NIEPEWNOŚCI POMIAROWE
zagadnienie ogólnofizyczne
NIEPEWNOŚCI POMIAROWE
zagadnienie ogólnofizyczne
Doświadczenie, a
eksperyment
o
Doświadczenie to wielokrotna obserwacja
zjawiska, w celu sformułowania prawa
ogólnego.
Takie rozumowanie nazywa się
rozumowaniem
indukcyjnym
indukcyjnym
.
o
Eksperyment to świadomie
przygotowane doświadczenie celem
weryfikacji wcześniej sformułowanej
hipotezy.
Takie rozumowanie nazywa się
wnioskowaniem
lub
dedukcją
dedukcją
.
NIEPEWNOŚĆ POMIAROWA
(BŁĄD)
dotyczy każdego pomiaru,
jest nieunikniona nawet przy
największej staranności,
zależy od używanego narzędzia
pomiarowego,
zależy od staranności człowieka,
wynika z faktu, że pomiar jest
ingerencją w świat i zmienia go.
RODZAJE BŁĘDÓW
Niepewność (błąd) systematyczna,
Niepewność (błąd) przypadkowa,
Błąd gruby
NIEPEWNOŚĆ (BŁĄD) SYSTEMATYCZNA
Najmniejsza podziałka przyrządu
pomiarowego, którym dokonywany
jest pomiar.
NIEPEWNOŚĆ (BŁĄD) PRZYPADKOWA
Błąd spowodowany np.
naciągnięciem taśmy mierniczej,
patrzeniem pod kątem na skalę,
użycie miernika innej marki itp.
BŁĄD GRUBY
Znaczna pomyłka wynikająca np. z
błędnego ustawienia skali mierników,
pomyłki odczytu typu 10 zamiast 100 itp.
Błąd ten dotyczy zazwyczaj
pojedynczych pomiarów w serii lub
wyraźnie odbiega od spodziewanych
wyników.
Takie pojedyncze pomiary należy odrzucić
lub powtórzyć pomiary całej serii.
METODY OGRANICZANIA BŁĘDÓW
wykonywanie doświadczeń przez kilku
niezależnych eksperymentatorów,
wykonywanie wielokrotnego pomiaru
przy użyciu kilku przyrządów.
stosowanie kilku metod pomiarowych
(kilku różnych doświadczeń) do
wyznaczenia tej samej wielkości
fizycznej.
prawidłowe wykonywanie pomiarów
(staranność).
ANALIZA NIEPEWNOŚCI
Odrzucenie błędów grubych lub decyzja
o powtórzeniu pomiarów.
Obliczenie średniej z wyników pomiarów
- x
śr
.
Znalezienie pomiaru najbardziej
odchylonego od średniej (największego
lub najmniejszego) - x
max
.
Obliczenie odchylenia, czyli różnicy - |
x
śr
-x
max
| = σ
WYNIK POMIARU
Wynik pomiaru zapisujemy jako
pomiar średni wraz z odchyleniem,
czyli:
x
śr
±
σ