Współpraca
administracji publicznej
z organizacjami
pozarządowymi
Współpraca
administracji publicznej
z organizacjami
pozarządowymi
System współpracy
„system współpracy” to oczywiście znacznie więcej niż
„roczny program współpracy” nakazany samorządom do
przyjęcia przez Ustawę z dnia 24 kwietnia 2003 r. o
działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
Nr 96, poz. 873 z późn. zm.).
System współpracy to:
trwałe wkomponowanie organizacji w strukturę
działań samorządu, odpowiednie zapisy prawa lokalnego
oraz dobra praktyka współpracy,
oparta na zasadzie pomocniczości
Pięć podstawowych zasad dotyczących
tworzenia programów współpracy
administracji
publicznej z organizacjami pozarządowymi:
program współpracy dotyczy organizacji pozarządowych
w ogóle, a nie wyłącznie organizacji pożytku publicznego;
program współpracy ma charakter obligatoryjny;
formalnie program współpracy ma charakter roczny, ale
powinien być tworzony z perspektywą współpracy
wieloletniej;
sam proces budowania programu współpracy powinien być
efektem współpracy dwóch podmiotów: właściwej
jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji
pozarządowych działających na jej obszarze;
program współpracy dotyczyć powinien różnorodnych
form współpracy a nie jedynie zlecania zadań.
Cele programu współpracy
zapewnienie efektywnego wykonywania zadań publicznych Miasta
wynikających z przepisów prawa poprzez włączenie w ich realizację
organizacji pozarządowych.
umacnianie w świadomości społecznej poczucia odpowiedzialności
za siebie, swoje otoczenie, wspólnotę lokalną oraz jej tradycje.
tworzenie warunków do zwiększenia aktywności społecznej, w
szczególności wspieranie wolontariatu.
budowanie społeczeństwa obywatelskiego, poprzez aktywizację
społeczności lokalnej.
prowadzenie nowatorskich i efektywnych działań na rzecz
mieszkańców.
zwiększenie udziału mieszkańców w rozwiązywaniu lokalnych
problemów.
poprawa jakości życia poprzez pełniejsze zaspokojenie potrzeb
społecznych.
pobudzanie aktywności gospodarczej mieszkańców, kształtowanie
postaw sprzyjających przedsiębiorczości.
tworzenie systemowych rozwiązań - ważnych dla funkcjonowania
Miasta.
Zasady współpracy
Współpraca
Miasta
z
organizacjami
pozarządowymi odbywa się na zasadach:
pomocniczości,
suwerenności stron,
partnerstwa,
efektywności,
uczciwej konkurencji,
oraz jawności.
Zasada pomocniczości
zasada
pomocniczości
jest
zasadą
o
charakterze ustrojowym.
wskazuje podział zadań między sektorem
publicznym a obywatelskim, ukierunkowanych na
umacnianie roli obywateli, ich wspólnot i
organizacji oraz ograniczanie interwencjonizmu
państwa i administracji lokalnej.
Zasada suwerenności
i partnerstwa
zasada suwerenności stron przejawia się w
poszanowaniu
autonomii
organizacji
pozarządowych oraz wzajemnym nieingerowaniu w
sprawy wewnętrzne.
zasada partnerstwa oznacza współpracę
równoprawnych partnerów na warunkach
określanych stosowną umową lub porozumieniem.
Zasada efektywności i uczciwej
konkurencji
zasada efektywności polega na dążeniu do
osiągnięcia możliwie najlepszych efektów w
realizacji zadań publicznych.
zasada uczciwej konkurencji i jawności
zakłada kształtowanie przejrzystych zasad
współpracy opartych na równych, jawnych
kryteriach wspierania organizacji
pozarządowych.
Formy współpracy
Współpraca Miasta z organizacjami pozarządowymi
może przybierać formy
•
finansowe
•
oraz pozafinansowe.
Finansowe formy
współpracy
realizacja zadania publicznego może
nastąpić w formie powierzenia lub
wsparcia w trybie otwartego konkursu
ofert, o którym mowa w ustawie.
miasto może udzielić dodatkowego
wsparcia finansowego na realizację
zadań wykonywanych przez organizacje
pozarządowe w związku z ubieganiem się
przez te organizacje o dofinansowanie
zadań z innych źródeł.
Pozafinansowe formy
współpracy
w sferze informacyjnej polega w szczególności na:
informowaniu o:
zadaniach publicznych, które będą realizowane w danym roku
wraz z podaniem wysokości środków finansowych
przeznaczanych z budżetu na realizację tych zadań,
ogłaszanych konkursach ofert na realizację zadań
publicznych i ich rozstrzygnięciach,
udzielanych odpowiedziach na najczęściej zadawane pytania i
poruszane problemy;
prowadzeniu, aktualizacji i udostępnianiu elektronicznej bazy
danych o organizacjach pozarządowych realizujących zadania
publiczne oraz rejestru organizacji pozarządowych, które
otrzymały dotację z budżetu na realizację zadań publicznych,
przekazywaniu informacji za pośrednictwem mediów lokalnych
i regionalnych o realizacji zadań publicznych.
Pozafinansowe formy
współpracy
w sferze organizacyjnej polega w szczególności na:
tworzeniu lub współtworzeniu i aktywnym udziale w
pracach wspólnych zespołów o charakterze
inicjatywnym i doradczym;
współorganizowaniu konferencji oraz Forów
tematycznych ds. Organizacji Pozarządowych,
Dobroczynności, Dzieci i Młodzieży, Seniorów, Wykluczenia
Społecznego i innych wg potrzeb;
przygotowywaniu i monitorowaniu porozumień
zawieranych z organizacjami pozarządowymi na realizację
zadań publicznych.
Pozafinansowe formy
współpracy
w sferze szkoleniowej polega w szczególności
na:
inicjowaniu lub współorganizowaniu szkoleń
podnoszących jakość pracy organizacji
pozarządowych w sferze zadań publicznych
realizowanych we współpracy z Miastem;
inicjowaniu lub współorganizowaniu szkoleń
dotyczących pozyskiwania środków z funduszy
Unii Europejskiej i innych źródeł.
Pozafinansowe formy
współpracy
w innych formach polega w szczególności na:
konsultowaniu projektów aktów prawa lokalnego z
organizacjami pozarządowymi, zgodnie z ich celami
statutowymi;
współpracy z Radą Działalności Pożytku Publicznego;
opiniowaniu działalności organizacji pozarządowych oraz
udzielaniu rekomendacji;
wspieraniu organizacji pozarządowych, szczególnie o
statusie organizacji pożytku publicznego, w uzyskaniu w
drodze bezprzetargowej lokalu z zasobów gminnych);
udzielaniu pomocy w przygotowywaniu aplikacji
programów, których realizacja wymaga współpracy kilku
podmiotów;
Pozafinansowe formy
współpracy
wspomaganiu organizacji pozarządowych w realizacji zadań
publicznych dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej;
udzielaniu pomocy w nawiązaniu kontaktów
międzynarodowych;
promocji działalności organizacji pozarządowych w mediach;
umożliwianiu dostępu do lokalu oraz wyposażenia
niezbędnego do przeprowadzania spotkań organizacji,
realizujących zadania publiczne na rzecz Miasta i jego
mieszkańców;
przygotowywaniu sprawozdań i analiz dotyczących realizacji
niniejszej uchwały;
angażowaniu organizacji pozarządowych do wymiany
doświadczeń, prezentacji osiągnięć
Standaryzacja usług
Zasady współpracy wprowadzają bardzo ważną zasadę: zadanie,
które samorząd zamierza przekazać organizacji w formie
powierzenia (a więc również w całości finansować), musi być
solidnie opisane – wystandaryzowane.
Standaryzacja zadania polega na określeniu:
przedmiotu powierzenia, odbiorców, miejsca realizacji
zadania,
czasu realizacji zadania, specyfikacji czynności, jakości
zadania, sposobu i kryteriów oceny realizacji zadania,
standard ten powinien być opracowany przez grupę
ekspertów z danej dziedziny powołanych spośród jednostek
samorządu i organizacji pozarządowych,
o podjęciu prac nad nim decyduje samorząd, ale może
wystąpić o to zainteresowana organizacja.
Tryb zlecania zadań
publicznych
Tryb określony w ustawie o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie od 1 stycznia 2004 r. jest w
zasadzie podstawowym trybem zlecania zadań
publicznych i przekazywania i przekazywania dotacji dla
organizacji pozarządowych. Inny tryb można zastosować
tylko wtedy, jeżeli przepisy odrębne tak stanowią.
Przepisami odrębnymi, o które tutaj chodzi są np.:
ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych;
ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki
zdrowotnej ;
ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Zlecanie zadań publicznych
Zlecanie realizacji zadań publicznych
organizacjom pozarządowym może nastąpić
w dwóch formach:
wspierania wykonywania zadania publicznego
wraz z udzieleniem dotacji na częściowe
dofinansowanie jego realizacji,
powierzania wykonywania zadania publicznego
wraz z udzieleniem dotacji na pełne
sfinansowanie jego realizacji.
Wspieranie realizacji zadań
uznając konkretne przedsięwzięcie realizowane
przez organizację za potrzebne, samorząd może
je wesprzeć, przeznaczając określone środki na
dofinansowanie realizacji zadania.
oznacza to, że z budżetu finansowana jest tylko
część kosztów, zaś pozostałe pokrywane są z
innych źródeł.
Powierzanie realizacji
zadań
powierzenie to inaczej przekazanie realizacji
zadania.
w sytuacji powierzania wykonywania zadań
publicznych inicjatywa będzie częściej leżała po
stronie samorządu.
z tą formą zlecania będziemy mieli do czynienia,
gdy samorząd zdecyduje o chęci przekazania
realizacji zadania organizacji pozarządowej.
konsekwencją takiej decyzji jest udzielenie dotacji
na finansowanie(art.5ust4pkt1),czyli pokrycie
całości kosztów realizacji zadania.
Otwarty konkurs ofert
Otwarty konkurs ofert
zgodnie z ustawą organy administracji
publicznej, w celu zlecenia realizacji
zadania publicznego obowiązane są
przeprowadzić otwarty konkurs ofert.
do tego konkursu mogą przystąpić nie
tylko wszystkie podmioty prowadzące
działalność pożytku publicznego tj.
organizacje pozarządowe i organizacje
kościelne, ale także instytucje podległe
organom administracji publicznej lub przez
nie nadzorowane.
Ogłoszenie o otwartym
konkursie ofert
organy administracji publicznej (np. wójt,
burmistrz, prezydent miasta, starosta,
marszałek województwa, wojewoda, minister)
mają obowiązek ogłoszenia konkursu ofert z
co najmniej trzydziestodniowym
wyprzedzeniem.
ogłoszenie, w zależności od rodzaju zadania,
powinno być zamieszczone w internetowym
Biuletynie Informacji Publicznej
(www.bip.gov.pl), dzienniku o zasięgu
lokalnym bądź ogólnopolskim, jak również w
siedzibie organu administracji na tablicy
ogłoszeń lub w innym miejscu
przeznaczonym do zamieszczania ogłoszeń.
Ogłoszenie o otwartym
konkursie ofert
Ogłoszenie powinno m.in. zawierać informacje o:
rodzaju zadania i wysokości środków
przeznaczonych na jego realizację,
terminie składania ofert, trybie, kryteriach
stosowanych przy dokonywaniu wyboru oferty,
zrealizowanych przez organ ogłaszający
zadaniach podobnego rodzaju w roku ogłoszenia i
roku poprzedzającym wraz z informacją o
wysokości poniesionych kosztów,
zasadach przyznawania dotacji oraz terminach i
warunkach realizacji zadania.
Oferta realizacji zadania
publicznego
Zgodnie z ustawą oferta musi zawierać (art. 14
ustawy o działalności pożytku publicznego):
szczegółowy zakres zadania publicznego
proponowanego do realizacji,
termin i miejsce realizacji zadania publicznego,
kalkulację przewidywanych kosztów realizacji zadania
publicznego,
informację o wcześniejszej działalności podmiotu
składającego ofertę w zakresie, którego dotyczy
zadanie,
informację o posiadanych zasobach rzeczowych i
kadrowych zapewniających wykonanie zadania, w
tym o wysokości środków finansowych uzyskanych na
realizację danego zadania z innych źródeł,
deklarację o zamiarze odpłatnego lub nieodpłatnego
wykonania zadania.
Oferta realizacji zadania
publicznego
Dodatkowo z wzoru oferty wynika, że w
ofercie organizacja powinna podać
m.in.:
kwotę dotacji, o jaką się ubiega,
dane dotyczące organizacji (adres, numer KRS, NIP,
nazwę banku i numer rachunku, dane osoby
kontaktowej, przedmiot działalności statutowej –
odpłatnej i nieodpłatnej itp.),
rzeczowy (np. lokal, sprzęt, materiały) oraz osobowy
(np. wolontariusze) wkład własny w realizację
zadania z orientacyjną wyceną.
Umowa
Następstwem rozstrzygnięcia konkursu jest
podpisanie umowy.
umowa o wspieranie lub powierzenie
zadania publicznego może być zawarta na
czas realizacji zadania lub na czas
określony. Zarówno umowa o powierzenie,
jak i umowa o wsparcie zadania wymaga
zachowania formy pisemnej pod rygorem
nieważności.
Kontrola realizacji
zleconego zadania
Organ, który zlecił realizację zadania organizacji
pozarządowej ma obowiązek dokonywać okresowej
kontroli i oceny stanu realizacji zleconego
zadania publicznego, w tym:
stanu realizacji zadania,
efektywności, rzetelności i jakości wykonania
zadania przez organizację pozarządową,
prawidłowości wykorzystania środków
publicznych otrzymanych na realizację zadania,
prowadzenia dokumentacji określonej w
przepisach prawa i w postanowieniach umowy
Sprawozdanie z realizacji
zadania
organizacja pozarządowa, która realizowała zadanie
zlecone w trybie określonym ustawą, obowiązana
jest najpóźniej w terminie 30 dni po upływie
terminu zakończenia realizacji zadania określonego
w umowie, złożyć organowi zlecającemu
sprawozdanie z jego wykonania.
okresem sprawozdawczym jest również rok
budżetowy. Dlatego też w razie zawarcia umowy
na czas przekraczający rok organizacja zobowiązana
jest złożyć częściowe sprawozdanie z realizacji
zadania.
ponadto umowa o powierzenie/wsparcie realizacji
zadania publicznego może przewidywać konieczność
składania częściowych sprawozdań.
Dziękuję za uwagę