TYPY I RODZAJE DIAGNOZY

 

 

DIAGNOZA

 – pojęcie nadużywane, zbieranie 

prostych informacji i ich porządkowanie.

DIAGNOZOWANIE 

– pewien proces, działanie i jako 

wynik tego procesu (czynności)

 

 

PROCES DIAGNOZOWANIA

 – poszukuje 

odpowiedzi na kilka pytań:

1. Jak jest?-

 pytania typowo opisowe, 

nawiązuje do funkcji diagnozy 
deskryptywno-ewaluatywnej 
(opisowo-oceniajacej)

2. Dlaczego tak jest?-

 funkcja 

wyjaśniająca (eksplanacyjna)

 

 

3. 

Dlaczego będzie tak a nie inaczej?

 – 

przewidywanie następstw

4. 

Co zrobić aby uzyskać pożądany 

stan?

 – funkcja korekcyjna.

 

 

Ziemski:

DIAGNOZA

 – rozpoznawanie na 

podstawie zebranych objawów i 

znanych ogólnych prawidłowości 

badanego złożonego stanu rzeczy 

przez przyporządkowanie go do typu 

lub gatunku, przez wyjaśnienie 

genetyczne i celowościowe, okreslenie 

jego fazy obecnej oraz 

przewidywanego rozwoju.

 

 

PRZEDMIOT DIAGNOZY

 – złożony stan 

rzeczy (obserwacje, wyjaśnianie, 
uzasadnianie, przewidywanie, 
formułowanie hipotez)

ŹRÓDŁA POZNANIA
DIAGNOSTYCZNEGO

 – łączenie, 

obserwacja i rozumowanie oraz 
myślenie intuicyjne.

 

 

DIAGNOZA całkowita

 obejmuje kilka 

etapów:

1.

 

Opis stanu rzeczy-

 polega na 

zestawieniu, omówieniu i 

charakterystyce tych danych w 

stosunku do których zachodzi 

potrzeba podjęcia działań 

reformatorskich, profilaktycznych lub 

projektujących (diagnoza negatywna) 

np. Test kompetencji po VI klasie.

 

 

2. 

Ocena stanu rzeczy

 – zestawienie 

wszystkich rodzajów ocen, które stanowią 
dla nas kryteria z punktu widzenia w których 
okreslamy stan za prawidłowy lub nie.

3. 

Konkluzja oceniająca

 – dokonujemy jej 

przez zastosowanie systemu przyjętych 
ocen do opisanych stanów faktycznych i 
stwierdzamy potrzebę lub brak potrzeby 
podjęcia dalszego postępowania, aby 
analizowany stan rzeczy zmienić.

 

 

4. 

Wyjaśnianie analizowanych stanów 

rzeczy

  - szukamy przyczyn 

istniejącego stanu rzeczy.

5. 

Postulowanie hipotezy o charakterze 

sprawczym

 – etap ten polega na 

wysunięciu projektu zmian pod kątem 

zreformowania, zmodyfikowania lub 

usunięcia analizowanego stanu rzeczy.

6. 

Stawianie hipotez.

 

 

TYPY DIAGNOZY

1. Diagnoza kategorialna

 

(przyporządkowująca, typologiczna)

     polega na przyporządkowaniu 

danego wycinka analizowanej 
rzeczywistosci do typu lub gatunku. 
Jest to wstepny etap każdej 
diagnozy.

 

 

2. 

Diagnoza genetyczna

 – polega na 

ustaleniu źródeł określonego 
zaburzenia, wykryciu jego przyczyn 
pierwotnych i wtórnych.

3. 

Diagnoza funkcjonalna

 – polega na 

określeniu znaczenia istniejącego 
stanu rzeczy w powiązaniu z różnymi 
sferami aktywności i grupami 
społecznymi.

 

 

4. 

Diagnoza fazowa

 – polega na 

ustaleniu etapu zmiany w badanej 

rzeczywistości, uchwyceniu dynamiki 

rozwoju analizowanego zjawiska i 

ustaleniu jego fazy.

5. 

Diagnoza prognostyczna

 – polega na 

określeniu przewidywanego kierunku 

zmian badanej rzeczywistości, 

określeniu przypuszczalnego rozwoju 

badanego.

 

 

Diagnoza pełna

 – obejmuje wszystkie 

wymienione typy diagnozy

Diagnoza cząstkowa

 – obejmuje tylko 

niektóre typy diagnozy (2 lub 3)

 

 

DIAGNOZA PEDAGOGICZNA

 A PSYCHOLOGICZNA

W diagnozie
   pedagogicznej i psychologicznej jest 

diagnoza pozytywna

 (polega na 

wyszukaniu właściwości psychicznych)

  i 

negatywna

 (polega na rozpoznaniu 

zaburzeń).

Diagnoza pozytywna i negatywna 

powinny wspólnie występować.

 

 

DIAGNOZA PEDAGOGICZNA

OKOŃ

 – diagnoza pedagogiczna dotyczy 

trudności wychowawczych w pracy z 
jednostką lub grupą.

DOROSZEWSKA 

– diagnoza 

pedagogiczna jest opisem aktualnego 
stanu danej jednostki. Polega na 
stwierdzeniu występujących objawów i 
zakwalifikować ich do odpowiedniej 
klasy zjawisk.

 

 

LIPKOWSKI

 – diagnoza pedagogiczna 

powinna posiadać wszystkie aspekty, 
być jednostkowa, trzeba ją 
koniecznie dołączyć do diagnozy 
psychologicznej.

KUPISIEWICZ 

-  diagnoza pedagogiczna 

polega na wykrywaniu luk w wiedzy i 
umiejętnościach szkolnych.

 

 

RÓŻNICE MIĘDZY DIAGNOZĄ 

PEDAGOGICZNĄ 

A PSYCHOLOGICZNĄ

Psychologiczna

 - dotyczy różnych aspektów 

funkcjonowania osobowości, przyczynia się 
do oceny struktur osobowości i w 
konsekwencji do wyjasnienia 
mechanizmów kierujących zachowaniem 
człowieka.

Pedagogiczna

 – skoncentrowana jest na 

proces kształcenia i wychowania ale 
powinna obejmować również cechy 
osobowości .

 

 

GŁÓWNE ZADANIA DIAGNOZY 

PSYCHOPEDAGOGICZNEJ

• Optymalizacja warunków rozwoju 

wychowanka

• Doskonalenie oddziaływań 

pedagogicznych

• Terapia powstałych zakłóceń w 

procesach rozwoju i wychowania.

 

 

DIAGNOZA 

PSYCHOPEDAGOGICZNA

II etapy:

1. Diagnoza globalna

 – polega na 

identyfikacji problemu tj. 
zidentyfikowaniu wychowanków, 
których rozwój pod jakimś względem 
jest nieprawidłowy.

2. Diagnoza specjalistyczna

 – polega na 

rozpoznaniu właściwości problemu, 
jego dynamiki i tła przyczynowego.

 

 

DIAGNOZA 

PSYCHPEDAGOGICZNA 

na potrzeby szkoły

• czynności intelektualne
• czynności percepcyjne i motoryczne
• czynności werbalne (poprawność 

wymowy)

• funkcjonowanie społeczno-

emocjonalne

• struktura i funkcje osobowości 

(autoagresja)

 

 

DIAGNOZA 

PSYCHOPEDAGOGICZNA

dla celów wychowawczych

• Teleologiczny charakter badań (mamy 

na widoku cel praktyczny a jest nim 
pomoc wychowankowi)

• Kompleksowość i złożoność problemów 

(pedagog czasami musi sam 
konstruować narzędzia badawcze)

• Wielospecjalistyczny charakter badań 

diagnostycznych

 

 

• Aspekt rozwojowy rozpoznawalnych 

zjawisk – problemy zawsze należy 
rozpatrywać w powiązaniu z wiekiem 
i okresem rozwojowym.

• Syntetyczność i praktyczna 

zastosowalność rozwiązania 
problemów.