background image

PRAWO 

ELEMENTY PRAWA 
GAŁĘZIE PRAWA 
PRAWO CYWILNE I GOSPODARCZE

background image

Podręczniki

W. Siuda, Elementy prawa dla ekonomistów. Wyd. Contact, Poznań 

2009r.

W.Siuda, Encyklopedia prawa. Wyd.Contact 2009.

Korycki S. Kuciński J. Trzciński Z. Zaborowski J. Zarys prawa Wyd. 

LexisNexis. W-wa 2008

J. Jabłońska-Bonca, Podstawy prawa dla ekonomistów. Wyd. LexisNexis, 

W-wa 2004r.

W.J.Katner (red.) Prawo cywilne i handlowe w zarysie. Wr.yd. Wolters 

Kluwer 2009

E.Gniewek, Podstawy prawa cywilnego. Wyd. C.H.Beck, W-wa 2005r.

T.Mróz, T.Stec, Prawo gospodarcze prywatne. Wyd. C.H.Beck, W-wa 

2005r.

Kruczalak K. Prawo handlowe.  Wyd.8 Wyd. LexisNexis 2008r.

Brzeszczyńska S. Umowy gospodarcze. Beck InfoBiznes,.C.H.Beck 2008r.

C.Kosikowski, Publiczne prawo gospodarcze Polski i Unii Europejskiej 

. Wyd.LexisNexis, W-wa 2007r.

------------------------------------------------------------------------------------
Akty prawne: Konstytucja RP, Kodeks cywilny, Kodeks spółek handlowych,  

background image

PRAWO   

 Wykaz problematyki wykładów   

Prawo – podstawowe pojęcia
System prawa gałęzie prawa 
Prawo konstytucyjne
Prawo administracyjne
Prawo finansowe
Prawo karne
Prawo pracy 
Prawo cywilne 
Prawo rzeczowe
Zobowiązania. Umowy cywilnoprawne.
Umowy nazwane i nowe rodzaje umów w obrocie
Swoboda działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy.
Prawo handlowe – spółki osobowe 
Prawo handlowe – spółki kapitałowe
Przedsiębiorstwa państwowe i komunalne
 

background image

Źródła prawa 

Prawo i inne rodzaje norm społecznych

Orzecznictwo

Norma prawna a przepis prawny

Sformalizowane akty władzy państwowej zawierające 
przepisy prawne. 

        >krajowe: konstytucja, ustawy, rozporządzenia, 

ratyfikowane umowy międzynarodowe, prawo miejscowe

        >UE : prawo pierwotne i wtórne rozporządzenia, dyrektywy, 

decyzje, zalecenia i opinie 

Hierarchia aktów prawnych, i zasada lex specialis

Publikacja aktów prawnych (wyłącznie w formie 
elektronicznej)   

Prawo powszechnie obowiązujące (akty normatywne)  i prawo 
wewnętrzne 

 Status prawny instrukcji, okólników itp. 

Kodyfikacja 

Luki w prawie

background image

Wykładnia prawa 

Czynności zmierzające do  ustalenia właściwej treści norm 
prawnych zawartych w przepisach

Podmiot: autentyczna, legalna, praktyczna, doktrynalna 

Metoda: 

-słowna (gramatyczna, semantyczna, językowa, werbalna) 
-celowościowa (teleologiczna, funkcjonalna) 
-systematyczna
-historyczna
-dynamiczna

Zasady wnioskowań prawniczych, logika formalna 

 Rezultat: rozszerzajaca , ścieśniajaca, stwierdzająca,                

background image

System prawa 

Całokształt obowiązujących w państwie  przepisów, z 
uwzględnieniem ich podziału na gałęzie, oraz zespół zasadniczych 
idei przewodnich  na których opiera się ustrój państwa, a także 
podstawowe idee prawne. 

Gałąź prawa – całokształt  norm regulujących pewną  kategorię 
stosunków społecznych 

Instytucja prawna – ogół norm prawnych regulujących typowy dla 
danej gałęzi stosunek społeczny. 

Gałęzie podstawowe i kompleksowe akty prawne

Prawo krajowe i międzynarodowe (prawo UE) 

System prawa polskiego a prawo UE :

-

podsystem prawa wspólnotowego (pierwotne i wtórne) 

-

„uwspólnotowione”  prawo polskie  

-     przepisy prawa  krajowego 

Prawo materialne i formalne 

Prawo publiczne i prywatne

background image

Podstawowe gałęzie prawa 

Prawo konstytucyjne – zespół norm regulujących podstawowe urządzenia ustroju 
państwa

Prawo administracyjne – zespół norm regulujących strukturę organów 
administracyjnych oraz stosunki prawne wynikające w toku władczej działalności 
tych organów 

Prawo finansowe – zespól norm regulujących gromadzenie środków pieniężnych  
przez państwo oraz ich rozdział i wydatkowanie, a także określających strukturę oraz 
tryb działania organów i instytucji finansowych

Prawo cywilne zespół norm regulujących  stosunki majątkowe i niektóre  stosunki 
osobiste pomiędzy równorzędnymi  w danej sprawie podmiotami prawa

Prawo rodzinne – zespól norm regulujących osobiste i majątkowe stosunki między 
małżonkami , krewnymi oraz stosunki wynikające z przysposobienia, opieki  i kurateli

Prawo pracy  - zespól norm regulujących  stosunki między  pracodawcą i 
pracownikiem na tle świadczonej pracy

Prawo karne – zespól norm określających jakie czyny są  przestępstwami,, 
ustalających kary za te przestępstwa ora określających ogólne zasady 
odpowiedzialności karnej 

Prawo procesowe – cywilne i karne 

background image

Prawo publiczne, prywatne i 
mieszane

Prawo publiczne:

-

Prawo konstytucyjne

-

Prawo administracyjne 

-

Prawo finansowe

-

Prawo karne

-

Prawo postępowania cywilnego

-

Prawo międzynarodowe publiczne

Prawo prywatne: 

-

Prawo cywilne materialne

-

Prawo rodzinne i opiekuńcze

-

Prawo międzynarodowe prywatne

Prawo mieszane:

-  Prawo pracy 

background image

Prawo publiczne i prywatne

Kryterium rozróżnienia 

Prawo  prywatne 

Prawo publiczne

Służy ochronie interesu 

Jednostek (i ich organizacji)

Państwa, zbiorowości, dobra 
wspólnego

Strony stos. prawnego

Jednostka-jednostka 

Władza publiczna – jednostka 

Typ stosunku prawnego 

Koordynacyjny 

Podległości kompetencji 
(subordynacyjny) 

Rola woli jednostki w 
kształtowaniu stosunku 
prawnego

Autonomia woli 

Brak autonomii, 
podporządkowanie woli 
państwa

Charakterystyczna metoda 
regulacji

Cywilnoprawna

Administracyjnoprawna, 
penalna

Typowy sposób regulacji 

Ius dispositivum

Ius cogens

Typowy sposób uruchamiania 
ochrony prawnej 

Z inicjatywy jednostki 

Z urzędu 

Ochrona prawna 

Sąd 

Organ administracji, potem 
sąd

Typowe sankcje

Cywilnoprawne 
(restytucyjne, nieważności) 

Karne, 
administracyjnoprawne, 
(represyjne, egzekucyjne) 

background image

Prawo gospodarcze - koncepcje

 

Prawo  gospodarki uspołecznionej 

Gałąź kompleksowa – zbiór norm prawnych 

regulujących stosunki społeczne powstające w 

związku z prowadzeniem działalności gospodarczej 

 Dział prawa cywilnego – prawo handlowe 

Prawo gospodarcze

Prywatne  -   organizacja przedsiębiorców   i 

podejmowanie przez nich czynności handlowych 

Publiczne – zbiór norm regulujących ustrój 

gospodarczy państwa, zasady jego funkcjonowania 

oraz ochrony 

( C. Kosikowski., Publiczne prawo gospodarcze Polski i  Unii 

Europejskiej. Lexis/Nexis 2005.s.39 ) 

background image

Prawo gospodarcze 

Prawo handlowe  -  zespól norm należących przede wszystkim do  dziedziny prawa cywilnego 
(prywatnego,) które regulują   organizację (ustrój )  przedsiębiorców  oraz czynności handlowe  
między nimi , oraz między przedsiębiorcami a innymi osobami w obrocie gospodarczym , zarówno 
wewnętrznym (krajowym) jak  i  międzynarodowym  (w handlu zagranicznym).                                   
                           (K.Kruczalak)

Prawo gospodarcze  prywatne  -  zespół norm prawnych regulujących za pomocą  metody 
cywilnoprawnej  stosunki społeczne  polegające na aktach wymiany dóbr i świadczenia usług, które 
to akty dokonywane są  przez przedsiębiorców, lub miedzy przedsiębiorcami w związku  z 
prowadzoną na własny rachunek  działalnością gospodarczą.   

       - formy działania przedsiębiorców  (spółek )  
       - umowy w obrocie  gospodarczym                                                                                     (T.Mróz, 

M.Stec) 

Prawo gospodarcze publiczne -  prawo interwencji państwa  i jego organów, oraz aparatu w 
sferę  gospodarczą.  Jest wyrazem władztwa państwa w gospodarce , określa jego zakres i formy.

       - stosunki własnościowe będące podstawą  gospodarowania i  przedmiotem ochrony państwa
       - zasady gospodarowania , typowe dla danego układu stosunków własnościowych  i podlegające 

ochronie  państwa, 

        - formy prawne organizowania i wykonywania działalności gospodarczej,
        - zakres i formy państwowej ochrony prawnej mechanizmów gospodarczych i praw ekonomicznych,
        - organizacja i  formy prawne ingerencji państwa w stosunki gospodarcze w skali makro- i 

mikroekonomicznej 

background image

Zasady prawa 

gospodarczego

Prawo gospodarcze publiczne 
Konstytucyjna zasada społecznej gospodarki rynkowej 
Zasady szczegółowe;

-

wolności gospodarczej

-

samodzielności gospodarczej i finansowej podmiotów gospodarczych

-

dobrowolności  zrzeszania się

-

praworządności ingerencji państwa w sferę gospodarczą

-

demokracji gospodarczej 

-

ochrony gospodarczych interesów publicznych 

-

państwowej ochrony stosunków gospodarczych 

Zasady szczegółowe prawa gospodarczego prywatnego
-    
zgodności regulacji prawnych  z prawidłowościami ekonomicznymi

-

wolności gospodarczej

-

równości podmiotów gospodarczych 

-

ochrony rynku i wolności konkurencji 

-

podwyższenia wymagań wobec profesjonalistów 

-

ochrony zaufania i interesu strony słabszej 

-

autonomii woli  

-

uwzględniania zmienionych warunków gospodarczych

-

pewności i bezpieczeństwa obrotu                                                   (J.Jabłońska Bonca.  C.Kosikowski)


Document Outline