tonizujące 

skórze i ma właściwości tonizujące 



Wskazania:

Wskazania:

 stany wyczerpania, 

 stany wyczerpania, 

naciągnięcia mięśni, rany miażdżycowe

naciągnięcia mięśni, rany miażdżycowe

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar z ślazu dzikiego 

Odwar z ślazu dzikiego 

–   kąpiel 

–   kąpiel 

ok. 10-20 min. Temp. 36-38

ok. 10-20 min. Temp. 36-38

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

działają 

działają 

przeciwzapalnie, przeciwświądowo, 

przeciwzapalnie, przeciwświądowo, 

regenerująco skórę 

regenerująco skórę 



Wskazania:

Wskazania:

 zgodnie z działaniem

 zgodnie z działaniem

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Napar  z waleriany 

Napar  z waleriany 

–   kąpiel ok. 

–   kąpiel ok. 

10-20 min. Temp. 34-37

10-20 min. Temp. 34-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

działają 

działają 

uspakajająco i nasennie

uspakajająco i nasennie



Wskazania:

Wskazania:

 bezsenność, 

 bezsenność, 

nadczynność, niepokój

nadczynność, niepokój

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar  z krwawnika 

Odwar  z krwawnika 

–   kąpiel ok. 

–   kąpiel ok. 

10-20 min. Temp. 35-37

10-20 min. Temp. 35-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

działają 

działają 

przeciwzapalnie

przeciwzapalnie



Wskazania:

Wskazania:

 zapalenia skóry, 

 zapalenia skóry, 

odleżyny, źle gojące się rany, 

odleżyny, źle gojące się rany, 

dermatozy, świąd skóry

dermatozy, świąd skóry

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar  z jałowca  

Odwar  z jałowca  

–  ok.. 1 kg 

–  ok.. 1 kg 

gałązek i garść owoców kąpiel ok. 15 

gałązek i garść owoców kąpiel ok. 15 

min. Temp. 38

min. Temp. 38

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

wywołują 

wywołują 

przekrwienie

przekrwienie



Wskazania: 

Wskazania: 

przewlekłe choroby 

przewlekłe choroby 

reumatyczne, dna,

reumatyczne, dna,

 

 

 wypryski skóry

 wypryski skóry

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Odwar  z kasztanowca  

Odwar  z kasztanowca  

–  1 kg 

–  1 kg 

kasztanów kąpiel ok. 10-15 min. 

kasztanów kąpiel ok. 10-15 min. 

Temp. 36-37

Temp. 36-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

zmniejszają 

zmniejszają 

łamliwość naczyń włosowatych, 

łamliwość naczyń włosowatych, 

hamują aktywność trombiny

hamują aktywność trombiny



Wskazania: 

Wskazania: 

przewlekłe choroby 

przewlekłe choroby 

reumatyczne, świąd, zaburzenia 

reumatyczne, świąd, zaburzenia 

krążenia obwodowego

krążenia obwodowego

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Wyciąg   z arniki  

Wyciąg   z arniki  

–  kąpiel ok. 10-

–  kąpiel ok. 10-

15 min. Temp. 36-37

15 min. Temp. 36-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

przeciwbólowe 

przeciwbólowe 

ułatwia resorpcje krwiaków

ułatwia resorpcje krwiaków

 

 

i 

i 

wybroczyn

wybroczyn



Wskazania: 

Wskazania: 

urazy, krwiaki, stany 

urazy, krwiaki, stany 

przeciążenia kończyn

przeciążenia kończyn

 

 

 

 

Kąpiele z dodatkami 

Kąpiele z dodatkami 

roślinnymi

roślinnymi



Mąka z gorczycy czarnej  

Mąka z gorczycy czarnej  

–  kąpiel 

–  kąpiel 

ok. 8-15 min. Do chwili wystapienia 

ok. 8-15 min. Do chwili wystapienia 

pieczenia skóry (ryzyko martwicy 

pieczenia skóry (ryzyko martwicy 

tkanek) Temp. 35-37

tkanek) Temp. 35-37

o

o

C

C



 

 

Składniki lecznicze: 

Składniki lecznicze: 

silne 

silne 

przekrwienie, silnie bodźcowe 

przekrwienie, silnie bodźcowe 



Wskazania: 

Wskazania: 

konieczność pobudzenia 

konieczność pobudzenia 

krążenia i oddychania, odmrożenia, 

krążenia i oddychania, odmrożenia, 

niektóre choroby naczyń

niektóre choroby naczyń