Infrastruktura w gospodarce

Literatura:

1. Dietl J., Gasparski W.: Etyka biznesu, PWN,
Warszawa 1999;

2. Dylus A.: Globalizacja: refleksje etyczne, ZN,
Wrocław 2005;

3. Gasparski W. (red.): Etyka biznesu w
zastosowaniach praktycznych: inicjatywy, programy,
kodeksy, Warszawa 2003;

4. Pogonowska B. (red.): Elementy etyki gospodarki
rynkowej, PWE, Warszawa 2000;

5. Pratley P.: Etyka w biznesie, Wydawnictwo
Gebethner i Ska, Warszawa 1999;

6. Sułek M., Świniarski J.: Etyka jako filozofia
dobrego działania zawodowego, Dom Wydawniczy
Bellona, Warszawa 2001.

Zagadnienia

1. Znaczenie kodeksów etycznych w

funkcjonowaniu firmy

2. Etos przedsiębiorcy

3. Rola administracji publicznej w

kształtowaniu etycznego biznesu

4. Kradzież własności intelektualnej z punktu

widzenia etyki

5. Etyka a globalizacja.Etyka globalna

ETYKA

– jest wiedzą o tym, co dobre i złe w

obyczajach,

zwyczajach

oraz

zachowaniach ludzi zmierzających do

doskonalenia cnót i unikania lub

eliminowania wad w swym działaniu i

jego skutkach.

Etykę

można

określić

jako

dyscyplinę

filozoficzną,

obejmującą

zespół

zagadnień

związany z określeniem istoty powinności
moralnej

(dobra

lub

zła

moralnego),

determinacją jej szczegółowej treści (słuszności),
ostatecznym wyjaśnieniem faktu powinności
moralnej działania (metafizyka moralności) oraz
genezą zła (upadku) moralnego i sposobami jego
przezwyciężenia (soterologia etyczna).

(1983 r.)

Etyka

dotyczy dobra, które powinno kierować

zachowaniami i postępowaniami ludzi. Jej celem

jest wskazanie metodycznie sprawdzonych

podstaw dla sprawiedliwego, rozumnego i

sensownego działania oraz (wspólnego) życia.

Zasady i podstawy etyki powinny być

powszechnie ważne i racjonalnie

przekonywujące, bez powoływania się na

zewnętrze autorytety i konwencje, dlatego

wobec panującej moralności zajmuje ona

nadrzędne, krytyczne stanowisko.

(1999 r.)

Podstawowe kategorie etyczne

1. Wartość

Podstawowa kategoria aksjologiczna, oznaczająca

wszystko co cenne, godne pożądania lub wyboru, co

stanowi cel ludzkich dążeń. Jest ona cechą, która może

być traktowana pozytywnie (wartość dodatnia – dobro,

cnota, zaleta) lub negatywnie (wartość ujemna – zło,

wada).

Specyfiką wartości moralnych jest to, że są one

aprobowane i przyjmowane wewnętrznie przez ludzi,

tkwią w nich, w ich sumieniach i postawach.

Podział wartości:

autoteliczne (substancjonalne)

– takie, których

uznanie lub realizacja nie wymaga innych wartości;

instrumentalne

– służą osiąganiu innych, wyższych i

bardziej cennych wartości.

Funkcje wartości

a) Mobilizująca

–

polega na zaznajomieniu z tym co dobre

i słuszne oraz uwrażliwieniu na to co, niesłuszne, złe i

wadliwe,

b) Zabezpieczająca

– polega na zapobieganiu

przeistaczania się konfliktu społecznego w konflikt

moralny, polega na strzeżeniu sprawiedliwego życia

społecznego,

c) Podmiotowa

– stanowi treść najogólniejszych kategorii

i nazw moralnych,

d) Kategoriologiczna

– polega na tworzeniu ocen i sądów

moralnych, rozróżnianiu dobra i zła, cnót i wad.

2. Ideał - wzór moralny (osobowy)

Całość, którą określają cele stawiane w życiu i środki ich

realizacji. Zawiera on rejestr zalecanych, moralnie

właściwych form działania.

Ideał jest interpretacją pojęć abstrakcyjnych (np. ideał

męstwa, sprawiedliwości).

Wzór osobowy jest zaczerpnięty z życia społecznego,

historii lub literatury, jest on personifikowaniem realizacji

norm i ocen moralnych (np. Zawisza Czarny).

3. Dobro i zło

Dobro:

- to co jest pożądane (jest urzeczywistnieniem pragnień,

pożądań i intencji)

- to, co pozytywne i stanowiące wartość pozytywną,

- własność bytu ujawniająca się z pożądaniem i wolą –

pragnieniem i postanowieniem osiągania czegoś, czego

chcemy.

Zaprzeczeniem dobra moralnego jest zło moralne.

Dobro najwyższe to:

*szczęście – dobre jest to co służy szczęściu jednostek i

zbiorowości (Arystoteles)

*przyjemność (hedonizm),

*pożytek (utylitaryzm),

*życie (rewerentyzm).

4. Sumienie

Jest świadomością moralną, która pozwala oceniać wartości

moralne czynów.

Stadia rozwoju moralnego i sumienia:

a) stadium anomii

– brak artykulacji norm i zasad moralnych,

odczuwanie przykrości lub przyjemności, do jakiej prowadzi

dane działanie,

b) stadium heteronomii

– przejmowanie norm i zasad

moralnych od autorytetów (np. rodziców),

c) stadium socjonomii

– respektowanie zasad wzajemności,

liczenie się z opinią środowiska i pragnienie uzyskania

aprobaty otoczenia,

d) stadium autonomii

– ocenianie czynu bez względu na

sankcje zewnętrzne, wewnętrzne przekonanie o słuszności

lub niesłuszności danych zachowań moralnych.

5. Norma etyczna

Typ regulacji, który nie potrzebuje i nie stosuje sankcji

zewnętrznych – pozaaksjologicznych. Motywem

postępowania etycznego nie jest zewnętrzna nagroda czy

kara, ale wartość sama w sobie – dobro.

6. Norma moralna

Ma ona szerszy zakres znaczeniowy niż norma etyczna,

gdyż obejmuje nie tylko normy etyczne, ale również

zwyczajowe, obyczajowe i faktyczne zachowania ludzi

poddawane ocenom etycznym.

Norma moralna to taka, która jest związana z sankcjami

grupy społecznej wyrażanymi w opinii jej członków, od

grupy społecznej po opinię publiczną wspólnoty.

7. Obowiązek

Czyli powinność moralna jest determinacją do wykonania

lub zaniechania czegoś, wynikającą z subiektywnie

rozpatrywanego nakazu moralnego – etycznego lub

określonej społecznie normy moralnej (etycznej,

zwyczajowej, obyczajowej).

8. Sankcja

Sankcje o charakterze nagrody i kary.

Sankcje moralne:

- samoocena – głos sumienia, wyrzuty sumienia, spokój

sumienia.

- ocena społeczna – sankcje zwyczajowe i obyczajowe, w

formie:

* najogólniejszej – jako ocena werbalna czyjegoś

zachowania,

* ostrzejszej - jako pozbawienie pewnych

uprawnień,

* najostrzejszej – jako ignorowanie jednostki przez

grupę lub

całkowite z niej wykluczenie.

9. Szczęście

„

Szczęście jest trwałym, pełnym i uzasadnionym

zadowoleniem z życia. Albo: jest nim życie

dające trwałe, pełne i uzasadnione

zadowolenie”.

10. Odpowiedzialność

Odpowiedzialność polega na gotowości sprawcy czynu

moralnego do ponoszenia konsekwencji , wzięciu na

siebie dobrych i złych skutków swego postępowania.

Zasady i reguły etyczne

1. Sprawiedliwości – równości, proporcjonalności i wzajemności
(Złota Reguła),

2. Umiaru – optymalności, rozwagi, dwoistości (ani mało ani
dużo, a w sam raz),

3. Słuszności – aktywności, zgodności i racjonalności (czyń sobie
ziemię kochaną),

4. Praworządności (autonomii) – uczciwości, prawości, tolerancji
(czyń to co chciałbyś aby i tobie czyniono i było to ogólnie
obowiązującym prawem).

Document Outline