background image

ŻOŁĄDEK,
 DWUNASTNICA, 
JELITO CIENKIE

Marika Reszczyńska-Domagała

Oddział Kliniczny Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej Dzieci i Młodzieży

Szpital Uniwersytecki nr 1

background image
background image

Definicja

GER

 (gastroesophageal reflux) = wsteczne 

zarzucanie treści żołądka do przełyku to 

                   F I Z J O L O G I A !!! 
                zwłaszcza u noworodków  

       (niedojrzałość mechanizmów 

antyrefluksowych)

 znaczne nasilenie GER o charakterze 

patologicznym to 

GERD 

(gastroesophageal 

reflux disease ).

background image

Mechanizmy 
antyrefluxowe

Anatomiczne: 

                                            1) dolny zwieracz 
                                                przełyku (1-3 cm), 

spontaniczne zwiotczenie

 
                                            2) odc. śródbrzuszny 
                                                 przełyku- wzrost 

ciś.śródbrzusznego

                                            3) zastawka Gubroffa
                                                (fałd bł. śluzowej na 
                                                granicy przełyku 
                                                i żołądka)
  
                                           4) kąt Hisa- ostry/rozwarty

                                           5) rozwór przełykowy – prawa   

                                                                                       

                                                      

odnoga przepony 

–ciśnienie 

zwieracza

 
                                           6) więzadło 
                                               przeponowo-przełykowe  -

przepuklina rozworu 

przełykowego- wślizgowa 

lub 

okołoprzełkowa                         

Czynnościowe:

   - skoordynowana perystaltyka 

przełyku

   - różnica ciśnień klatka  

piersiowa-brzuch

    - ślina

    - opróżnianie żołądka

background image

Objawy

Z układu pokarmowego:

   - ulewania, wymioty
   - niedobór m.c.
   - opóźnienie rozwoju fizycznego
   - stan zapalny błony śluowej przełyku (krwawienia – niedokrwistość, 

niepokój przy karmieniu, dysfagia) 

Z układu oddechowego:

   - przewlekły kaszel
   -nawracające stany zapalne dróg oddechowych
   - duszność
   - bezdechy – SIDS (Sudden Infant Death Syndrom) = zespół nagłej 

śmierci noworodka – odruch z n. X.- skurcz dróg oddechowych

Neurobehawioralne:

   - zespół Sandifera (pochylenie głowy i szyi do przodu)
   - płaczliwość, drażliwość
   - zaburzenia snu

background image

Diagnostyka

pH-metria 24 h 

- kryteria patologii: 

             

liczba epizodów pH<4 , czas trwania >5min, 

najdłuższy 

epizod >9 min., >8 epizodów /dobę, 

odsetek czasu badania  gdy w okolicy nadwpustowej 
pH<4; wynik dodatni 3 z 5 

(wyłączenie 2h po posiłku)

Rtg z kontrastem    

– cofanie kontrastu do przełyku

                                             - przepuklina okołoprzełykowa 
                                                lub wślizgowa
                                             - opróżnianie żołądka

Endoskopia: 

stan zapalny, nadżerki, owrzodzenia, 

blizny, zwężenia, przełyk Barretta (metaplazja) – 

biopsja

background image

Inne: 

   - manometria-oznaczenie ciśnienia spoczynowego dolnego 

zwieracza przełyku, N:5-10, 10-15mmHg,   -scyntygrafia 
(zarzucanie do ukł. oddech., stopień refluksu, ocena 
zalegania treści w żoładku i uposledzenia przechodzenia 
przez oddźwiernik),

   - test kwaśnej perfuzji Bernsteina(sprowokowanie refluxu i 

porównanie objawów z objawami zwykle występującymi u 
pacjenta)- niestosowany u dzieci

background image

Wady wrodzone 
współistniejące z GERD

Atrezja przełyku- 

30-70%- przepuklina wślizgowa będąca 

następstwem podciągania wpustu do góry, uruchmianie dalszego 
kikuta przełyku; nieprawidłowe unerwienie przełyku i upośledzenie 
motoryki

Atrezja XII-cy- 

upośledzenie opróżniania żołądka

Wrodzona przepuklina przeponowa- 

rozluźnienie 

odnóg przepony po zabiegu operacyjnym, pooperacyjny wzrost 
ciśnienia śródbrzusznego

Wady powłok (wytrzewienie, przepuklina 

pępowinowa)- 

pooperacyjny wzrost ciśnienia śródbrzusznego

Malrotacja (niedokonany zwrot jelit)

 -

upośledzenie 

opróżniania żołądka

background image

Leczenie

Zachowawcze - głównie niemowlęta:

   - ułożeniowe- 45-60st
   - częste karmienie o mniejszych obj.
   - zagęszczanie pokarmu
   - farmakologiczne (leki neutralizujące, 

prokinetyki, leki zmniejszające wydzielanie 
HCl – H2 blokery, IPP)

                      Niemowlęta – czekać do 1 rż!

background image

Operacyjne – wskazania:

 Naglące:  
-powikłana 

zapalne przełyku 

(nadżerki, 

owrzodzenia, blizny, metaplazja – przełyk 
Barretta)

 -nawracające stany 

zapalne płuc, bezdechy

Planowe: 
- niepowodzenia leczenia zachowawczego
 - współistnienie przepukliny (okołoprzełykowa i 

wślizgowa)

background image

Operacje:

Cel: 

odtworzenie w jak największym 

stopniu bariery antyrefluksowej

Fundoplikacja: zdwojenie 

dna żołądka celem 
wytworzenia mankietu 
wokół przełyku

Fundoplikacje 

Fundoplikacje 
tylne:

-

- Nissena (360*)

-

- Toupeta (270*)

Fundoplikacje przednie – pogłębienie 

kąta Hisa:

      - Thala w modyf. Boix-Ochoa

Gastropexia – nie u dzieci:

-

- przednia: Boerena

-

- tylna: Hilla

background image

Cel operacji

Wydłużenie odcinka brzusznego przełyku

Odtworzenie kąta Hisa

Wzmocnienie bariery żołądkowo-przełykowej 

/poprzez fundoplikację żołądka wokół wpustu/

Zwężenie rozworu przełykowego przepony

background image
background image

Podział

Pierwotna chorobę wrzodową:

     

-u dzieci bez innych schorzeń ogólnoustrojowy

     -najczęściej jest to wrzód XII-nicy
     -często obciążający wywiad rodzinny

Wtórna choroba wrzodowa:

    

- u dzieci leczonych z innych przyczyn 

    - często w stanach zagrożenia życia / wstrząs, 

uraz, posocznica / =wrzód stresowy

     wrzód Cushinga – pourazowy (urazy czaszkowo-

mózgowe) 

     wrzód Curlinga - oparzeniowy

background image

Etiologia, lokalizacja, objawy, 
leczenie

Wrzód pierwotny

Wrzód wtórny

Czynnik etiologiczny: 

Helicobacter 

pylori

Lokalizacja: najczęściej 

owrzodzenie XII-

owrzodzenie XII-

nicy 

       ze współistniejącym zapaleniem błony 
       śluzowej żołądka

Objawy : 

 

noworodek i niemowlę 

                         gwałtowny przebieg z 

                         krwawieniem 

z przewodu 

                         pokarmowego 

i perforacją

                       - dziecko w wieku 

przedszkolnym 

                          i starsze  

bóle brzucha, 

utrata 

                         apetytu

, anemia 

z powodu  

krwawienia 

Leczenie zachowawcze:

       - leki alkalizujące, H2 blokery
       - tetracykliny lub amoksycylina i 

metronidazol

       skuteczne u 80% dzieci, 
       ustąpienie objawów po ok. 8 

tygodniach leczenia

Rzadko leczenie zabiegowe.

Czynnik etiologiczny:  po rozległych 

urazach, oparzeniach

operacjach 

Lokalizacja:  najczęściej 

owrzodzenie żołądka

owrzodzenie żołądka bez zapalenia 
błony śluzowej

Objawy: 

krwawienie 

z żołądka, 

perforacja

Leczenie: 

      - zapobieganie przez 

profilaktyczne 

       podawanie H2 blokerów u dzieci 

leczonych z innych przyczyn

      - zabiegowe: endoskopowe  lub 

operacyjne w przypadku perforacji 
lub masywnego krwawienia, które 
nie ustępuje pomimo leczenia 
zachowawczego  (zimne okłady na 
brzuch, wlewki z zimnej soli do 
żołądka)

background image

Leczenie  zabiegowe

Endoskopia: -   gumkowanie

                            - ostrzykiwanie (adrenalina, etoksysklerol)

Operacyjne:

    - zeszycie perforacji
    - podkłucie krwawiącego naczynia w obrębie owrzodzenia
    - w wyjątkowych przypadkach resekcja fragmentu 

żołądka

  

background image
background image

Definicja

   

Zwężenie części odźwiernikowej 

żołądka, 

spowodowane 

przerostem jego warstwy 

mięśniowej 

u noworodków i niemowląt, które 

utrudnia przechodzenie treści pokarmowej z 
żołądka 

   do XII-cy.

background image

Występowanie

Jedna z najczęstszych chorób chirurgicznych 

okresu noworodkowo-niemowlęcego. 

1-4 / 1000 żywych urodzeń

4-8 x częściej 

u chłopców

Ujawnia się najczęściej 

3-6 tydzień życia

Predyspozycje rodzinne

background image

Hipotezy

Brak jednoznacznej etiopatogenezy !
Hipotezy powstawania:

Zaburzenia rozwoju lub zmniejszona ilości 

komórek zwojowych

Niedojrzałość komórek zwojowych

Drażniące działanie ściętego mleka w żołądku

Hypergastrynemia

Nadkwaśność

Rola miejscowych czynników wzrostu 

Zaburzenia w miejscowej syntezie NO – 

zmniejszona relaksacja mięśni 

Erytromycyna, niedobór kwasu foliowego w ciąży

background image

Objawy

Charakter 

postępujący

:

Ulewania po karmieniu, potem 

wymioty

początkowo umiarkowane, następnie nasilone, 
chlustające, treścią pokarmową, 

bez 

domieszki żółci

Utrzymujące się dobre łaknienie

Słaby przyrost m.c

.

Stolce w postaci grudek – rzekome zaparcia – 

odwodnienie

background image

Przedmiotowo

Stawianie się żołądka 

– widoczne przez 

cienkie powłoki jamy brzusznej fale 
perystaltyczne w nadbrzuszu

Objaw oliwki 

– wyczuwalny obły, ruchomy 

twór guzowaty w nadbrzuszu

background image

Diagnostyka

Usg (wiodąca rola!): ocena długości kanału 

odźwiernika (N 14-15), średnicy (N do 11 mm) i 

grubości mięśniówki (N 3-4 mm)

Badania laboratoryjne – gazometria + jonogram

   hypochloremiczna, hypokaliemiczna 

hypochloremiczna, hypokaliemiczna 

zasadowica metaboliczna 

zasadowica metaboliczna 

      H  

zasadowica, nerki oszczędzają H oddają        

-  

              

hypokaliemia 

 

      Cl  

- hypochloremia

RTG: - przeglądowe j. brzusznej – rozdęty żołądek, 

niewielka ilość gazu w jelitach 

             - pasaż p.pok. - obj. „sznura”= ogryzka jabłka 

= rybiego pyszczka = utrudnione przechodzenie do  

XII-cy

 

background image

Leczenie

Wstępne – sonda

                    - całkowite wstrzymanie żywienia
                   -  wyrównanie zaburzeń H2O-

elektrolitowych

Operacyjne: pyloromyotomia longitudinalis 

: pyloromyotomia longitudinalis 

    

    

m. Ramstedta-Webera 

m. Ramstedta-Webera 

(podłużne 

nadśluzówkowe przecięcie błony mięśniowej)

Rozpoczęcie karmienia doustnego we 

wzrastających objętościach - 6 h od zabiegu . 

background image

Powikłania

Perforacja żołądka lub XII-cy

Niedocięcie – zaburzenia pasażu treści 

pokarmowej

Zakażenia rany

background image
background image

Zdwojenie przewodu 
pokarmowego

Wada rozwojowa polegająca na istnieniu 

dodatkowego odcinka przewodu pokarmowego

2 postaci: -  torbielowata 

                      - cylindryczna- właściwe jelito obok 

obwodowo w krezce

Występuje od jamy ustnej do odbytu

Trzy podstawowe cechy:

-

ściśle związane z przewodem pokarmowym- 
wspólna ściana

-

Źródłem unaczynienia są tętnice przewodu 
pokarmowego

-

Trójwarstwowa budowa ściany

background image

Cechy charakterystyczne

Ścisłe związanie z p.pok.

Unaczynienie od tt. p.pok.

Trójwarstwowa budowa ściany (bł. śluzowa, 

mięśniowa i surowicza)

Błona śluzowa nie zawsze odpowiada błonie 

śluzowej odcinka, przy którym występuje (w 
kl. piersiowej może być nabł. oddechowy)

Zawsze przy 

brzegu krezkowym!

background image

Występowanie

Rzadko - 1 : 35.000

Klatka piersiowa – 24%

Brzuch – 70%:

najczęściej j. cienkie – jelito kręte, czcze i 

przełyk,  okolica krętniczo-kątnicza

rzadko j. grube, odbyt i żołądek(zwykle krzywizna 
większa i okolica odźwiernika)

najrzadziej XII-ca

Obie jamy, szyja – 6%

Zwykle kształt torbieli

Inne wady współistniejące często

background image

Objawy

Guz

 

 ( ucisk) 

zaburzenia oddychania , trudności w połykaniu, 

wymioty

bóle brzucha, wzdęcia

Niedrożność przewodu pokarmowego 

- wymioty

Krwawienia 

z p.pok. – owrzodzenie

Trudności w oddawaniu stolca

Perforacja

W żołądku – rakowiak – obj

. zesp. rakowiaka 

(serotonina)

bezobjawowe

background image

Diagnostyka

Usg

Rtg - pasaż p.pok. (zaleganie kontrastu w 

zdwojeniu)

TK

Scyntygrafia - wykrycie śluzówki żołądka

                           - różnicowanie z torbielami 

PŻW

background image

ZDWOJENIE ŻOŁĄDKA

ZDWOJENIE ŻOŁĄDKA

Torbielowate lub cylindryczne

Przeważnie bez połączenia

Gruba ściana

Najczęściej okolica przedoddźwiernikowa

Forma cylindryczna wzdłuż krzywizny wiekszej 

żołądka

Objawy: niedrożność, owrzodzenia, rakowiak

background image

ZDWOJENIA DWUNASTNICY

ZDWOJENIA DWUNASTNICY

Objawy podobne

Górna część XIIcy,znaczna odległość pred ujściem 
PŻW- usunąć w całości, zespalając dwunastnicę z 
żołądkiem met. Billroth I

Tuż nad ujściem PŻW- resekcja, zamkniecie kikuta 
żołądka i XIIcy „na głucho” i zespolenie części 
przedoddźwiernikowej źołądka z pierwszą pętlą jelita 
czczego metodą Billroth II

Zdwojenia torbielowate na wklęsłej lewej stronie 
części zstępującej przylegające do głowy trzustki nie 
podlegają resekcji całkowitej

Zdwojenia po prawej wypukłej części- torbielowate i 
cylindryczne- torbielowate-jw., cylindryczne: szerokie 
zespolenie ze światłem XIIcy z usunięciem ściany

Silne bóle- drażnienie splotu trzewnego

background image

ZDWOJENIE JELITA CZCZEGO I KRĘTEGO

ZDWOJENIE JELITA CZCZEGO I KRĘTEGO

Najczęściej

Najczęściej cylindryczne- jelito czcze

Torbielowate częściej w jelicie krętym

Zdwojenia cylindryczne mają przeważnie połączenie ze 
światłem- nie powoduje rozdęcia

Często przewlekłe bądź ostre krwawienia do trobieli- 
anemia

Stwierdzenie podczas operacji zdwojenia cylindrycznego 
wymaga jego resekcji wraz z przylegającym prawidłowym 
jelitem z powodu wspólnej ściany i unaczynienia

Torbielowate zdwojenia- centralnie w krezce, nie mają 
połączeń ze światłem jelita- czasem powodują skręt, 
wgłobienie

Kąt krętniczo-kątniczy

background image

ZDWOJENIE JELITA GRUBEGO

ZDWOJENIE JELITA GRUBEGO

Najcześciej okrężnica wstępująca i esowata

Postać torbielowata i cylindryczna

Postać cylindryczna- resekcja/ połączenie światła jelita

Zdwojenia kątnicy resekuje sięrazem z kątnicą 
zespalając jelito kręte z okrężnicą wstępującą

ODBYTNICA

ODBYTNICA

Rzadko

Towarzyszy często innym wadom tej okolicy

Zdwojenie leży do tyłu od odbytnicy właściwej, ma 
połączenie z jej światłem

Rzadko oddzielne odbyty- celostomia dolna

Luźno połączone- resekcja z dostępu kroczowego

Wspólna ściana - połączenie

background image

Leczenie

Operacyjne (!):

Wycięcie w całości

Wycięcie błony 

    śluzowej + 
    marsupializacja

Resekcja odcinkowa 

    i zespolenie jelita

Zdwojenie 
torbielowate

Zdwojeni

tubularne

background image

Torbiele krezki i sieci

Torbiele pojedyncze lub wielokomorowe

Zawierają surowicę lub chłonkę

Etiologia – zaburzenia rozwojowe ukł. 

chłonnego

5 x częściej występuje w krezce - zwykle w 

okolicy krętniczo-kątniczej

Leczenie: - wyłuszczenie w całości

                     - wycięcie  z odc. resekcją jelita


Document Outline