Szkoła mediolańska

Trzy podstawowe zasady

• Stawianie hipotez;

• Cyrkularność;

• Neutralność;

Stawianie hipotez

• Punkt początkowy poszukiwań 

terapeuty;

• Sposób weryfikacji ważności tej 

hipotezy;

• Terapeuta formuje kolejne hipotezy 

podczas sprawdzania poprzednich; 

Funkcjonalna wartość 

hipotezy

• Hipoteza nie jest ani prawdziwa, ani 

fałszywa, może ona być mniej lub 
bardziej użyteczna;

• Gdy okazuje się ona fałszywa, 

dostarcza informacji poprzez 
wyeliminowanie pewniej liczby 
zmiennych;

Funkcjonalna wartość 

hipotezy

•

Jest ona raczej przewodnikiem 

dostarczającym nowych informacji za 
pomocą określonej liczby zmiennych;

• Funkcjonalna wartość hipotezy w 

rozmowie z rodziną polega zasadniczo 
na zapewnieniu aktywności terapeuty, 
sprowadzającej się do śledzenia 
wzorców relacyjnych;

Cyrkularność

• Terapeuta w trakcie sesji opiera się w 

swych poszukiwaniach na sprzężeniu 
zwrotnym z rodziną w odpowiedzi na 
pytania, które uzyskuje o relacjach;

Cyrkularność jako rodzaj 

świadomości terapeuty

• Informacja jest różnicą;

• Różnica jest informacją;

• Każdy członek rodziny jest proszony 

by powiedział jak widzi relację 
pomiędzy dwoma innymi członkami 
rodziny;

Metody zbierania informacji-

pytania cyrkularne

• 1.W zakresie konkretnych zachowań 

interakcyjnych i w konkretnych 
okolicznościach (a nie w kategoriach 
uczuć i interpretacji);

• „Gdy syn zaczyna  tracić kontrolą i 

popycha matkę, co robi jego ojciec?;

Metody zbierania informacji-

pytania cyrkularne

• 2. W zakresie różnic w zachowaniu, a nie 

sądów przypuszczalnie właściwych danej 

osobie;

S: Mieszkamy razem z dziadkami, oni są 

naprawdę złośnikami.

T: Co takiego robią, że są złośnikami?
S: Ciągle się wtrącają…
 

Metody zbierania informacji-

pytania cyrkularne

T: Kto się wtrąca częściej, dziadek, czy 

babcia?

T: Do kogo się wtrąca częściej, do 

mamy czy do taty?

S: Do taty?
T: A komu bardziej przeszkadza, kiedy 

dziadek się wtrąca, tacie, czy mamie?

S: Och, mamie oczywiście

Metody zbierania informacji-

pytania cyrkularne

• 3. W zakresie szeregowania przez różnych 

członków rodziny specyficznych zachowań 

lub interakcji;

• T: Uszereguj różnych członków rodziny pod 

względem tendencji do przebywania w 

domu w niedzielę. Zacznij od tego, który 

najwięcej przebywa w domu;

• T: Powiedz mi, kto najbardziej jest w stanie 

pocieszyć Twoją matkę, gdy jest smutna, 

twoja babcia, twój brat, tata, czy ty?  

Metody zbierania informacji-

pytania cyrkularne

• 4. W zakresie zmiany w relacji (w zachowaniu w 

skazującym na zmianę w relacji), przed 

konkretnym zdarzeniem i po nim (badanie 

diachroniczne);

• T: Twoja matka powiedziała, ze M. Był zawsze 

trudnym dzieckiem, ale Twoim zdaniem, kiedy 

mama i brat walczyli więcej: po chorobie ojca, 

czy przed nią?

• S: Och, po! Po! Mama złości się dużo bardziej i 

jest także bardziej nerwowa. Czasem przestaje, 

kiedy tata kładzie rękę na sercu. 

Metody zbierania informacji-

pytania cyrkularne

• 5. W kategoriach różnic odnoszących 

się do hipotetycznych okoliczności.

• T: Jeśli jedno z Twoich dzieci miałoby 

zostać w domu i nie zawrzeć związku 
małżeńskiego, jak myślisz, które z nich 
byłoby najlepsze dla twojego ojca? 
Które z nich byłoby najlepsze dla 
twojej matki? 

Neutralność

• Neutralność nie jest dyspozycją 

intrapsychiczną terpauty; 

• Przez neutralność terapeuty 

rozumiemy szczególny efekt 
praktyczny wywołany w rodzinnie 
przez jego specjalne zachowanie 
podczas sesji: 

Neutralność

• Końcowym wynikiem następujących po 

sobie przymierzy jest to, że terapeuta staje 
po stronie każdego i nikogo w tym samym 
czasie;

• Neutralność jako wytworzenie stanu 

zaciekawienia w umyśle terapeuty;

• Poszukiwanie i wynajdowanie 

alternatywnych punktów widzenia u 
posunięć, które z kolei ten stan wzmagają;  

Neutralność

• Rozwijanie kolejnych rozróżnień bez 

jednoczesnego przywiązania do 
jakiejkolwiek pozycji;

• Przewaga użyteczności nad 

prawdziwością;

• Złożoność interakcji i polifoniczne 

podejście do opisu i wyjaśniania świata;

• Wytwarzanie opisów na bazie 

zaciekawienia

Estetyka/wzorce

• Przestawienie naszej orientacji w kierunku 

wielości możliwych wzorców;

• Przyjęcie orientacji estetycznej wiąże się z 

odrzuceniem zainteresowania odkrywaniem 

najlepszego opisu i/lub wyjaśnienia 

problemu rodziny – jak opisy wszystkich 

członków rodziny pasują do całości? Jak 

mają się one do naszego klinicznego opisu? 

Jak to się dzieje, że są one podobne? Jak to 

się dzieje, że są one różne?

Estetyka/wzorce

• Ciekawość jest oparta na założeniu, 

że każdy system posiada logikę 
swojej interakcji, która jest logiką 
operacyjną;

Symptomy braku neutralności 

-znudzenie

• Czujemy się jakbyśmy już wiedzieli, co się 

dzieje – nie ma już żadnych nowych 

informacji podsuwających terapeucie 

nowe rozumienie dynamiki rodzinnej;

• Czujemy że jakiekolwiek nowe informacje 

podawane przez rodzinę nic nie wniosą do 

naszego opisu (przestajemy słuchać);

• Poczucie bezwartościowości tego co 

robimy, fantazje o wykonywaniu innego 

zawodu; 

Psychosomatyczne symptomy 

braku neutralności

• Bole głowy, pleców, pocenie się, 

podwyższone ciśnienie krwi;

• Zmiana z estetycznego punktu 

widzenia zachodzi  nie wtedy gdy 
system jest instruowany, ale gdy ma 
możliwość różnych wyborów;

Stawianie hipotez

• Związane z zaciekawieniem, które jest 

raczej stanem psychiki, podczas gdy 
stawianie hipotez jest techniką 
terapeutyczną;

• Problemem niektórych rodzin jest to, 

ze ich opowieści nie pozwalają im 
funkcjonować w taki sposób, który 
byłby dla nich użyteczny;

Cyrkularność

• Podobnie jak poprzednie jest to 

technika karmiona ciekawością;

• Używana w celu rozwijania hipotez i i 

podtrzymywania neutralności;

• Stawianie pytań cyrkularnych jest 

metodą dzięki której klinicysta 
wzbudza ciekawość wewnątrz systemu 
rodzinnego i terapeutycznego ; 

Cyrkularność

• Zadawanie pytań cyrkularnych daje 

możliwość zakwestionowania systemu 

przekonań rodziny, który bazuje na 

prawdach i uporczywym używaniu 

czasownika być („mój syn jest leniwy”, 

„moja córka jest uparta”;  

• Podważenie systemu przekonań rodziny 

dzięki wykorzystaniu języka relacji;

• Użycie formy jeśli, oraz ukierunkowanie an 

przyszłość „jeśli twoja mama przestałaby się 

martwić o ciebie, co zrobiłby twój ojciec?”

Podsumowanie

• Trzy zasady : stawianie hipotez, 

neutralność, cyrkularnośc jako 
wzajemnie zwrotnie powiązane;