Kwas 4-
hydroksybutanowy 
(GHB) 

 

 

GHB

kwas 4-

hydroksybutanowy 

został otrzymany po raz 

pierwszy przez 

Alexandra Saytzeffa w 

1874 roku, natomiast 

pierwsze poważne 

badania nad działaniem 

GHB na człowieka 

przeprowadził francuski 

naukowiec Henri 

Laborit w latach 60' XX 

wieku.

 

 

GHB

jest to organiczny zw. chemiczny
występujący naturalnie w ludzkim 
ośrodkowym układzie nerwowym, 
cytrusach , winie i w niewielkim stężeniu 
prawie we wszystkich żyjących istotach 
jest produkowany przez ludzki organizm 
i strukturalnie podobny jest do innej 
endogennej substancji, kwasu 3-
hydroksybutanowego. 

 

 

GHB

inne nazwy: kwas γ-
hydroksymasłowy, γ-hydroksymaślan
masa molowa 104,11 g/mol
temperatura topnienia 145 °C
wykaz środków odurzających  IV-P 

  

 

 

GHB

z przewodu pokarmowego wchłania się 

szybko, a maksymalne stężenie jest po 

20-40 min.
w surowicy nie wiąże się z białkami
objętość dystrybucji wynosi 0,4 l/kg
okres połowicznego wydalania wynosi   

20 min, klirens 14 ml/min/kg
Etanol podnosi jego stężenie na skutek 

zahamowania metabolizmu

 

 

GHB

bardzo szybko metabolizuje, najpierw 
do semialdehydu bursztynowego a 
następnie do kwasu bursztynowego, 
który wchodzi w cykl kwasu 
cytrynowego gdzie zachodzi jego 
dalszy rozkład do  dwutlenku węgla i 
wody 
We krwi nie jest już wykrywany po 
8h, a   w moczu po 12h

 

 

GHB- metabolizm

 

 

GHB

działa depresyjnie na o.u.n i 
zaburza gospodarkę wieloma 
neurotransmiterami
wiąże się z  GHB swoistymi 
receptorami oraz podtypem B 
receptorów GABA, zwiększając 
syntezę i uwalnianie dopaminy

 

 

GHB

małe dawki (1 - 1,5 g) powodują 

pobudzenie, poprawienie nastroju, 

intensyfikacja bodźców zewnętrznych
większe dawki (2-3 g)  powodują euforię, 

rozweselenie, naenergetyzowanie, 

zniesienie zahamowań, większą 

towarzyskość, otwartość emocjonalną 

ale także mdłości, trudności z 

koordynacją i zawroty głowy.
 efekty działania dużych dawek obejmują 

obejmują senność lub utratę 

przytomności, okresowe kłopoty z 

pamięcią a nawet amnezję, drgawki, 

mdłości i wymioty, zdenerwowanie i 

utratę koordynacji   

 

 

GHB

 dawki powyżej 4 gramów mogą wywoływać 

amnezję i utratę świadomości.
 ta właściwość kwasu γ-hydroksymasłowego  

wykorzystywana jest przez gwałcicieli, 

dodatkowo etanol wchodzi w interakcję z GHB i 

powoduje zwiększenie liczby efektów ubocznych.
testery jednorazowego użytku w kształcie karty 

kredytowej, które wykrywają GHB w napojach, są 

dostępne w Polsce, mają jednak problem z 

wykrywaniem małych ilości GHB (mniej niż 1,25 

g/250 ml) oraz nie wykrywają GHB w napojach o 

ciemnej barwie lub  o gęstej konsystencji  

 

 

GHB- stęż. w  płynach 
ustrojowych i tkankach

we krwi osoby zmarłej w wyniku 
zatrucia  wynosiło 0- 168 mg/l
u ofiar gwałtu zależnie od czasu 
jaki upłynął wynosiło 3,2-34 mg/l
stany spiączki powoduje 260 mg/l, 
stężenie w moczu w tym stanie 
wynosi 16000-20000 mg/l 

 

 

Ketamina

  

 

               

   

  

 

                 

 

Izomer R

Izomer S

 

 

Ketamina

nazwa systematyczna  2-(2-
chlorofenylo)-2-(N-
metyloamino)cykloheksanon 
wykorzystywana jest w anestezjologii do 
wprowadzenia do znieczulenia 
złożonego oraz rzadko jako samodzielny 
lek anestetyczny. Jako monoanestetyk 
nadaje się do zabiegów krótkotrwałych 
nie powodujących bólu trzewnego 

 

 

Ketamina

wywołuje specyficzny rodzaj narkozy zwany 

"narkozą dysocjacyjną" lub "anestezją 

zdysocjowaną,  polega ona na selektywnym 

hamowaniu niektórych struktur OUN (utratę 

przytomności) z pobudzeniem innych 

(katalepsja, ruchy gałek ocznych, 

halucynacje)

używana jest głównie w weterynarii do 

znieczulania przedoperacyjnego małych 

zwierząt. 

 

 

Ketamina

   efekty jej działania  na stan świadomości 

obejmują : uczucie depersonalizacji, 
odrealnienia, oderwania od ciała, 
zaburzenia w odczuwaniu upływu czasu, 
barwne wizje i efekty wizualne 
przypominające marzenia senne a w 
większych dawkach także utratę kontaktu 
ze światem zewnętrznym. Na zachodzie  
jest obok MDMA i GHB najpopularniejszą 
używką klubową. 

 

 

Ketamina

drogi podawania: domięśniowo, 
dożylnie, dooponowo, 
doodbytniczo, donosowo - w celu 
odurzania
obj. dystrybucji  wynosi 3-5 l/kg
okres połowicznego wydalania 
wynosi 2,17 h

 

 

Ketamina- działanie

po około 20 sekundach od podania 
powoduje uczucie znieczulenia twarzy 
następnie dochodzi do zerwania 
kontaktu z chorym, pojawia się 
charakterystyczny  oczopląs poziomy i 
pionowy, mogą wystąpić ruchy 
mimowolne oraz wokalizacja 
po około 15 minutach powraca 
przytomność. 

 

 

Ketamina

jej głównym metabolitem powstającym 
przy udziale wątrobowych enzymów 
mikrosomalnych jest norketamina, 
ulegająca następnie hydroksylacji i 
sprzęganiu
mechanizm jej toksycznego działania nie 
jest w pełni poznany, ale sądzi się że 
tworzy wiązanie z receptorem opioidowym 
i blokuje również receptor NMDA

 

 

Ketamina- objawy 
zatrucia

w czasie zabiegów obserwowano 
bezdech i zaburzenia w obrębie przełyku
głównym efektem działania 
niepożądanego jest przedłużające się 
uspokojenie
uzależnienie najczęściej obserwowane 
jest u personelu medycznego mającego 
dostęp do tego leku

 

 

Ketamina- stęż. w  
płynach ustrojowych i 
tkankach

działanie przeciwbólowe występuje przy 400 
ng/ml
anestetycznie powyżej 1000 ng/ml
max. stężenie  we krwi po podaniu 
doustnym występuje po 30 min.
w przypadku śmiertelnego zatrucia jej 
stężenie wynosiło 27400 ng/ml, w moczu 
8510 ng/ml, w wątrobie 6600 ng/g  a w 
mózgu 3240 ng/g 

 

 

Koniec