background image

 

 

 

 

Kultura i religia a zdrowie

Kultura i religia a zdrowie

background image

 

 

 

 

Cel analizy

Cel analizy

Celem analizy problematyki zdrowia 

Celem analizy problematyki zdrowia 

w kontekście kultury i religii jest 

w kontekście kultury i religii jest 

przybliżenie problemów, z jakimi 

przybliżenie problemów, z jakimi 

personel medyczny spotyka się w 

personel medyczny spotyka się w 

pracy z pacjentem pochodzącym 

pracy z pacjentem pochodzącym 

spoza naszego kręgu kulturowego i 

spoza naszego kręgu kulturowego i 

wyznającym odmienną religię.

wyznającym odmienną religię.

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

Należy do religii monoteistycznych. Nazwa 

Należy do religii monoteistycznych. Nazwa 

„islam” pochodzi od arabskiego słowa 

„islam” pochodzi od arabskiego słowa 

„salama”i oznacza pogodzenie się z wolą 

„salama”i oznacza pogodzenie się z wolą 

Bożą. Główne zasady islamu zawarte są w 

Bożą. Główne zasady islamu zawarte są w 

Koranie, tradycji i prawie muzułmańskim. 

Koranie, tradycji i prawie muzułmańskim. 

Każdego wyznawcę tej religii obowiązuje: 

Każdego wyznawcę tej religii obowiązuje: 

wyznanie wiary [szahada], modlitwa [salat], 

wyznanie wiary [szahada], modlitwa [salat], 

jałmużna [zakat], post [saum] oraz 

jałmużna [zakat], post [saum] oraz 

pielgrzymka do Mekki.

pielgrzymka do Mekki.

Islam wskazuje na potrzebę równowagi w 

Islam wskazuje na potrzebę równowagi w 

życiu człowieka

życiu człowieka

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

Zdrowie i choroba

Zdrowie i choroba

-zadaniem zasad islamu jest przede wszystkim 

-zadaniem zasad islamu jest przede wszystkim 

zapobieganie samym chorobom poprzez 

zapobieganie samym chorobom poprzez 

codzienną czystość oraz zakaz spożywania  

codzienną czystość oraz zakaz spożywania  

pokarmów i napojów szkodliwych.

pokarmów i napojów szkodliwych.

- wskazane jest, aby usługi medyczne i 

- wskazane jest, aby usługi medyczne i 

pielęgnacyjne świadczone były przez osoby tej 

pielęgnacyjne świadczone były przez osoby tej 

samej płci. W przypadku świadczenia kobietom 

samej płci. W przypadku świadczenia kobietom 

usług medycznych i pielęgnacyjnych przez 

usług medycznych i pielęgnacyjnych przez 

personel płci męskiej wskazana jest obecność 

personel płci męskiej wskazana jest obecność 

męża lub ojca.

męża lub ojca.

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

Pożywienie, diety, używki

Pożywienie, diety, używki

- Muzułmanie przestrzegają ścisłych zasad 

- Muzułmanie przestrzegają ścisłych zasad 

żywieniowych, dotyczących zarówno posiłków 

żywieniowych, dotyczących zarówno posiłków 

zakazanych, jak również samego sposobu 

zakazanych, jak również samego sposobu 

przygotowania. 

przygotowania. 

- Posiłki przygotowane według zasad religijnych 

- Posiłki przygotowane według zasad religijnych 

określane jako „halal”- oznacza to, że zwierzęta powinny 

określane jako „halal”- oznacza to, że zwierzęta powinny 

być zabijane przez poderżnięcie naczyń krwionośnych i 

być zabijane przez poderżnięcie naczyń krwionośnych i 

dobrze wykrwawione, gdyż krew jest siedliskiem chorób.

dobrze wykrwawione, gdyż krew jest siedliskiem chorób.

-  Produkty takie jak: wieprzowina, krew, owoce morza i 

-  Produkty takie jak: wieprzowina, krew, owoce morza i 

alkohol są zabronione. Z tłuszczów dopuszczalne są tylko 

alkohol są zabronione. Z tłuszczów dopuszczalne są tylko 

oleje roślinne i masło.

oleje roślinne i masło.

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

-

Wyznawcy są zobowiązani do przestrzegania 

Wyznawcy są zobowiązani do przestrzegania 

religijnych postów (kobiety w ciąży, chorzy, 

religijnych postów (kobiety w ciąży, chorzy, 

dzieci i osoby będące w podróży są 

dzieci i osoby będące w podróży są 

zwolnione z z postu lub obowiązuje ich 

zwolnione z z postu lub obowiązuje ich 

odbycie postu w terminie późniejszym).

odbycie postu w terminie późniejszym).

-

Miesiąc postu określany jest jako Ramadan i 

Miesiąc postu określany jest jako Ramadan i 

przypada w dziewiątym miesiącu kalendarza 

przypada w dziewiątym miesiącu kalendarza 

arabskiego, w tym czasie obowiązuje 

arabskiego, w tym czasie obowiązuje 

całkowity zakaz spożywania  pokarmów i 

całkowity zakaz spożywania  pokarmów i 

płynów od wschodu do zachodu słońca.

płynów od wschodu do zachodu słońca.

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

Antykoncepcja, ciąża, poród

Antykoncepcja, ciąża, poród

-

Antykoncepcja jest indywidualną sprawą jednostki 

Antykoncepcja jest indywidualną sprawą jednostki 

czy też pary małżeńskiej. Sztuczne zapłodnienie 

czy też pary małżeńskiej. Sztuczne zapłodnienie 

jest dopuszczalne pod warunkiem, że nasienie 

jest dopuszczalne pod warunkiem, że nasienie 

pochodzi od męża

pochodzi od męża

-

Aborcja jest niedopuszczalna, tylko sytuacje 

Aborcja jest niedopuszczalna, tylko sytuacje 

zagrożenia zdrowia lub życia matki dopuszczają 

zagrożenia zdrowia lub życia matki dopuszczają 

wyjątki w tym zakresie

wyjątki w tym zakresie

-

Poronienie płodu poniżej 130 dnia jest usuwane jak 

Poronienie płodu poniżej 130 dnia jest usuwane jak 

każde inne tkanki, natomiast płód z ciąży trwającej 

każde inne tkanki, natomiast płód z ciąży trwającej 

ponad 130 dni jest traktowany jak istota ludzka

ponad 130 dni jest traktowany jak istota ludzka

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

-

Poród jest ważnym wydarzeniem w życiu 

Poród jest ważnym wydarzeniem w życiu 

muzułmanina, obecność męża lub kuzynki przy 

muzułmanina, obecność męża lub kuzynki przy 

porodzie jest wskazana

porodzie jest wskazana

-

Po urodzeniu noworodek jest natychmiast kąpany, 

Po urodzeniu noworodek jest natychmiast kąpany, 

a następnie ojciec lub matka wypowiada słowa 

a następnie ojciec lub matka wypowiada słowa 

modlitwy do każdego ucha noworodka. Słowa 

modlitwy do każdego ucha noworodka. Słowa 

pochodzą z Koranu, są zarazem wyznaniem wiary.

pochodzą z Koranu, są zarazem wyznaniem wiary.

-

U chłopców przeprowadza się obrzezanie w ciągu 

U chłopców przeprowadza się obrzezanie w ciągu 

pierwszych siedmiu dni życia. Jeśli z poważnych 

pierwszych siedmiu dni życia. Jeśli z poważnych 

względów jest to niemożliwe, zabieg ten powinien 

względów jest to niemożliwe, zabieg ten powinien 

nastąpić nie później niż do okresu dojrzewania.

nastąpić nie później niż do okresu dojrzewania.

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

Umieranie i śmierć

Umieranie i śmierć

-

Eutanazja jest zakazana. 

Eutanazja jest zakazana. 

-

Badania pośmiertne dozwolone tylko w 

Badania pośmiertne dozwolone tylko w 

uzasadnionych przypadkach medycznych i 

uzasadnionych przypadkach medycznych i 

prawnych. Amputowane części ciała są zabierane 

prawnych. Amputowane części ciała są zabierane 

przez rodzinę i chowane razem z ciałem

przez rodzinę i chowane razem z ciałem

-

Zasady przygotowania pogrzebu: członek rodziny 

Zasady przygotowania pogrzebu: członek rodziny 

tej samej płci co zmarły myje ciało zmarłego. 

tej samej płci co zmarły myje ciało zmarłego. 

Niedopuszczalne jest dotykanie ciała zmarłego 

Niedopuszczalne jest dotykanie ciała zmarłego 

przez inne osoby nie będące wyznawcami islamu 

przez inne osoby nie będące wyznawcami islamu 

(dopuszczalne jest dotykanie ciała w 

(dopuszczalne jest dotykanie ciała w 

rękawiczkach)

rękawiczkach)

background image

 

 

 

 

Islam

Islam

Transplantacja narządów, tkanek, 

Transplantacja narządów, tkanek, 

komórek

komórek

-

Transplantacja jest akceptowana, 

Transplantacja jest akceptowana, 

wymaga to zawsze poinformowania 

wymaga to zawsze poinformowania 

rodziny i uzyskania jej zgody

rodziny i uzyskania jej zgody

background image

 

 

 

 

Świadkowie Jehowy 

Świadkowie Jehowy 

Wyznanie chrześcijańskie, opierające 

Wyznanie chrześcijańskie, opierające 

wiarę na Biblii, ma własną strukturę 

wiarę na Biblii, ma własną strukturę 

organizacyjną, etykę i zasady 

organizacyjną, etykę i zasady 

postępowania. Za prekursora wyznania 

postępowania. Za prekursora wyznania 

uznawany jest Charles Russel, który w 

uznawany jest Charles Russel, który w 

1870 roku założył „klasę studiów 

1870 roku założył „klasę studiów 

biblijnych”, której celem było 

biblijnych”, której celem było 

pogłębianie rozumienia Biblii. Doktryny 

pogłębianie rozumienia Biblii. Doktryny 

wiary opracował sam założyciel. 

wiary opracował sam założyciel. 

background image

 

 

 

 

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy

Zdrowie i choroba

Zdrowie i choroba

-

Są indywidualną sprawą i 

Są indywidualną sprawą i 

odpowiedzialnością jednostki, przy 

odpowiedzialnością jednostki, przy 

czym społeczność Świadków Jehowy 

czym społeczność Świadków Jehowy 

wspiera osoby chore w różny sposób

wspiera osoby chore w różny sposób

-

Obowiązuje całkowity zakaz 

Obowiązuje całkowity zakaz 

przyjmowania krwi i jej produktów

przyjmowania krwi i jej produktów

background image

 

 

 

 

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy

Pożywienie, dieta, używki

Pożywienie, dieta, używki

-

Zakaz spożywania posiłków, które zawierają krew

Zakaz spożywania posiłków, które zawierają krew

-

Inne zasady dotyczące żywności są kwestią 

Inne zasady dotyczące żywności są kwestią 

osobistego wyboru, zalecane jest 

osobistego wyboru, zalecane jest 

zdroworozsądkowe podejście

zdroworozsądkowe podejście

-

Podkreśla się rolę wczesnej profilaktyki i edukacji 

Podkreśla się rolę wczesnej profilaktyki i edukacji 

zdrowotnej

zdrowotnej

-

Dość jednoznaczne stanowisko dotyczy używek. 

Dość jednoznaczne stanowisko dotyczy używek. 

Nie wolno palić, upijać się, używać narkotyków. 

Nie wolno palić, upijać się, używać narkotyków. 

Używki niszczą struktury społeczne, zniewalają 

Używki niszczą struktury społeczne, zniewalają 

człowieka

człowieka

background image

 

 

 

 

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy

Antykoncepcja, ciąża, poród

Antykoncepcja, ciąża, poród

-

Antykoncepcja jest indywidualnym wyborem, 

Antykoncepcja jest indywidualnym wyborem, 

religijne zasady dopuszczają wszelkie środki

religijne zasady dopuszczają wszelkie środki

-

Brak akceptacji sztucznego zapłodnienia 

Brak akceptacji sztucznego zapłodnienia 

plemnikami pochodzącymi nie od męża

plemnikami pochodzącymi nie od męża

-

Aborcja niedopuszczalna

Aborcja niedopuszczalna

-

Narodzone dzieci nie są chrzczone, chrzest 

Narodzone dzieci nie są chrzczone, chrzest 

odbywa się w wieku dorosłym

odbywa się w wieku dorosłym

background image

 

 

 

 

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy

Umieranie i śmierć

Umieranie i śmierć

-

Eutanazja zakazana

Eutanazja zakazana

-

Badania pośmiertne, gdy wymaga 

Badania pośmiertne, gdy wymaga 

tego prawo

tego prawo

-

Nie istnieją religijne rytuały podczas 

Nie istnieją religijne rytuały podczas 

choroby  i śmierci

choroby  i śmierci

background image

 

 

 

 

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy

Transplantacja narządów i tkanek

Transplantacja narządów i tkanek

- Dawstwo jest indywidualną sprawą 

- Dawstwo jest indywidualną sprawą 

każdej osoby, pod warunkiem, że 

każdej osoby, pod warunkiem, że 

zabiegi będą wykonane bez użycia 

zabiegi będą wykonane bez użycia 

krwi lub użyje się płynów nie 

krwi lub użyje się płynów nie 

krwiopochodnych, a w przypadku 

krwiopochodnych, a w przypadku 

krążenia pozaustrojowego nie 

krążenia pozaustrojowego nie 

przerwie się tego krążenia

przerwie się tego krążenia

background image

 

 

 

 

Judaizm

Judaizm

Najstarsza monoteistyczna religia i 

Najstarsza monoteistyczna religia i 

jednocześnie narodowa religia 

jednocześnie narodowa religia 

Żydów. Zasady religii, będące 

Żydów. Zasady religii, będące 

jednocześnie surowo przestrzeganym 

jednocześnie surowo przestrzeganym 

prawem, zapisane są w Talmudzie, 

prawem, zapisane są w Talmudzie, 

który jest uzupełnieniem Starego 

który jest uzupełnieniem Starego 

Testamentu.

Testamentu.

background image

 

 

 

 

Judaizm

Judaizm

Zdrowie i choroba

Zdrowie i choroba

-

Zdrowie i życie stanowią najwyższe wartości 

Zdrowie i życie stanowią najwyższe wartości 

dla wyznawców. Procedury chirurgiczne, 

dla wyznawców. Procedury chirurgiczne, 

wyjąwszy przypadki zagrożenia życia, należy 

wyjąwszy przypadki zagrożenia życia, należy 

przeprowadzać poza dniami świąt religijnych. 

przeprowadzać poza dniami świąt religijnych. 

Nie zabrania się przyjmowania leków i krwi.

Nie zabrania się przyjmowania leków i krwi.

-

Ortodoksyjni wyznawcy nie akceptują dotyku 

Ortodoksyjni wyznawcy nie akceptują dotyku 

osób przeciwnej płci, świadczących usługi 

osób przeciwnej płci, świadczących usługi 

medyczne

medyczne

background image

 

 

 

 

Judaizm

Judaizm

Pożywienie, dieta, używki

Pożywienie, dieta, używki

-

Nieczyste produkty w równej mierzę szkodzą ciału i duszy

Nieczyste produkty w równej mierzę szkodzą ciału i duszy

-

Zalecane są posiłki koszerne- przygotowane według zasad 

Zalecane są posiłki koszerne- przygotowane według zasad 

religijnych

religijnych

-

Inne zakazy dotyczą spożywania wieprzowiny, królików, 

Inne zakazy dotyczą spożywania wieprzowiny, królików, 

małży i ryb bez łusek i płetw

małży i ryb bez łusek i płetw

-

Istnieją też zakazy dotyczące łączenia pewnych 

Istnieją też zakazy dotyczące łączenia pewnych 

produktów, niedopuszczalne jest spożywanie mleka i 

produktów, niedopuszczalne jest spożywanie mleka i 

mięsa w czasie tego samego posiłku.

mięsa w czasie tego samego posiłku.

-

Żydów obowiązuje ścisły post podczas święta Yom Kippur, 

Żydów obowiązuje ścisły post podczas święta Yom Kippur, 

bardziej ortodoksyjni Żydzi mogą odmówić przyjmowania 

bardziej ortodoksyjni Żydzi mogą odmówić przyjmowania 

leków drogą doustną. 

leków drogą doustną. 

background image

 

 

 

 

Judaizm

Judaizm

Antykoncepcja, ciąża, poród

Antykoncepcja, ciąża, poród

-

Antykoncepcja dopuszczalna z wyjątkiem 

Antykoncepcja dopuszczalna z wyjątkiem 

ortodoksyjnych wyznawców

ortodoksyjnych wyznawców

-

Sztuczne zapłodnienie dopuszczalne 

Sztuczne zapłodnienie dopuszczalne 

nasieniem męża

nasieniem męża

-

Aborcja zakazana, czasem dopuszczana ze 

Aborcja zakazana, czasem dopuszczana ze 

względu na zagrożenie życia matki

względu na zagrożenie życia matki

-

Płód z poronienia traktowany jako istota 

Płód z poronienia traktowany jako istota 

ludzka, podlega pochówkowi

ludzka, podlega pochówkowi

background image

 

 

 

 

Judaizm

Judaizm

Umieranie i śmierć

Umieranie i śmierć

-

Badania pośmiertne przeciwskazane, chyba, że 

Badania pośmiertne przeciwskazane, chyba, że 

wymaga tego prawo lub ważne względy medyczne, 

wymaga tego prawo lub ważne względy medyczne, 

konieczna jest zgoda rodziny

konieczna jest zgoda rodziny

-

Podczas sekcji zwłok na żądanie rodziny może w niej 

Podczas sekcji zwłok na żądanie rodziny może w niej 

uczestniczyć rabin, lekarz musi wykazać dla zmarłego 

uczestniczyć rabin, lekarz musi wykazać dla zmarłego 

szacunek, nie rozmawiać o innych sprawach.

szacunek, nie rozmawiać o innych sprawach.

-

Po sekcji ciało zmarłego i wszystkie jego części muszą 

Po sekcji ciało zmarłego i wszystkie jego części muszą 

być przekazane rodzinie, aby pochować je razem

być przekazane rodzinie, aby pochować je razem

-

Po śmierci rodzina dokonuje toalety ciała, ciało nie 

Po śmierci rodzina dokonuje toalety ciała, ciało nie 

może zostać pozostawione bez opieki do pogrzebu

może zostać pozostawione bez opieki do pogrzebu

background image

 

 

 

 

Judaizm

Judaizm

Transplantacja

Transplantacja

-Dawstwo organów i transplantacja 

-Dawstwo organów i transplantacja 

dopuszczalne pod warunkiem, że 

dopuszczalne pod warunkiem, że 

zmarły wyraził zgodę przed śmiercią

zmarły wyraził zgodę przed śmiercią

- Transplantacja zakazana, gdy może 

- Transplantacja zakazana, gdy może 

zdeformować ciało zmarłego, gdy 

zdeformować ciało zmarłego, gdy 

stanowi źródło dochodu dla innych

stanowi źródło dochodu dla innych

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Grupa etniczna, której korzenie 

Grupa etniczna, której korzenie 

wywodzą się z Indii. Polska społeczność 

wywodzą się z Indii. Polska społeczność 

Romów wyznaje religię chrześcijańską 

Romów wyznaje religię chrześcijańską 

z pewnymi odrębnościami- duże 

z pewnymi odrębnościami- duże 

znaczenie magii i tradycji. Rodzina jest 

znaczenie magii i tradycji. Rodzina jest 

najważniejszą instytucją, silne więzy 

najważniejszą instytucją, silne więzy 

rodzinne i klanowe. Rodziny są liczne, 

rodzinne i klanowe. Rodziny są liczne, 

wielopokoleniowe.

wielopokoleniowe.

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Zdrowie i choroba

Zdrowie i choroba

-Choroba jest postrzegana jako wpływ złych duchów

-Choroba jest postrzegana jako wpływ złych duchów

-

Procedury inwazyjne i zabiegi operacyjne związane ze 

Procedury inwazyjne i zabiegi operacyjne związane ze 

znieczuleniem ogólnym stanowią źródło wysokiego poziomu 

znieczuleniem ogólnym stanowią źródło wysokiego poziomu 

lęku, gdyż sen kojarzy się ze śmiercią

lęku, gdyż sen kojarzy się ze śmiercią

-

Medycyna jest akceptowana, ale duchowy przywódca 

Medycyna jest akceptowana, ale duchowy przywódca 

(zwykle starsza kobieta z rodziny) może przynieść choremu 

(zwykle starsza kobieta z rodziny) może przynieść choremu 

zioła i leki. Ten sam lek jest często dzielony z innymi 

zioła i leki. Ten sam lek jest często dzielony z innymi 

członkami rodziny

członkami rodziny

-

Duża część społeczności cygańskiej to analfabeci, 

Duża część społeczności cygańskiej to analfabeci, 

uzyskanie pisemnej zgody na zabieg może być problemem

uzyskanie pisemnej zgody na zabieg może być problemem

-

Brak zaufania do młodego personelu i mężczyzn do 

Brak zaufania do młodego personelu i mężczyzn do 

personelu płci żeńskiej

personelu płci żeńskiej

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Pożywienie, dieta, używki

Pożywienie, dieta, używki

Posiłki muszą być przygotowane w 

Posiłki muszą być przygotowane w 

sposób „czysty”-z podziałem na naczynia 

sposób „czysty”-z podziałem na naczynia 

przeznaczone do różnych posiłków, 

przeznaczone do różnych posiłków, 

naczynia używane przez nie Romów są 

naczynia używane przez nie Romów są 

uważane za nieczyste.Wskazane jest by 

uważane za nieczyste.Wskazane jest by 

w szpitalach były naczynia jednorazowe. 

w szpitalach były naczynia jednorazowe. 

Brak ograniczeń co do spożywania 

Brak ograniczeń co do spożywania 

pokarmów.  

pokarmów.  

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Antykoncepcja , ciąża poród

Antykoncepcja , ciąża poród

Problem antykoncepcji i sztucznego zapłodnienia 

Problem antykoncepcji i sztucznego zapłodnienia 

jest indywidualną sprawą jednostki

jest indywidualną sprawą jednostki

Dziecko po urodzeniu powinno być jak 

Dziecko po urodzeniu powinno być jak 

najwcześniej zawinięte i tylko matka może 

najwcześniej zawinięte i tylko matka może 

je nosić aby pozostało „czyste”. Jak 

je nosić aby pozostało „czyste”. Jak 

najmniej ludzi powinno mieć kontakt z 

najmniej ludzi powinno mieć kontakt z 

dzieckiem ponieważ niektórzy mają 

dzieckiem ponieważ niektórzy mają 

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

złe oczy” (krzaczaste brwi i mocno 

złe oczy” (krzaczaste brwi i mocno 

owłosione ciało) i przynoszą dziecku 

owłosione ciało) i przynoszą dziecku 

choroby, w tym wypadku należy zrobić 

choroby, w tym wypadku należy zrobić 

znak krzyża na ze śliny na czole dziecka

znak krzyża na ze śliny na czole dziecka

Śmierć dziecka jest znakiem „złego 

Śmierć dziecka jest znakiem „złego 

szczęścia” rodzice muszą unikać ciała 

szczęścia” rodzice muszą unikać ciała 

zmarłego dziecka – dziadkowie dokonują 

zmarłego dziecka – dziadkowie dokonują 

pochówku dziecka w miejscu nieznanym 

pochówku dziecka w miejscu nieznanym 

rodzicom. Często zmarłe dziecko jest 

rodzicom. Często zmarłe dziecko jest 

pozostawiane w szpitalu. 

pozostawiane w szpitalu. 

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Umieranie i śmierć

Umieranie i śmierć

Osoba umierająca może być zaniepokojona , 

Osoba umierająca może być zaniepokojona , 

gdyż oczekuje ze wszystkie sprawy dotyczące 

gdyż oczekuje ze wszystkie sprawy dotyczące 

śmierci i pogrzebu zostały ustalone. Konieczne 

śmierci i pogrzebu zostały ustalone. Konieczne 

staje się poinformowanie „starszego” 

staje się poinformowanie „starszego” 

społeczności lub rodziny. Moment śmierci i 

społeczności lub rodziny. Moment śmierci i 

ostatnie słowa są ważne dla rodziny. Rodzina 

ostatnie słowa są ważne dla rodziny. Rodzina 

może prosić o  otwarcie okna co  ma pozwolić 

może prosić o  otwarcie okna co  ma pozwolić 

na odejście ducha zmarłej osoby. Ciało zmarłego 

na odejście ducha zmarłej osoby. Ciało zmarłego 

stanowi źródło duchowego niebezpieczeństwa 

stanowi źródło duchowego niebezpieczeństwa 

dla rodziny aż do momentu pochówku.

dla rodziny aż do momentu pochówku.

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Ciało zmarłego stanowi źródło 

Ciało zmarłego stanowi źródło 

duchowego niebezpieczeństwa dla 

duchowego niebezpieczeństwa dla 

rodziny aż do momentu pochówku

rodziny aż do momentu pochówku

Badania pośmiertne są 

Badania pośmiertne są 

nieakceptowane, dopuszczalne 

nieakceptowane, dopuszczalne 

jedynie w przypadku nakazów 

jedynie w przypadku nakazów 

prawnych.

prawnych.

background image

 

 

 

 

Romowie

Romowie

Transplantacja narządów

Transplantacja narządów

 

 

Silnie zakorzenione kulturowo są 

Silnie zakorzenione kulturowo są 

postawy braku akceptacji dawstwa 

postawy braku akceptacji dawstwa 

organów i transplantacji , często 

organów i transplantacji , często 

wymaga to wielokrotnych wyjaśnień 

wymaga to wielokrotnych wyjaśnień 

wyjaśnień i uzasadnień.

wyjaśnień i uzasadnień.


Document Outline