KOMUNIKOWANIE 

POLITYCZNE

Podejścia teoretyczne i definicje 

Franklin D. Roosevelt

 

 

Pojęcie 

KOMUNIKOWANIA 

POLITYCZNEGO

 – II połowa 

XX w.

Zastąpiło termin „propaganda”
Państwa totalitarne – propaganda
Państwa demokratyczne – politycy 
komunikują się z obywatelami

Różne podejścia teoretyczne 
akcentują takie elementy, 
jak: strategie, dialog, 
zachowania, system, 
konstrukcja rzeczywistości 
społecznej

 

 

Podejście behawioralne

 Najstarsze podejście, wywodzi się od modelu 

perswazyjnego Laswella i modelu przepływu sygnałów 
Shannona i Weavera; interpretowali komunikowanie jako 
proces linearny jednokierunkowy 

(suma czynników: nadawca-

przekaz-kod-kanał-sytuacja)

 Podstawowym punktem analizy jest 

EFEKT

, czyli zmiany 

wywołane w postawach i zachowaniach odbiorcy

KOMUNIKOWANIE POLITYCZNE wg I. DE SOLE 

POOLA:

działanie instytucji politycznych, obciążonych 

zadaniem dyfuzji informacji, idei oraz 

kształtowania postaw odpowiadających 

interesowi tych instytucji

Badania naukowców koncentrują się wokół 4 
problemów: propagandy, analiz wyborczych, efektu 
komunikowania masowego, stosunku media-opinia 
publiczna-władza

 

 

Podejście strukturalno-

funkcjonalne

 Społeczeństwo rozumiane rozumiane jest jako 

KOMPLEKSOWY SYSTEM STOSUNKÓW i 
określany przez procesy interakcyjne zachodzące 
między elementami systemu politycznego oraz 
jego otoczeniem

 różne systemy, które tworzą społeczeństwo 

(polityczny, ekonomiczny, kulturalny) wymieniają 
się informacjami

 pojęcia kluczowe – SYSTEM, WYMIANA, 

RÓWNOWAGA 

KOMUNIKOWANIE POLITYCZNE wg R.FAGENA

Działanie komunikacyjne, które jest polityczne, 

gdyż jego konsekwencje – rzeczywiste lub 

potencjalne, wpływają na funkcjonowanie 

systemu politycznego

 

 

W podejściu strukturalno-
funkcjonalnym – 
INSTYTUCJE WŁADZY to 
sieć, która wraz z 
LOBBINGIEM

 

(działania zgodne 

z prawem, zmierzające do wywarcia 
wpływu na organy decyzyjne w 
państwie)

 

są odpowiedzialne za 

proces komunikowania, 
natomiast PARTIE 
POLITYCZNE tworzące 
system traktuje się jako 
agentów komunikowania 

KOMUNIKOWANIE

 – 

zmienna wyjaśniająca poziom 
partycypacji politycznej, 
edukacji czy urbanizacji 

 

 

Analiza cybernetyczna – Karl Deutsch

 POLITYKA to wszystko, co można analizować w 

kontekście komunikowania (RZĄDZENIE jest przede 

wszystkim kwestią komunikowania) 

 przepływ informacji jest odpowiednio filtrowany, aby 

prowadzić do decyzji; skuteczność systemu jest 

warunkowana przez 4 czynniki:  

waga informacji

, 

niezbędny 

czas

 potrzebny do zareagowania systemowi, 

korzyść

 osiągana dzięki każdej przeprowadzonej 

operacji, 

przemieszczanie

 celów komunikowania

Analiza funkcjonalna – Gabriel Almond

komunikowanie jest dynamicznym elementem 
systemu politycznego, od niego zależą procesy 

socjalizacji, rekrutacji i partycypacji

 

 

Analiza cybernetyczna – David Easton

zasada modeli Eastona – wymiana informacji 
między systemem politycznym a jego otoczeniem

żądania, które przedostają się z otoczenia do 
systemu politycznego są następnie przekształcane 
w decyzje i powracają do środowiska w postaci 
sprzężenia zwrotnego

otoczenie

System polityczny

żądania

decyzje

 

 

Podejście interakcyjne

 wywodzi się z koncepcji symbolicznego interakcjonizmu (od 

lat 70.)

 KOMUNIKOWANIE jest formą, a zarazem zbiorem 

interakcji, które są atomami społeczeństwa

 całe zachowanie jest komunikowaniem, nie tylko symbole
 komunikowanie polityczne jest więc działaniem 

strategicznym, w którym dochodzi do konfrontacji aktora z 

przeciwnikiem (prakseologia 

[teoria sprawnego działania]

 

komunikowania)

KOMUNIKOWANIE POLITYCZNE 

wg VINCENTA LEMIEUX

Gra, która rządzi całością 

środków władzy, takich jak środki 

materialne, symboliczne, prawne 

czy ludzkie

 

 

Techniki manipulowania 

uczuciami (P.M. Hall)

1) Kontrola przepływu informacji 

przez zatrzymywanie lub 

intensyfikacja przepływu 

informacji, utrzymywanie w 

tajemnicy, rutynowe 

postępowanie z informacją, 

regulowanie charakteru i rytmu 

przepływu komunikowania

2) Zastosowanie wzmocnień 

symbolicznych w publicznym 

procesie perswazji (rozumianym 

jako spektakl) w postaci gamy 

symboli werbalnych i 

niewerbalnych, wzmacniających 

lub podtrzymujących pozycję 

aktorów politycznych

 

 



Opiera się na 

idei konsensusu

 (zgody powszechnej) 

wypracowanego na drodze debaty publicznej



Istnieją dwa typy społecznego działania 
komunikacyjnego:
a) niestrategiczne – wzajemne porozumienie, współpraca 
i koordynacja autorów
b) strategiczne – aktorzy chcą osiągnąć sukces i 
zrealizowac swoje interesy kosztem pozostałych 
procesów komunikowania



Prawdziwy konsensus można osiągnąc tylko w sytuacji 
idealnego komunikowania, tj. takiego, w którym 
uczestnicy są partnerami, nie ma dominacji ani presji 
podporządkowania się 

[symetryczny dialog]

Podejście dialogowe

KOMUNIKOWANIE POLITYCZNE wg MUELLERA

Dyskusja o problemach politycznych, stawkach 

w grze politycznej i ideach o publicznym 

charakterze

 

 

Definicje komunikowania 

politycznego

Polityka nie mogłaby zaistnieć bez 

komunikowania, a społeczeństwo bez 

umiejętności komunikowania byłoby 

bezmyślnym tworem                                          

                   (Jacques Gerstle)

 

 

Definicja Dentona i 

Woodworda

- Komunikowanie polityczne jest 

nie tylko procesem, ale także 

strategią 

- Jest PUBLICZNĄ DEBATĄ NA 

TEMAT:

 przeznaczenia publicznych 

dochodów

 oficjalnej władzy, która 

podejmuje zgodnie z 

obowiązującym prawem decyzje 

ustawodawcze i wykonawcze

 oficjalnych sankcji, które 

pozwalają nagradzać i karać w 

imieniu państwa

 społecznego znaczenia takich 

pojęć, jak „bycie obywatelem”, 

„znaczenie obywatelstwa”, 

„implikacje społeczne polityki”

 

 

Definicja McNaira

Komunikowanie polityczne

 – jest celowym komunikowaniem o 

polityce, które zawiera w sobie następujące elementy:

 wszystkie formy komunikowania podejmowane przez 

polityków i innych aktorów politycznych, którzy dążą do 

osiągnięcia politycznych celów – zdobycia i utrzymania 

władzy

 komunikowanie adresowane do wszystkich aktorów 

politycznych (pojedyncza osoba, bądź grupa osób biorących 

udział w rozgrywkach na arenie politycznej), którego 

nadawcami są niepolitycy, a więc wyborcy, felietoniści

 komunikowanie o aktorach politycznych i ich działalności, w 

programach informacyjnych, artykułach i innych 

medialnych formach dyskusji o polityce

 wzajemne relacje między organizacjami politycznymi, 

mediami i obywatelami – trzema elementami procesu 

komunikowania politycznego

 

 

Organizacje 

polityczne

Obywatele

Media

Reportaże, 

artykuły 

wstępne, 

komentarz

e, analizy

Programy 

polityczne, 

reklama 

polityczna i PR

Sondaże, badania 

opinii, listy do 

czytelników

 

 

 komunikowanie polityczne

 – 

transmisja politycznie 

relewantnych (związanych) 

informacji od jednego do 

pozostałych elementów systemu 

politycznego, a następnie 

krążenie tych informacji między 

systemami – politycznym i 

społecznym 

 dynamiczny element systemu 

politycznego – wpływa na 

wszystkie polityczne i społeczne 

postawy, bez niego nie byłoby 

polityki ani społeczeństwa

 relewantna informacja odnosi 

się nie tylko do konkretnej 

sytuacji, ale i idei, wartości i 

postaw

Definicja Rusha

Elementy systemu politycznego

System społeczny

 

 

Definicja Negrine’a

Procesy komunikowania politycznego 

należy rozpatrywać pod kątem:

 zawartości mediów – odbijają się w 

niej różne stosunki między 

mediami a aktorami politycznymi

 zróżnicowanego poziomu władzy 

pozwalającej aktorom politycznym 

na kreowanie zawartości mediów

 zróżnicowanego, heterogenicznego 

charakteru odbiorców w roli 

publiczności środków masowego 

komunikowania oraz uczestników 

procesu komunikowania 

politycznego

 stopnia interakcji między źródłem 

informacji a komunikatami 

medialnymi

 

 

Dziękuję za uwagę

