background image

Środki stosowane 
do
znieczulenia 
ogólnego                 
         i 
miejscowego

background image

       Środki stosowane 
               do 

znieczulenia

                   ogólnego

background image

Środki znieczulające 
ogólnie  mają właściwość 
wywołania przejściowego 
i odwracalnego stanu 
zahamowania czynności 
życiowych komórek OUN. Tego 
rodzaju stan nazywamy 

znieczuleniem ogólnym

, a 

środki, które w ten sposób 
działają 

środkami 

znieczulającymi ogólnie

background image

Stan znieczulenia ogólnego 
cechuje się:
    

1. Utratą świadomości 

2. Zniesieniem bólu
         3. Blokadą 
autonomiczną
 

czyli zmniejszeniem 
odruchowych reakcji układu 
autonomicznego na stresy,

 

zniesienie ruchów dowolnych, 
odruchów 
i napięcia mięśniowego.

background image

Jest to zatem następstwo 
zniesienia pobudliwości i 
przewodnictwa tkanki 
mózgowej oraz zahamowanie 
czynności wszystkich części 
ośrodkowego układu 
nerwowego- poza czynnością 
ośrodków autonomicznych 
rdzenia przedłużonego, 
takich jak ośrodek oddechowy 
                          i 
naczynioruchowy

 

background image

Mechanizm działania leków

1. Leki te gromadzą się na 
powierzchni     komórek  i 
zmniejszają przepuszczalność 
błon komórkowych. 
2. Doprowadzają do 
zaburzenia procesów 
utleniania komórek i 
zahamowania procesów 
życiowych.

background image

Znieczulenie ogólne 
stosuje się              
   w czasie:

- zabiegów 
chirurgicznych
-zabiegów położniczych
- niekiedy w zatruciu 
strychniną 

background image

Metody znieczulenia

:

1.Znieczulenie wziewne

-

 bardzo prosta i dogodna 

metoda                      - 
pozwala utrzymać dowolną 
głębokość znieczulenia 
- można je przerwać w każdej 
chwili

Współcześnie stosuje się jako 
zasadę znieczulenie ogólne złożone, 
tzw. znieczulenie sumowane- 
równocześnie podaje się środek 
wziewny                        i 
dożylny, często też ze środkiem 
zwiotczającym

background image

2. Znieczulenie dożylne

:

- Wykonuje się go za pomocą 
wstrzyknięć dożylnych
- charakteryzuje go szybkie 
i przyjemne zasypianie
- może być czasami 
niebezpieczne, ponieważ 
może doprowadzić do 
porażenia ośrodka 
oddechowego.

background image

3. Znieczulenie 
doodbytnicze

- Stosowane w postaci 
wlewek doodbytniczych
- obecnie rzadko 
stosowane

background image

Współczesne znieczulenie 
ogólne ma 4 etapy:

   1.

 

Premedykację

jest to 

farmakologiczne przygotowanie 
chorego do zabiegu w celu 
przeciwdziałania objawom 
niepożądanym znieczulenia ogólnego 
(pobudzenie, odruchy wymiotne), 
które występują podczas budzenia 
chorego

background image

2. Indukcję

   

Jest to wprowadzenie w stan 

znieczulenia, podaje się szybko  
działający anestetyk dożylnie lub/i 
wziewnie

background image

3. Kondukcja

   Jest to podtrzymywanie znieczulenia, 

najczęściej metodą złożoną, tzn. 
przez podanie kilku różnych środków 
znieczulenia ogólnego                         
                 o różnokierunkowym 
działaniu (znieczulającym ogólnie, 
p/bólowym, zwiotczającym mięśnie), 
aby utrzymać odpowiednią głębokość 
znieczulenia

background image

4.Wyprowadzenie ze 
znieczulenia

   Polega ono na przerwaniu podawania 

anastetyku, wentylowaniu pacjenta    
         (często czystym tlenem) oraz 
zastosowaniu środków 
odwracających stan zwiotczenia 
mięśni (np.: Neostygminy) jak też 
podaniu leków odwracających 
działanie depresyjne opioidów na 
ośrodek oddechowy (np.:Malokson)

background image

Leki anksjolityczne

   1. Znoszą napięcie emocjonalne (lęk)
   2. Skracają okres pobudzenia 
   3. Przyśpieszają wystąpienie pełnego 

stanu

       znieczulenia ogólnego 
       

Stosuje się: Chlordiazepoksyd,  

                                Hydroxyzynę, 

background image

Pochodne benzodiazepiny

  1. Podaje się na 1 godzinę przed 
       znieczuleniem
   2. U osób szczególnie niespokojnych 
      również wieczorem dnia poprzedniego
          

Diazepam 

działa pewniej po podaniu 

                              doustnym
           

Lorazepam 

po podaniu dożylnym

           

Midazolam 

szybki okres działania 

           i półtrwania 1,5 – 2,5 godziny

background image

Leki cholinolityczne

 

1. Zmniejszają ilość wydzieliny w 

drogach oddechowych.

 2. Zapobiegają bradykardii

       

 

Preparat

Scopolamina - 

oprócz 

działania   parasympatykolitycznego, ma 
działanie  sedacyjne                       i powoduje 
amnezję.

    U ludzi starszych może wywołać niepokój 

ruchowy.

Preparaty: Atropina, Scopolamina,

background image

Barbiturany

 1. Wypierane są przez pochodne 
      benzodiazepiny
2. Ulegają one najpierw redystrybucji do 

tkanek mięśniowych, a ich usuwanie może 
trwać nawet dobę. 

    Ma to znaczenie w znieczuleniach do tzw. 

zabiegów dziennych (chirurgia jednego 
dnia)

 

Preparaty: Pentobarbital, Sekobarbital

background image

Leki p- bólowe

1. Stosowane do premedykacji
2. Wskazane wówczas, gdy chory przed  
    operacją cierpi z powodu bólu
3. Nie są one skutecznymi lekami   
    p/lękowymi, mogą powodować 

splątanie

         

Preparaty: Petydyna, Fentanyl, 

                              Morfina

background image

Niesteroidowe leki 
przeciwzapalne

1.Podaje się  je od dnia 

poprzedzającego znieczulenie tzw. 
analgezja poprzedzająca

2. Są one skuteczne w bólach 

mięśniowo-kostno-stawowych.

 

Preparaty: Diklofenac, Ketoprofen

background image

Leki p/wymiotne i 
neuroleptyki

Stosuje się pochodne fenotiazyny 
   i butyrofenonu: 

Pochodne fenotiazyny

 działają:

-

p/wymiotnie

-

p/lękowo

-

sedacyjnie

-

wspomagają działanie opioidów

   

Preparat: Prometazyna, Metoclopramid

background image

cd

       

Pochodne butyrofenonu

Wywierają działanie neuroleptyczne 

(zobojętnienie na bodźce 
zewnętrzne)

1.

Mają długi okres półtrwania

  

Preparaty: Haloperidol, Droperidol

background image

Agoniści receptora alfa 
2 adrenergicznego

                 

Działają:

1.p/lękowo
2.p/drgawkowo
3.wzmagają diurezę
4.osłabiają perystaltykę przewodu 

pokarmowego

5. zmniejszają wydzielanie soku żołądkowego
6. obniżają ciśnienie śródczaszkowe
       

Leki: Klonidyna, Deksmedetomidyna

background image

Znieczulenie ogólne 
(anestezja)

           

Składa się z: 

1.

Analgezji

2.

Tłumienia reakcji na bodźce 
uszkadzające

3.

Zwiotczenia mięśni szkieletowych

background image

Amnezja musi obejmować:

1.Zniesienie percepcji i reakcji na ból
2.Wyłączenie świadomości aktualnych 

zdarzeń

3.Utratę zapamiętywania tych zdarzeń, 

często z wyraźnym okresem 
niepamięci wstecznej 

background image

Dożylne środki 
anestetyczne

1.

Pochodne kwasu barbiturowego 

      (

Heksobarbital, Tiopental

)

2. Pochodne benzodiazepiny 

(

Diazepam

)

3. Inne (

Etomidat, Ketamina, Propofol

)

        

Z wyjątkiem Ketaminy i Propofolu 

anestetyki dożylne nie mają 
działania              p-bólowego

background image

Działanie 
farmakologiczne

1.OUN:

-

utrata przytomności i amnezja            

        (wynik podwyższenia 

amplitudy)

-

Obniżenie ciśnienia śródczaszkowego 

    i perfuzji mózgu

2. Układ oddechowy:

-

 

osłabienie oddychania aż do 

zatrzymania oddychania włącznie 

background image

cd

3. Układ sercowo-naczyniowy:

-

obniżają ciśnienie tętnicze 

    (wyjątek Ketamina)

-

przyśpieszają czynność serca

-

zmniejszają pojemność minutową serca

-

rozszerzają naczynia

-

zmniejszają kurczliwość mięśnia 
sercowego

background image

Pochodne kwasu 
barbiturowego

1.

Heksobarbital:

-

w małych dawkach działa krótko 

nasennie

-

w większych dawkach wywołuje 

znieczulenie ogólne

-

po podaniu dożylnym rozpuszczalny 

              w wodzie soli sodowej 

heksobarbitalu znieczulenie ogólne 

występuje bardzo szybko

background image

Heksobarbital - cd

Objawy niepożądane

:

-

może uszkadzać narządy miąższowe

-

poraża ośrodek oddechowy

background image

2.Tiopental

-

działa szybciej od Heksobarbitalu 

   (10-30 s od podania)

-

nie działa p/bólowo

    

Zastosowanie:

-

w premedykacji

-

do znieczulenia z innymi anestetkami 

dożylnymi lub wziewnymi oraz jako lek 

p/drgawkowy

      

Objawy niepożądane

: nudności, 

wymioty, depresja oddechowa, 

obniżenie ciśnienia tętniczego, skurcz 

krtani

background image

Pochodne benzodiazepiny

1.

Midazolam:

-

krótko i silnie działa nasennie 

     (3x silniej od Diazepamu)

-

działa uspakajająco, p/drgawkowo                   

            i miorelaksująco

-

jest dobrze tolerowany

     

Zastosowanie

: premedykacja, zabiegi 

diagnostyczne i małe zabiegi chirurgiczne

      

Objawy niepożądane

: niedociśnienie, bóle  

                 i zawroty głowy, senność, 

tachykardia, alergie skórne

Preparaty: Midanium (Dormicum amp. 

0,005g/1ml)

background image

Środki różne

1.

Propofol:

-

silny, nierozpuszczalny w wodzie

-

wprowadzony do użytku w 1986r.

-

dobrze rozpuszczalny w tłuszczach

-

w ciągu 25-40s przenika przez barierę 

krew-mózg i powoduje uśpienie

-

szybkie budzenie (ok.. 5min.)

-

dawka początkowa: 1-3 mg/kg mc, 

potem wlew ciągły z szybkością 0,3-4 

mg/kg mc na 1 h

background image

Propofol- cd

Lek powoduje

-bradykardię

-osłabienie wentylacji

-spadek ciśnienia tętniczego

-często czkawkę, bóle głowy, nudności

-obniża ciśnienie mózgowe

-powoduje uwalnianie histaminy

 

 

Preparat: Diprivan

    

Nie stosuje się

u osób uczulonych na białko 

kurze lub olej sojowy.

Otwartej ampułki 

nie można

 przechowywać ponad 

3 h – bo dobra pożywka dla drobnoustrojów

background image

2. Ketamina

-

pochodna fencyklidyny

-

silnie działa p/bólowo i nasennie

-

łatwo przenika przez barierę krew- mózg

-

nie drażni tkanek w czasie podawania

-

początek działania po po podaniu 

dożylnym ok.. 30 s, a po podaniu 

domięśniowym od 

   2-10 min.

-

nie znosi czucia trzewnego

-

przyśpiesza czynność serca

-

podwyższa nawet o 25% ciśnienie 

tętnicze

background image

cd

-

wywołuje omamy (o przerażającej treści)

-

pobudzenie ruchowe

-

czasami: nudności i wymioty

-

u kobiet w ciąży- kurczliwość macicy

   

Zastosowanie

:

zabiegi krótkotrwałe, operacje 

plastyczne, bolesne zmiany opatrunku

Nie powinno się stosować

: u chorych z 

nadciśnieniem ,               

 z padaczką, psychozami i u alkoholików

Interakcje

: w roztworze z barbituranami wytrąca się 

ketamina, wzmaga działanie innych leków 
znieczulających i p/bólowych

background image

3.Etomidat

-

pochodna imidazolowa

-

dobrze działa nasennie i p/drgawkowo

-

działa szybko – po 1 minucie

-

powoduje ból w miejscu wstrzyknięcia

-

nie działa p/bólowo

-

nie zwiotcza mięśni

-

nie daje objawów ponarkotycznych

Zastosowanie

: do indukcji znieczulenia, 

składnik znieczulenia ogólnego, razem z 

lekami p/bólowymi- do zabiegów 

chirurgicznych krótkotrwałych

background image

Etomidat- cd

Działania niepożądane

:

-bóle i zawroty głowy
-nudności
-kaszel
-ruchy mimowolne
-depresja ośrodka oddechowego
-pogłębia działanie leków hipotensyjnych

Preparat: Hypnomidate (Radenarcon) 

amp. 0,02g/10ml

background image

Wziewne środki 
anestetyczne

 

Działanie farmakologiczne:

1.

OUN wpływają na:

-

wyższe czynności nerwowe

-

zwiększenie zużycia tlenu 

-

wytwarzanie i wchłanianie płynu 
mózgowo-rdzeniowego i jego 
ciśnienie

-

funkcję elektrofizjologiczną mózgu

background image

* Odwracalne hamowanie wyższych 
czynności nerwowych stanowi 
nieodłączną cechę znieczulenia 
ogólnego i stopniowo ustępuje wraz 
z usuwaniem anestetyku
* Zaburzenia funkcji percepcyjnych, 
sprawności ruchowej i zdolności 
zapamiętywania może trwać nawet 
kilkanaście godzin
* Osłabienie przemian 
energetycznych                 w 
mózgu przez te środki nie prowadzi 
do zubożenia go w zasoby 
energetyczne, a nawet poprawia jego 
ochronę dzięki korzystnemu 
stosunkowi podaży tlenu do 
zapotrzebowania 

background image

2. Wpływ na układ 
oddechowy

-upośledzają oddychanie (spadek 

wentylacji minutowej wskutek 

obniżenia objętości  oddechowej)

-przyśpieszają oddechy
-rozszerzają drzewo oskrzelowe i 

blokują działanie leków zwężających 

oskrzela

-hamują funkcjonowanie aparatu 

rzęskowego tchawicy (przyczyna 

pooperacyjnego zapalenia płuc)

background image

Wpływ na układ krążenia

-obniżają ciśnienie tętnicze
-rozszerzają łożysko naczyniowe
-obniżają pojemność minutową serca
-zmieniają dystrybucję przepływu krwi- 

odwrócenie przepływu od przewodu 

pokarmowego włącznie z wątrobą na 

rzecz lepszej perfuzji mózgu, skóry i 

mięśni

-zaburzenie przewodnictwa w sercu

background image

Wpływ na układ nerwowo-
mięśniowy

-

zwiotczają mięśnie prążkowane

    

      

Wpływ na układ 

wydzielania

                wewnętrznego

-powodują hiperglikemię
-Halotan powoduje spadek stężenia
 testosteronu

background image

Wpływ na macicę i płód

-zwiotczają mięśnie macicy
-zwiększają utratę krwi podczas porodu 

lub cięcia cesarskiego

-przenikają przez barierę łożyskową   
 i powodują hypotensję płodu

background image

Preparaty

1.

Eter dietylowy

-

rzadko stosowany z powodu 
łatwopalności

-

duży współczynnik rozpuszczalności 
krew/gaz 

-

wydłuża okres budzenia

-

drażni drogi oddechowe 

-

powoduje hiperglikemię

-

powoduje kwasicę metaboliczną

background image

Halotan

-lotny płyn, niepalny
-wykazuje bardzo silne działanie 

znieczulające

 ogólne (4-5x silniejsze niż eter)
-podany razem z tlenem-szybkie wystąpienie
 pełnego znieczulenia ogólnego
-po przerwaniu znieczulenia już po 2-5 min 
 występuje budzenie
-względnie mało toksyczny
-lek z wyboru w znieczuleniu złożonym 

background image

Halotan- cd

       

Działania niepożądane:

-depresja ośrodka oddechowego
-działanie kardiotoksyczne (bradykardia, 

spadek ciśnienia tętniczego, zaburzenia 

rytmu)

-działanie hepatotoksyczne
-wzmaga działanie leków hipotensyjnych

W czasie znieczulenia Halotanem nie 
można podawać amin 

katecholowych-grozi

migotaniem komór

Preparat: Ethrone- flakon 250 i 280 ml

background image

Przeciwwskazania

Padaczka i nadciśnienie 
tętnicze

background image

Izofluran

-niepalna ciecz
-drażniący zapach
-ma większy niż Halotan współczynnik
 terapeutyczny i mniej działań 

ubocznych

-działa szybko (po 3-5 min.) i krótko 
  (chory budzi się po kilku minutach) 

background image

Izofluran-cd

 

Działania niepożądane:

-depresja oddychania
-spadek ciśnienia tętniczego
-kaszel
-kurcz głośni
-relaksacja mięśnia macicy
-przenika przez barierę maciczno-

łożyskową

 (depresja płodu)

Preparat: Forane- butelka 100ml

background image

Sewofluran

-

najnowsza generacja

-

niepalny, bezbarwny płyn

-

bez zapachu

    

Działanie

: w porównaniu do Izofluranu 

działanie leku rozwija się i ustępuje jeszcze 
szybciej.

Lek ten hamuje czynność ośrodka 

oddechowego

 oraz zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi w 

stopniu

 zależnym od dawki

background image

Sewofluran-cd

-

nie drażni śluzówki drzewa oskrzelowego

-

nie upośledza perfuzji mięśnia 
sercowego

-

nasila działanie środków zwiotczających

-

95% leku eliminowane jest bardzo 
szybko przez płuca w postaci 
niezmienionej

-

reszta po zmetabolizowaniu ulega 
wydaleniu przez nerki

background image

Objawy niepożądane

-

depresja układu oddechowego

-

spadek ciśnienia tętniczego

-

uczula mięsień sercowy na aminy katecholowe

-

zaburza czynność intelektualną i sprawność 

psychomotoryczną

Przy użyciu

 do znieczulenia układu 

zamkniętego             z pochłaniaczem CO2 w 

reakcji z wapnem sodowanym, powstają 

metabolity z grupy eterów, tzw. składnik A. 

Składnik A w dużych stężeniach może 

spowodować odwracalne upośledzenie 

zdolności nerek do zagęszczenia moczu

Preparat: Sevorane

 

background image

Gazy stosowane w 
anestezjologii

   

Podtlenek azotu (N20)

   

(tzw. gaz rozweselający):

-bezwonny gaz
-o słodkim smaku
-usypiany chory jest: wesoły, śmieje się,
  ma żywe halucynacje
-znieczulenie – jest płytkie i powierzchowne
-nie uszkadza narządów miąższowych
-nie drażni błon śluzowych
-nie poraża perystaltyki jelit
-może porażać ośrodek oddechowy

background image

Zastosowanie

   

Do wziewnego znieczulenia 

ogólnego oraz do wywołania 
powierzchownego oszołomienia 
przy drobnych zabiegach 
chirurgicznych w położnictwie.

background image

Środki znieczulające 
miejscowo

background image

Środki znieczulające 
miejscowo

1.

Działają one porażająco na zakończenia 

bólowe i nerwy czuciowe.

2.

Umożliwiają bezbolesne przeprowadzenie 

poważnych zabiegów chirurgicznych         

                  i neurochirurgicznych.

3.

Znoszą one odruchy, co wykorzystuje się  

                       w celach rozpoznawczych, 

znieczulając często przy badaniach 

okulistycznych spojówkę 

       i rogówkę

4.

Znoszą odruchy wymiotne

5.

Hamują odczyny zapalne

6.

Stosuje się też je w postaci blokad w 

leczeniu stanów chorobowych

background image

Metody znieczulenia 
ogólnego

1.

Znieczulenie środkami fizycznymi:

      zahamowanie przewodnictwa nerwu 

czuciowego i wrażliwości zakończeń 
bólowych za pomocą uścisku opaską 
Esmarcha lub zamrożenie chlorkiem 
etylu.

      

W lecznictwie stosuje się zamrożenie 

chlorkiem etylu tkanki przed drobnymi 
zabiegami chirurgicznymi i 
stomatologicznymi.

background image

2. Znieczulenie

 

środkami 

chemicznymi

Rodzaj znieczulenia

Postać leku          
 i zastosowanie

powierzchniowe

Okłady, krople, pędzlowania, 

przysypki, maści, czopki, 
proszki lub roztwory p.o. 
Stosuje się na skórę               i 

błony śluzowe w celu 
zniesienia bólu(oparzenia, 
guzki krwawnicze)               i 
świądu lub zniesienia 

odruchów 

nasiękowe

Wstrzyknięcia w celu 
znieczulenia ograniczonej 
okolicy tkanki przy drobnych 
zabiegach chirurgicznych, 

blokadach miejscowych

background image

Rodzaje znieczulenia- cd

Rodzaj znieczulenia

Postać leku 
i zastosowanie

przewodowe

Wstrzyknięcia w celu 

przerwania przewodnictwa 
określonego nerwu           w 
zabiegach stomatologicznych, 

drobnych zabiegach 
chirurgicznych, blokadach 
przewodowych

dordzeniowe

Wstrzyknięcia do płynu 
mózgowo- rdzeniowego lub 
nadoponowo w celu porażenia 

korzeni nerwów rdzeniowych 
przed zabiegami operacyjnymi 
w dolnym odcinku jamy  

brzusznej lub blokadach 
leczniczych 

background image

Pewną formą znieczulenia 
przewodowego jest 

blokada

. Blokada 

polega na wstrzykiwaniu              
   w różne okolice ciała dużych 
ilości środka znieczulającego 
miejscowo w małym stężeniu. Istotą 
blokady jest przerwanie 
przewodnictwa       i porażenie 
zakończeń nerwowych, splotów 
(blokada splotu ramiennego) lub 
zwojów układu autonomicznego. Zabieg 
ten izoluje ognisko chorobowe od 
ośrodkowego układu nerwowego, 
hamując płynące z zakończeń 
nerwowych impulsy bólowe. Do blokad 
najczęściej używa się 

Prokainy

 w 

roztworze 0,25- 0,5 %

background image

Podział środków 
znieczulających 
miejscowo

1.Środki znieczulające 

powierzchniowo

:

    kokaina, lidokaina, etoform, tetrakaina, 
    cynchokaina

2.Środki do znieczuleń dotkankowych

:

a)nasiękowych: prokaina, piperokaina, 

heksylokaina, cynchokaina, lidokaina, 

mepiwakaina, trimekaina

b)przewodowych: prokaina, heksylokaina, 

chlorprokaina, butamina, cynchokaina, 

lidokaina, mepiwokaina, trimekaina

c)dordzeniowych: butamina, piperokaina, 

bupiwakaina 

background image

cd

3.Środki stosowane dożylnie

 

(działanie ogólne): prokaina, lidokaina

4.Środki stosowane doustnie

 

   (znieczulenie błony śluzowej 

żołądka):

   etoform

background image

Środki miejscowo 
znieczulające- podział 
względem budowy chemicznej

1.

Estry kwasu paraaminobenzoesowego

, np.:

   prokaina, chlorprokaina, etoform
2.

Pochodne kwasu para- i 

ortoaminobenzoesowego

np.: 

    tetrakaina, butakaina
3. 

Pochodne kwasu benzoesowego

np.:heksylokaina

4. 

Pochodne kwasu acetylosalicylowego

, np.: 

edan

5. 

Amidy

, np.: cynchokaina, lidokaina, 

mepiwakaina

background image

Środki znieczulające 
powierzchniowo

1.

Kokaina

Jest alkaloidem, występuje w liściach 

krasnodrzewu peruwiańskiego 

rosnącego w Ameryce Południowej

   

Działanie:

-

ogólne:pobudzający wpływ na OUN

-

miejscowo: poraża zakończenia 

czuciowe w miejscu wprowadzenia

background image

Kokaina- cd

Wpływ na OUN

-

silnie pobudza OUN

-

Wywołuje pobudzenie psycho- ruchowe:

    nadmierna ruchliwość, ataki śmiechu 

    i płaczu, bardzo silne podniecenie płciowe

-

znosi uczucie zmęczenia

-

wzmożona wyobraźnia

-

Łatwiej zachodzą kojarzenia 

    (osobnik zaskakuje otoczenie błyskotliwą 

inteligencją)

-

po pobudzeniu występuje zahamowanie 

    (ospałość, senność, zaburzenie myślenia, poczucie 

mniejszej wartości i załamanie psychiczne

background image

Wpływ kokainy na narządy 
obwodowe

-wzmaga napięcie układu współczulnego

-przyśpiesza czynność serca

-zahamowanie ruchów jelit

-wytrzeszcz gałek ocznych

-skurcz naczyń krwionośnych

     

Działanie miejscowe:

-poraża zakończenia czuciowe (zwłaszcza bólowe)

-nie działa prawie na zakończenia termiczne 

 w skórze

-przerywa wybiórczo przewodnictwo nerwów 

 czuciowych

background image

Zatrucie ostre kokainą

-

duże dawki porażają OUN

-

utrata przytomności

-

zaburzenia krążenia

-

zaburzenia oddychania

-

drgawki

-

w końcu- śmierć wskutek porażenia 
ośrodka oddychania

background image

Zatrucie przewlekłe 
narkomanów

-

szybciej dochodzi do wyniszczenia ogólnego

-

zwyrodnienie narządów miąższowych

-

zwyrodnienie komórek OUN

   

Następstwo

: zaburzenia psychiczne, 

halucynacje, urojenia, okresowe stany 

podniecenia o silnym zabarwieniu 

erotycznym dochodzące do ataków szału, 

które mogą być przyczyną zbrodni, 

morderstw, gwałtu. Po okresie podniecenia 

szałowego występuje depresja i załamanie 

psychiczne, w czasie którego kokainista 

może popełnić samobójstwo.

background image

Zastosowanie kokainy

kokainę stosuje się wyłącznie 
do znieczulenia miejscowego w 
postaci pędzlowania błon 
śluzowych, zakraplań do 
spojówek

Preparat: Cocaina 
hydrochloricum

background image

Etoform

-proszek, nierozpuszczalny w wodzie
-stosowany w postaci 2-3% przysypek 
 i 3-10% maści w świądzie skóry, na 

bolesne powierzchniowe rany i oparzenia

-podaje się go doustnie w znieczuleniu 

błony śluzowej żołądka- jako lek 

p/wymiotny

Preparat: Anaesthesinum

Z powierzchni ran etoform może ulec 

wchłonięciu i spowodować zatrucie !

 

background image

Tetrakaina

-

stosowana głównie w laryngologii do 

znieczuleń powierzchniowych w 

postaci pędzlowania 

    w roztworach wodnych 0,5- 2%
-silniej znieczula od prokainy, lecz 10 

krotnie

 toksyczna 

Preparaty: Tetracain- fiolki 15ml 0,5%
     Pantocain-amp.0,01g do znieczulenia 

dolędźwiowego

background image

Leki pochodzenia 
roślinnego

1.

Mentol

: działa słabo znieczulająco

   ( Tinctura Menthae)
2.

Kapsaicyna

:skuteczna w leczeniu 

świądu

   (Tinctura Capsici)

background image

Środki do znieczulenia 
dotkankowego

-

rozpuszczalne w wodzie

-

są mniej toksyczne od kokainy

-

większość z nich nie kurczy naczyń     
              (

wyjątek chlorprokaina

)

background image

Prokaina

-

  

nie wchłania się z błon śluzowych

-  nie zwęża naczyń krwionośnych

-

podana dożylnie- działa p/bólowo, 

p/wstrząsowo, 

    p/alergicznie, p/zakrzepowo, p/zapalnie, 

p/skurczowo (spazmolitycznie)

- działa nieznacznie porażająco na układ 

nerwowy autonomiczny sympatykolitycznie      

                            i parasympatykolitycznie

-  może zatrzymać akcję serca

-

przy przedawkowaniu- drgawki

-

niekiedy reakcje alergiczne 

    (wykonuje się próbę uczuleniową)

background image

Zastosowanie

-miejscowe: do znieczuleń nasiękowych, 

przewodowych i dordzeniowych

-ogólnie- jako lek p/bólowy (nerwobóle), 

rozszerzający naczynia krwionośne 
(miażdżyca naczyń mózgowych           
                i obwodowych)

Preparaty: Iniectio Polocaini Hydrochlorici 

1%, 2%, 4%- amp.

background image

Lidokaina

-działa dłużej i silniej od Prokainy
-mniej toksyczna
-działanie przeciwarytmiczne

Zastosowania

: znieczulenia 

nasiękowe, przewodowe, 

powierzchniowe, zaburzenia rytmu 

pochodzenia komorowego

Preparaty: Lignocainum hydrochloricum, 
                 Xylocaine   

background image

Bupiwakaina

-działa znieczulająco miejscowo
-4 razy silniej od Lidokainy
-bardziej toksyczna
-powoduje bardzo silną i długotrwałą blokadę
 czuciową (4-6 godzin)

Zastosowanie

:znieczulenia nasiękowe, 

zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe 

oraz             w blokadach splotów i zwojów 

nerwowych

Preparaty: Bupivocainum hydrochloricum- amp, 

Marcain- amp.

background image

Mepiwokaina

-budowa zbliżona do lidokainy
-działa szybciej i dłużej

Zastosowanie:

-w znieczuleniach przewodowych
-często stosowana, gdy jest przeciwwskazane 

dodanie leku zwężającego naczynia 
(podeszły wiek, choroby układu krążenia, 
znieczulenie palców)

Preparaty: Mepivacain, Mepidont- amp

background image

Edan

-środek znieczulający miejscowo
-działa silniej i dłużej od Prokainy
-działa też spasmolitycznie

Zastosowanie:

-znieczulenie nasiękowe i infiltracyjne 
w stomatologii, laryngologii, chirurgii, 
ginekologii

Preparat: Edan- amp.

background image

Inne

-chlorprokaina
-butamina
-piperokaina
-trimekaina
-karbokaina

background image

Zatrucia środkami 
znieczulającymi 
miejscowo

   Reakcje toksyczne 

są najczęściej 

następstwem przedawkowania leku. 

Toksyczność wzrasta                w miarę wzrostu 

stężenia leku. Do pierwszych objawów 

toksycznych związanych z wpływem na 

OUN

 

należą zaburzenia smakowe, np.: metaliczny 

smak w ustach, drętwienie języka, uczucie 

niepokoju i pobudzenia psychoruchowego, 

drżenie przechodzące niekiedy w napady 

drgawek.

    

background image

cd

     

Działanie toksyczne na

 

układ

 

sercowo-

naczyniowy

 

objawia się zmniejszeniem 

pobudliwości komórek układu bodźcotwórczego 
(lidokaina) lub jej zwiększaniem (kokaina). Prokaina 
zmniejsza objętość wyrzutową serca, mogąc 
prowadzić do wstrząsu kardiogennego. W razie 
pojawienia się objawów intoksykacji, z objawami 
pobudzenia OUN, należy przerwać wstrzykiwanie 
środka znieczulającego, podać leki uspakajające 
(diazepam), niekiedy przy występowaniu drgawek 
klonicznych należy zwiotczyć mięśnie 
(suksametonium), zaintubować chorego i prowadzić 
oddech kontrolowany. W razie zaburzeń rytmu 
podajemy leki przeciwarytmiczne. W razie 
wstrząsu adrenalinę lub aminy katecholowe 
(dopamina, dobutamina) w ciągłym wlewie 
dożylnym

.

background image

cd

    Reakcje uczuleniowe

 występują 

najczęściej po stosowaniu prokainy, 
tetrakainy, rzadziej po lidokainie, 
bupiwakainie i mepiwakainie. 
Obowiązuje wykonanie próby na środki 
do znieczulenia przewodowego. W razie 
wystąpienia reakcji uczulających 
stosuje się leki przeciwhistaminowe, 
preparaty wapnia, glikokortykosterydy i 
leki objawowe.


Document Outline