WADY POSTAWY U DZIECI

Czym jest prawidłowa

postawa ciała?

Postawą ciała

nazywamy

indywidualne ukształtowanie

ciała i położenie

poszczególnych jego

odcinków, w tym tułowia i

kończyn, w pozycji stojącej.

Prawidłową postawę

charakteryzują

- głowa ustawiona prosto,

- barki znajdują się na jednym

poziomie,

- łopatki są ściągnięte,

- symetrycznie ustawiona

miednica,

- lekko wciągnięty brzuch,

- napięte pośladki,

-równoległe ustawienie

kończyn dolnych

wyprostowanych w stawach

kolanowych;

- prawidłowe ustawienie i

obciążenie stóp

Co nazywamy wadami

postawy?

•

Wady postawy

to odchylenia od

ogólnie przyjętych cech postawy

prawidłowej. Na wadę postawy ma

wpływ deformacja kręgosłupa, klatki

piersiowej, miednicy oraz kończyn

dolnych .

Epidemiologia.

•

Ostatnie publikacje donoszą, że jedynie u

4,4% dzieci nie wykryto wad postawy.

Boczne skrzywienia kręgosłupa wykrywane

są u 36-50% dzieci.

•

Z jednej strony wskaźnik ten obejmuje

uczniów z wyraźnymi wadami postawy

ciała, z drugiej zaś wielką liczbę młodzieży,

o wyraźnym zaniedbaniu ruchowym, małej

sprawności fizycznej i ruchowej oraz

różnych zaburzeniach układu ruchu.

Podział i przyczyny

powstawania wad

postawy.

Najczęściej spotykamy podział wad postawy i

budowy ciała na dwie grupy:

Wady wrodzone

– należą tu przypadki z

odchyleniami prawidłowej budowy ciała w

następstwie czynników, które zadziałały w

okresie płodowym. Przyczyny powstawania tych

wad są różne. Niektóre z nich są przekazywane

dziedzicznie.

Wady nabyte

– mogą być wywoływane przebytymi

chorobami – te określamy terminem

wady

rozwojowe

lub powstają na skutek zaburzenia

nawyku prawidłowej postawy ciała – te

określamy terminem

wady nawykowe

c.d. przyczyny wad

postawy?

Wyodrębniono trzy sfery czynników, w następstwie których

dochodzi do rozwoju wad postawy, są to:

Czynniki fizjologiczne

: istotą jest tu nawyk prawidłowej

postawy. Dla dziecka z wadą postawy nawykowa postawa

nieprawidłowa jest czymś naturalnym, zwykłym i nie

wymagającym wysiłku ( przyjmowana podświadomie).

Czynniki morfologiczne:

polegają na występowaniu dystonii

mięśniowej w obrębie kręgosłupa, nadmiernym napięciu i

rozciągnięciu pewnych grup więzadeł oraz części torebek

stawowych.

Czynniki środowiskowe :

dotyczą warunków życia

człowieka; gł. są to:

- nie unormowany tryb życia;

- złe warunki higieniczne i bytowe;

- nie przebywanie na świeżym powietrzu;

- brak ćwiczeń ruchowych, hipokinezja;

- przyjmowanie jednorodnych i długotrwałych pozycji ( w

szkole i w pracy, podczas odpoczynku (niedostosowane

ławki szkolne, nieodpowiednie noszenie teczki).

Najczęstsze wady

postawy .

Do najczęstszych wad postawy należą:

- plecy okrągłe,

-plecy wklęsłe,

-plecy wklęsło-okrągłe,

-plecy płaskie,

-boczne skrzywienia kręgosłupa-

skoliozy,

-wady statyczne kończyn

dolnych.

Do błędów postawy zalicza się:

odstawanie łopatek,

-asymetrię barków,

-asymetrię żeber i klatki

piersiowej.

PLECY OKRĄGŁE

Występuje tu nadmierne

uwypuklenie fizjologicznej

krzywizny piersiowej.

* Wada ta charakteryzuje

się: osłabieniem mięśni

grzbietu, przykurczem

mięśni piersiowych, barki

są wysunięte do przodu,

łopatki odstające. Łokcie i

kolana są często w pozycji

lekkiego zgięcia.

PLECY WKLĘSŁE

* Istota tej wady polega na pogłębieniu lordozy

lędźwiowej.

* Sylwetkę charakteryzuje:

- pogłębione wygięcie odcinka

lędźwiowego kręgosłupa,

- zwiększone przodopochylenie miednicy,

- wypięty brzuch (tzw. przodujący brzuch)

- wypięte pośladki.

* Występują równocześnie

cechy charakterystyczne

dla pleców okrągłych i

wklęsłych.

* U dziecka z tą wadą

postawy obserwuje się

pogłębienie kifozy

piersiowej, wysunięcie

głowy i barków do przodu,

odstawanie łopatek,

pogłębienie lordozy

lędźwiowej, zwiększenie

przodopochylenia

miednicy, wypięty brzuch i

uwypuklenie pośladków

PLECY WKLĘSŁO-OKRĄGŁE

Charakterystyka wad

postawy – c. d.

Skolioza

jest bocznym skrzywieniem

kręgosłupa. Polega ona na

wielopłaszczyznowym odchyleniu linii

kręgosłupa od stanu prawidłowego.

Odchylenie to występuje w płaszczyznach:

–

czołowej – kręgosłupa wygina się w bok, lewo

lub prawo;

–

strzałkowej – pogłębia się wygięcie lordotyczne

lub kifotyczne;

–

poprzecznej – następuje rotacja kręgów, co

prowadzi do powstania garbu.

Charakterystyka wad

postawy – c. d.

W zależności od stopnia

zaawansowania zmian,

wyróżnia się następujące

stadia skoliozy :

postawa skoliotyczna

–

wstępne stadium wady.

Występuje asymetria

barków, łopatek, trójkątów

talii, ale nie dochodzi

jeszcze do bocznego

skrzywienia;

skolioza Io

– to

skrzywienie, kiedy wartości

kątowe nie przekraczają

30o. Zmiany dotyczą

układu mięśniowo –

wiązadłowego, bez

zniekształceń kostnych;

Boczne skrzywienia kręgosłupa Io,IIo,IIIo.

Charakterystyka wad

postawy- c. d.

skolioza IIo

– skrzywienie

o wartościach kątowych

31o-60o. Występują zmiany

w kręgach i krążkach

międzykręgowych.

Kręgosłup ulega

zrotowaniu, co objawia się

garbem żebrowym;

skolioza IIIo

–

skrzywienie o kącie

przekraczającym 60o, z

daleko posuniętymi

zmianami strukturalnymi

jak: torsja i sklinowacenie

kręgów, deformacja żeber i

miednicy.

Boczne skrzywienia kręgosłupa Io,IIo,IIIo

Nie leczona skolioza może

prowadzić do:

•

zniekształcenia klatki

piersiowej,

•

uciskania narządów

wewnętrznych (serce i

płuca), prowadząc do

upośledzenia

wydolności krążenia i

oddychania,

•

zmniejszonej

sprawności fizycznej,

•

duszności,

•

kompleksu

psychicznego,

spowodowanego

obecnością garbu

żebrowego.

Skłon tułowia w przód a-budowa prawidłowa,

b- garb żebrowy.

ZAPAMIĘTAJ!

Skolioza odpowiednio

wcześnie wykryta i

właściwie leczona pozwala

uniknąć wystąpienia

groźnych dla zdrowia i

życia późnych powikłań.

Wady kończyn dolnych

Zniekształcenia

kończyn dolnych w

znacznym stopniu

wpływają na statykę i

postawę ciała. Powstają w

wyniku asymetrii w

budowie wyżej położonych

odcinków ciała, przeciążeń

pracą lub są wadami

wrodzonymi albo powstają

na skutek innych przyczyn.

Wyróżniamy

następujące wady kończyn

dolnych, dające się w

początkowym stadium

wyrównać:

–

kolana koślawe,

–

kolana szpotawe,

–

stopa płaska,

–

stopa płasko-koślawa,

–

stopa wydrążona,

Ustawienie kolan a-kolana

proste,

b- kolana koślawe, c-kolana

szpotawe

KOLANA KOŚLAWE

* Wada wrodzona lub nabyta.

* W kolanach koślawych oś

podudzia tworzy z osią uda

kąt otwarty na zewnątrz, a

kostki przyśrodkowe, przy

wyprostowanych i

zwartych kolanach, są

oddalone od siebie o ponad

5 centymetrów.

* Za fizjologiczną koślawość

uważa się odchylenie od osi

przeciętnie 2-3 centymetry,

ale nie większą niż 5

centymetrów.

Kolano koślawe

Kolana szpotawe

* W tym zniekształceniu

kończyny dolne są

skręcone do wewnątrz,

występuje nadwyprost w

stawach kolanowych,

mięsnie wewnętrznej

strony kończyn dolnych

ulegają skróceniu, a po

stronie zewnętrznej

nadmiernie rozciągają się.

Oś podudzia tworzy z osią

uda kąt otwarty do

wewnątrz.

* Wielkość odchylenia mierzy

się w centymetrach,

rozstępem między

kłykciami przyśrodkowymi

przy stopach zwartych.

Szpotawość kolan

występuje najczęściej przy

nadwadze oraz przy

krzywicy.

Kolano szpotawe.

Wady stóp

Prawidłowo

wysklepiona stopa

dotyka podłoża trzema

fizjologicznymi

punktami podparcia:

piętą, głową pierwszej

i głową piątej kości

śródstopia .

Fizjologiczne punkty podparcia

WADY STÓP

•

Najczęściej

występują:

- stopa płaska

- stopa płasko-

koślawa

- stopa szpotawa

- stopa wydrążona

•

Rzadziej

spotykane to:

- stopa końska

- stopa piętowa

Zniekształcenia stopy: a-stopa końska, b- stopa piętowa,

c-stopa szpotawa, d-stopa płaska, e- stopa płasko-koślawa,

f- stopa wydrążona.

WADY STÓP

Stopa płaska

(płaskostopie czynnościowe) - posiada niski lub

obniżający się łuk podłużny, który jest wynikiem niewydolności

układu mięśniowo-wiązadłowego.

Stopa płasko-koślawa

- i

stotą tego zniekształcenia jest

ustawienie w nawróceniu kości stępu oraz obniżenie sklepienia

podłużnego stopy, najczęściej na tle niewydolności statycznej.

Stopa szpotawa

- j

est odwrotnością stopy płasko-koślawej.

Charakteryzuje się skręceniem pięty do wewnątrz i oparciem jej na

krawędzi zewnętrznej.

Stopa wydrążona

- z

niekształcenie charakteryzuje się

nadmiernym wysklepieniem, w odcinku między guzem a głowami

kości śródstopia, przy równoczesnym skróceniu tego odcinka.

Nadmiernemu wysklepieniu stopy towarzyszy szponowate

ustawienie palców i skrócenie rozcięgna podeszwowego.

Zniekształcenie powoduje skrócenie stopy.

Wady wrodzone klatki

piersiowej

•

Klatka piersiowa kurza

–

polega na wysunięciu ku

przodowi obwodowej

części mostka wraz z

najbliższą częścią żeber,

które są od boku jakby

ściśnięte. Łuki żebrowe

często tworzą falistą linię

zamiast łukowej. Po

nabraniu i zatrzymaniu

powietrza w płucach

stopień kurzego

zniekształcenia zmniejsza

się.

•

Klatka piersiowa

lejkowata

– częściej

spotykana, charakteryzuje

się lejkowatym

zapadnięciem dolnej części

mostka i przylegających

odcinków żeber.

Wady klatki piersiowej a-kurza, b- lejkowata

Do błędów postawy

zaliczamy:

- nieodpowiednie ustawienie głowy

i szyi;

- asymetrię barków;

- wadliwe ułożenie i odstawanie

łopatek.

Metody oceny postawy

ciała

•

Obserwacja dziecka przez

rodziców,

nauczycieli

rodziców,

nauczycieli

gimnastyki, lekarzy.

•

Ocena sylwetki dziecka

oparta na tzw. teście

symetrii,

którym

symetrii,

którym

porównuje

się

(

porównuje

się

(

ustawieniu

badanego

ustawieniu

badanego

bokiem, tyłem, przodem i

w skłonie), czy te same

punkty

ciała

obu

punkty

ciała

obu

stronach

są

położone

stronach

są

położone

symetrycznie.

•

Badanie

dziecka

Badanie

dziecka

skłonie , aby wychwycić

ew. asymetrie, związane

najczęściej ze skoliozą.

Profilaktyka wad postawy

obejmuje:

•

Ograniczenie siedzącego trybu życia

zwiększenie ogólnej sprawności

ruchowej człowieka.

•

Wyrabiane nawyku

utrzymania

prawidłowej postawy ciała we

wszystkich czynnościach życia

( podczas pracy i odpoczynku)

;

•

Dostosowanie sprzętów domowych i

środowiska, w których przebywamy, do

potrzeb i możliwości fizjologicznych

naszego kręgosłupa.

Jeśli rozpoznano wadę

postawy u dziecka – co

dalej?

•

Wyrabianie nawyku prawidłowej postawy

od wczesnego dzieciństwa.

•

Niezbędne jest odpowiednie postępowanie

korekcyjne w domu i w szkole.

•

Konsultacja lekarza specjalisty w Poradni

Wad Postawy.

•

Fizykoterapia.

•

Ruch ( szczególnie sporty, które dziecko

może uprawiać całe życie: pływanie,

turystyka piesza i rowerowa, łyżwiarstwo i

inne gry sportowe ).

MOTTO

„

Pionowa postawa

tworzy człowieka,

bez niej nie ma kultury, bez

kultury

świat nie jest wart, by na

nim żyć...”

PHELPS

Document Outline