Narzędzia służące do 

pomiaru mikroklimatu. 

Charakterystyka, zasada 

działania.

 

(termometr, anemometr, higrometr, 

barometr)

• Przyrząd do pomiaru temperatury 

metodą pośrednią, na podstawie zmiany 
pod wpływem temperatury właściwości 
ciała termometrycznego zastosowanego 
w termometrze. Zakres mierzonych 
temperatur i zastosowań termometru  
w znacznym stopniu zależy od ciała 
termometrycznego

   i właściwości termometrycznej.

Termomet
r

• Podział termometrów ze względu na:

1.Zasadę działania
2.Przeznaczenie

Termomet
r

Podział termometrów ze względu na zasadę 
działania:

• Termometr cieczowy

: wykorzystuje zjawisko 

rozszerzalności cieplnej cieczy.

– Termometr rtęciowy - dla temperatur 

od -38°C do +356°C

– Termometr alkoholowy - dla temperatur

 od -70 do +120°C

Termometr cieczowy składa się z kapilary, w której panuje 
próżnia, oraz zbiornika z rtęcią lub alkoholem. 

Podział termometrów ze względu na zasadę 
działania:

• Termometr 

bimetalowy

• Termometr gazowy
• Termometr parowy
• Termometr 

elektryczny

Podział termometrów ze względu na 
przeznaczenie:

• Termometr lekarski- 

zakres temperatur: od 
35 do 42°C (termometr 
temperatur 
maksymalnych).

Podział termometrów ze względu na 
przeznaczenie:

• Termometr zaokienny 

- 

zakres temperatur: od -50 do 
50°C; termometr wskazujący 
temperaturę powietrza. Może 
być cieczowy, bimetaliczny, 
elektroniczny lub inny.

• Termometr pokojowy 

– zakres 

temperatur: od 0 do 40°C.

• Termometr laboratoryjny 

– 

zakres temperatur:
 bardzo różny (zazwyczaj od 0 
do 150°C). 

• Przyrząd do pomiaru ciśnienia 

atmosferycznego. 

• W zależności od zasady 

działania, barometry dzielą się 
na cieczowe 
i sprężynowe.

Barometr

• Barometry cieczowe: 

Do pomiaru ciśnienia atmosferycznego 

wykorzystywana jest tu ciecz o znacznej gęstości (zwykle rtęć) 
zawarta w rurce umieszczonej pionowo. Ciśnienie 
hydrostatyczne cieczy równoważy ciśnienie atmosferyczne, a 
wysokość słupa cieczy zależy od tego ciśnienia.

Przyrządy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego można 
podzielić na:

– Barometry lewarowe 

– Barometry naczyniowe Fortina 

Barometr

• Błędy wskazań barometrów rtęciowych mogą być 

powodowane:

• Zapowietrzeniem barometru
• Brakiem położenia pionowego
• Niedokładnym ustawieniem podzielni

Oraz wpływami:

• Temperatury
• Szerokości geograficznej
• Wysokości położenia nad poziomem 

morza

Barometr

• Barometry sprężynowe (aneroid).

   Barometr jest zaopatrzony 

w sprężyste pudło z wypompowanym 

powietrzem. Ciśnienie zewnętrzne 

powoduje wyginanie wieka pudła, 

czemu przeciwstawia się jego 

sprężystość. Ruchy wieka przenoszą 

się na ruch wskazówki, która na skali 

pokazuje wielkość ciśnienia. 

Barometr sprężynowy ustępuje 

znacznie w dokładności rtęciowemu, 

aczkolwiek jest wygodniejszy  użyciu.

Barometr

• Błędy pomiarowe barometrów 

sprężynowych mogą być 
wywoływane przez:

– Temperaturę;
– Tarcie;
– Położenie barometru;
– Histerezę.

Barometr

• Przyrząd służący do 

wyznaczania wilgotności 

powietrza.

• Higrometry włosowe- 

oparte na własnościach 

włosów ludzkich, 

zwierzęcych oraz 

niektórych włóknach 

syntetycznych, 

polegających na zmianie 

ich długości pod wpływem 

zmian wilgotności 

powietrza.

Higrometr

• Psychrometry-

 Dwa 

identyczne termometry są 
zawieszone obok siebie - jeden 
jest suchy, natomiast 
zbiorniczek rtęciowy drugiego 
z nich owinięty jest stale 
zwilżoną szmatką bawełnianą. 
Ruch powietrza powoduje 
odparowywanie wody ze 
szmatki i oziębianie bańki 
termometru mokrego. Różnica 
wskazań obu termometrów 
jest miarą wilgotności

Higrometr

• Anemometr

- przyrząd do 

mierzenia prędkości, a niekiedy 
kierunku wiatru oraz ruchu 
gazów i cieczy.

Anemometr

• Stosuje się anemometry:

– obrotowe (rotacyjne), 

w których wykładnikiem 

prędkości jest liczba 

obrotów odpowiedniego 

wirnika zaopatrzonego w 

tachometr;

– ciśnieniowe, gdzie prędkość 

przepływu określa się na 

podstawie proporcjonalnego 

do niej a wywołanego 

strumieniem płynu ciśnienia 

dynamicznego;

Anemometr

– cieplne, gdzie miarą prędkości jest 

spadek temperatury umieszczonego 
w strumieniu płynu drucika 
oporowego, przez który przepływa 
prąd elektryczny;

–  laserowe, gdzie prędkość mierzona 

jest dzięki światłu wiązki laserowej.

Anemometr

Podsumowanie:

Aby określić parametry mikroklimatu należy 
skorzystać z urządzeń takich jak:

1. Termometr

- aby określić temperaturę 

powietrza;

2. Barometr

- aby ustalić wysokość ciśnienia 

atmosferycznego;

3. Higrometr

- aby sprawdzić wilgotność 

powietrza;

4. Anemometr

- aby sprawdzić w jakim kierunku i 

z jaką prędkością wieje wiatr.

Opracowane na podstawie:

• „Pomiarów temperatury, ciśnienia i wilgotności        

powietrza” dr inż. Witolda Sucheckiego, Płock 
2002

• portalwiedzy.onet.pl
• www.wikipedia.pl