1

 

Zbigniew Nęcki 

„Komunikowanie interpersonalne.”

                       Rozdział V
          „Komunikowanie niewerbalne.”

2

Dziesięć rodzajów zjawisk 

niewerbalnych aktów komunikacji:

1) Gestykulacje.
2) Wyraz mimiczny twarzy.
3) Dotyk i kontakt fizyczny w zróżnicowanej gamie.
4) Wygląd fizyczny ciała.
5) Dźwięki paralingwistyczne.
6) Kanał wokalny.
7) Spojrzenia i wymiana spojrzeń, kontakt wzrokowy.
8) Dystans fizyczny między rozmówcami.
9) Pozycja ciała w trakcie rozmowy.
10) Organizacja środowiska w skali osobistej
        i publicznej.

                                               Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 136 -137., oprac. Agnieszka 

Ochwat

3

Klasyfikacja Scherera i 

Wallbotta 

(1985)

Cztery funkcje aktów 

niewerbalnych:

1) Semantyczna.
2) Syntaktyczna.
3) Pragmatyczna. 
4) Funkcja regulacji 

konwersacji.

                                               

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 137., oprac. 

Agnieszka Ochwat

4

Klasyfikacja Knappa 

(1978)

1) Przetwarzanie.
2) Zastąpienie (substytucja).
3) Regulacja konwersacji.
3) Akcentowanie tekstu mówionego.
4) Maskowanie.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 138-139., oprac. Agnieszka Ochwat

5

Klasyfikacja Ekmana i Friesena 

(1978)

1) Emblematy.
2) Ilustratory.
3) Wskaźniki emocji.
4) Regulatory 

konwersacyjne.

5) Adaptatory.

                                                                  Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 140., oprac. 
Agnieszka Ochwat

6

Klasyfikacja Judy Burgoon

Sygnały: 

1) Afiliacji.

2) Zaufania.

3) Dominacji, przewagi.

4) Grożenia, gotowości do walki.

5) Pobudzenia seksualnego.

 

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 142., oprac. Agnieszka Ochwat

7

 

6) Sygnały nadmiernego 

pobudzenia 

emocjonalnego, szoku.

7) Sygnały dążenia do 

pogłębiania lub spłycenia 

kontaktu 

interpersonalnego.

8) Zachowania niewerbalne.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 143-144., oprac. Agnieszka Ochwat

8

RÓWNANIE INTYMNOŚCI ARGYLE’A

Zdaniem Michaela Argyle’a jedną 

z najważniejszych funkcji, jaką pełni 

wymiana bezsłowna, jest funkcja utrzymania 

stopnia intymności interpersonalnej na 

poziomie odpowiednim dla danego poziomu 
rozwoju znajomości. W stosunkach bardzo 

formalnych sygnały niewerbalne służą 

podtrzymywaniu dystansu, w stosunkach 

bardzo bliskich – zmniejszeniu dystansu i 

utrzymaniu głębokiej intymności.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 144., oprac. Agnieszka Ochwat

9

 

Argyle rozpatruje cztery typy zachowań:

1) Wymianę spojrzeń. 
2) Dystans fizyczny.   

       

3) Uśmiech.
4) Rodzaj tematu, o którym się rozmawia.

Formuła intymności Argyle’a:
poziom intymności = (ilość uśmiechów + długość 
spojrzeń wzajemnych + dystans fizyczny + intymność 
tematów)

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 144-145., oprac. Agnieszka Ochwat

10

MODEL ZAANGAŻOWANIA NIEWERBALNEGO 

PATTERSONA

Zachowania mające wpływ na wskaźnik 

zaangażowania niewerbalnego:

1) Dystans fizyczny. 
2) Dotyk fizyczny.
3) Kąt patrzenia.
4) Wymiana spojrzeń.
5) Pozycja ciała.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 145., oprac. Agnieszka Ochwat

11

Zachowania niewerbalne a 

dominacja

Cztery sygnały dominacji wyróżnione przez Henley i Sean:
1) Dotykanie rozmówcy w ramię, chwytanie za łokieć.
2) Wskazywanie palcem w kierunku głowy partnera (grożący 

gest ojca).

3) Zbliżenie się na odległość 25 cm - „inwazja w przestrzeń 

osobistą”.

4) Nachylenie się w pozycji stojącej nad osobą siedzącą.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 148., oprac. Agnieszka Ochwat

12

Kontakt dotykowy     

Podział kontaktu dotykowego ze względu na jego 

funkcje 

wg Heslina (1974) :

1) Dotyk funkcjonalno-profesjonalny.
2) Dotyk grzecznościowo-rytualny.
3) Dotyk przyjacielsko-koleżeński.
4) Dotyk miłosno-intymny.
5) Dotyk seksualno-pobudzający.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 152-153., oprac. Agnieszka Ochwat

13

Spojrzenia i kontakt 

wzrokowy

Funkcje kontaktu 

wzrokowego dotyczą:

1)

Regulowaniu przebiegu 
komunikacji.

2)

Organizowaniu 
sprzężenia zwrotnego. 

3)

Ekspresji emocji. 

4)

Definiowaniu relacji 
interpersonalnej.

Z. Nęcki, Komunikowanie interpersonalne, rozdz. V. ,s. 157., oprac. Agnieszka Ochwat

14

 

                   k o n i e c

   Dziękuję za uwagę i zachęcam do samodzielnej 

lektury omówionych zagadnień.