FIZJOTERAPIA

                W CHIRURGII NACZYNIOWEJ

 

 

„

Chirurgia  Kliniczna  i  Operacyjna”  pod  red.  M.  Śliwińskiego  i  W.

Rudowskiego, Warszawa 1983 PZWL

„Księga  Przyrodolecznictwa”  pod  red.  Gerarda  Strabużyńskiego,

Wydawnictwo Lubuskie PZWL 1997

Wykłady  prowadzone  przez  dr  n.  med.  Wiesława  Jandziłła  podczas

Kursu  Klinicznego  Balneologii  i  Medycyny    Fizykalnej  Ciechocinek

2004

 

 

Choroby naczyń obwodowych są coraz częstszą przyczyną inwalidztwa i
kalectwa  pomimo  wprowadzania  coraz  to  nowych  leków,  nowych
technik leczenia operacyjnego z zastosowaniem materiałów i technologii
kosmicznej.
Odpowiedzialny jest za to przede wszystkim styl życia prowadzący do
powstania schorzeń o znaczeniu cywilizacyjnym,.

W chorobach TĘTNIC  UWAGĘ należy zwrócić na:
PRZEWLEKŁE NIEDOKRWIENIE KOŃCZYN
wywołane  przez  proces  miażdżycowy  w  98%  i  pozostałe  2%  przez
zmiany  zapalne,  zespoły  uciskowe,  przerosty włóknisto  -  mięśniowe,
chorobę

  Bűrgeraa)

 

 

lokalizacja :

   końcowy odcinek aorty,
   t. udowa i t. podkolanowa,
   niedrożność obwodowa i wielopoziomowa

Objawy:
   chromanie  przestankowe  (tzw.  choroba  wystaw  sklepowych),  brak

tętna na obwodzie,

   szmer na odcinku tętnicy

  

? wydolność seksualna (zespół Lerischa)

 

 

W badaniu przedmiotowym b. tętna na  tt. grzbietowym stóp (I/II kk
śródstopia) uwaga! 15% populacji brak fizjologicznie
tzw. klasyfikacja FONTAINEA
I

o

 – bez obj. klinicznych,

II

 o

 – chromanie przestankowe,

III

 o  

- bóle spoczynkowe,

IV

o 

– martwica tkanek

.

 

 

Leczenie:
   zachowawcze /-operacyjne,
   farmakoterapia,
   RUCH STYMULUJE ROZWÓJ KRĄŻENIA OBNOCZNEGO,
   dieta,
   tzw. zdrowy tryb życia,
   ?wagi ciała/używki, itp.

Celem leczenia poprzedzającego jest:
Utrzymać możliwie najdłużej sprawność i drożność naczyń.
Ruch pozwala na:
   wydłużanie  odcinka bez chromania przystankowego,
   zwiększenie tolerancji wysiłku,
   z  jednoczesnym skróceniem czasu odpoczynku.

 

 

Usprawnienie:
   poprawia przemianę tlenową (wykorzystanie O

2

),

   stymuluje rozwój krążenia obwodowego,
   poprawia koordynację wykonanych ruchów.

STOSUJE SIĘ:

   ćwiczenia ruchowo-gimnastyczne
          ?
trening marszowy (60-120 kroków lub 2/3 odcinka  chromania
przystankowego na bieżni ^ 12

0

)

   jazda na rowerze (lub wydoergometrze)

NIEWOLNO DOPUSZCZAĆ DO WYSTĄPIENIA BÓLU

UWAGA NA EWENTUALNE USZKODZENIA

SKÓRY?WRAŻLIWOŚC NANISKĄ TEMPERATURĘ

 

 

Ruch  w  postaci  chodzenia  =    ¾  odcinka  chromania  przystankowego
chory idzie krokami .......... (3,5km/h) przystaje, wypoczywa i ponownie
idzie z taką samą intensywnością ›  codzienne przez 1 godz.
Po  7  dniach  ponownie    ocena  odległości  ¾  odcinka  chromania
przystankowego .

Z innych stosuje się:

   galwanizację,
   jontoforezę (magnez, wapń , histamina, itp.)
   prądy diadynamiczne  ii interferencyjne,
   hydroterapia kąpiele kwaso – węglowe, radonowe, siarkowo-

siarkowodorowe),

   zabiegi borowinowe,
   stymulacja laserowa,
   masaż klasyczny (uwaga na uszkodzenie skóry),
   kąpiele wirowe.

 

 

NIEDOKRWIENIE OSTRE
   zator,                    postępowanie – heparyna 50-100mg i v/5-10 tys.j/
   zakrzep,                uwaga na czynne kierowanie)
   uraz,                      - odczyn 75-100mg/w 20 ml 5/g

  iv.manitol, dopamina

Obraz kliniczny uzależniony od:
   miejsca,
   czasu,
   wytworzonego krążenia  obocznego

ZESPÓŁ  REWASKULARYZACYJNY:  odtworzenie  krążenia  po
długotrwałym 

ostrym 

niedokrwieniem, 

powodującym 

zatrucie

miejscowe i uogólnienie  kwaśnymi produktami przemiany  materii  (i  z
rozpadu tkanek).

 

 

Choroba (zespół Raynauda)

tzw. fenomen Raynauda  ?  sam objaw

 zespół Raynauda ?  fenomen w przebiegu innych chorób
 choroba Raynauda ?  wystąpienie fenomenu bez przebiegu innych
chorób

Przyczyny:

? układu współczulnego
                ?
? układu noradrenergicznego,
? agregacja płytek
?? aktywności fibrynolitycznej
??? nadreatywność naczyń na zimno

 

 

Objaw: 15-30 min. napadowy skurcz małych tętnic dłoni, stóp
leczenie:
   wodolecznictwo  (zabiegi  ciepłe  o  stale  wzrastającej  temperaturze,  aż    do

zabiegów = kąpieli zmiennocieplnych z krótkotrwałymi bodźcami zimna?/także
na  kk.  górna  i  górną  części  ciała;  dawkowanie  w  zależności  od  reakcji  i
postępów leczenia:

   hydroterapia z dodatkiem ziół: rozmaryn, siano, igliwie,
   pływanie w ciepłej wodzie,
   kąpiele kwasowęglowe,
   elektroterapia:

  prądy wielkiej częstotliwości,
  prądy diadynamiczne,
  zmienne pole magnetycznej małej częstotliwości,
  galwanizacja,
  kąpiele elektryczne

   balneoterapia z udziałem:
  kąpieli kwasowęglowych,
  częściowych kąpieli siarkowych i siarczkowo-siarkowych- radonowych,

 

kąpiele borowinowe.

 

 

ZABURZENIA KRĄŻENIA ŻYLNEGO

ŻYLAKI = patologiczne, trwałe poszerzenie  odcinków żył usposabiają
do ich  powstawania:
   nadwaga,
   ciąża,
   praca stojąca i siedziąca,
   mało  ruchliwy tryb życia,
   w diecie mało błonnika,
   skłonność rodzinna
METODY  ZACHOWAWCZE  NIE  USUNĄ  ŻYLAKÓW  JUŻ
WYTWORZONYCH

 

 

ZAPOBIEGANIE:
wspólne stosowanie hydroterapii, kinezyterapii, stosowanie opasek kompresyjnych,

stosowanie  pończoch  antyżylakowych  dopasowanych  indywidualnie  (spełniają
funkcję pompy przesuwających krew w kierunku serca). Opaski elastyczne o sile
zmniejszający  się  od  części    dalszej  do  bliżej,  wytwarzając  jednocześnie  równe
ciśnienie:
   wodolecznictwo, zwłaszcza w tzw. okresie poprzedzającym powstanie żylaków

cenna jest tzw. hydroterapia wg. Kneippa,

?

   zmienne zabiegi wzmacniające ścianę żył:
  regularne brodzenie w wodzie o temp. 15-20 

o

C,

  chodzenie boso po zimnych posadzkach
  chodzenie po rosie,
  polewanie kolan, ud,
  zmienne zawijania stóp i lędźwi.
W okresie początkowym poprzedzającym występowanie st. zapalnych żył
   okłady z gliny (twarogu).

PRZED ZIMNYMI ZABIEGAMI NOGI WINNY BYĆ CIEPŁE

 

 

Uwaga  na  suche  szczotkowanie    skóry  w  zaburzeniach  odżywczych
skóry.
Przy reakcjach psychogennych:
   zmywana
          ?
   zmiennocieplne kąpiele stóp w wodzie o temp. 35-36 

o

C przez  3 min.

oraz  o temp. 20 -22 

o

C przez  2 min/2-3x

   elektroterapia

  kąpiele elektryczno-wodne dwukomorowe,
  jontoforeza
  prądy diadynamiczne (NIE W ZAPALENIU ŻYŁ, STANACH PO
LECZENIU ŻYLAKÓW  ZAROSTOWYCH,  STANÓW  PO
ZAKRZEPOWYM ZAPALENIOU ŻYŁ)

 

 

   kinezyterapia

  ułożenie p/obrzękowe,
  regularne pływanie (woda 18-28 

o

 C),

  spacery, wędrówki,
  chodzenie w tzw. szczudłach gimnastycznych,
  ćwiczenia czynne  k.k. dolnych,
  sporty wytrzymałościowe tzw. przyjemnościowe

   dieta,

  

higieniczny tryb  życia