Metoda Brunkow
Metoda Brunkow
Metoda Brunkow
Metoda Brunkow
Metoda została przedstawiona w
Metoda została przedstawiona w
połowie lat 80 XX w przez szwajcarską
połowie lat 80 XX w przez szwajcarską
fizjoterapeutkę Roswithę Brunkow.
fizjoterapeutkę Roswithę Brunkow.
Została opracowana w klinice
Została opracowana w klinice
uniwersyteckiej Friedrichsheim w
uniwersyteckiej Friedrichsheim w
Niemczech. Zawiera 18 ćwiczeń, z
Niemczech. Zawiera 18 ćwiczeń, z
których 12 jest autorstwa dr Brunkow,
których 12 jest autorstwa dr Brunkow,
a pozostałe powstały w wyniku
a pozostałe powstały w wyniku
dyskusji innych terapeutów i lekarzy.
dyskusji innych terapeutów i lekarzy.
Według twórczyni metody ćwiczenia można stosować
Według twórczyni metody ćwiczenia można stosować
we wszystkich zaburzeniach narządu ruchu:
we wszystkich zaburzeniach narządu ruchu:
niedowładach i porażeniach OUN
niedowładach i porażeniach OUN
dziecięcym porażeniu mózgowym
dziecięcym porażeniu mózgowym
kręczu szyi
kręczu szyi
chorobie Parkinsona
chorobie Parkinsona
dolegliwościach bólowych dolnego odcinka
dolegliwościach bólowych dolnego odcinka
kręgosłupa
kręgosłupa
skoliozach.
skoliozach.
Praktycznie jedynym przeciwwskazaniem do
Praktycznie jedynym przeciwwskazaniem do
wykonywania ćwiczeń jest niewydolność krążeniowo-
wykonywania ćwiczeń jest niewydolność krążeniowo-
oddechowa.
oddechowa.
Metoda ta zawiera elementy metod
Metoda ta zawiera elementy metod
proprioceptywnego torowania (PNF) i
proprioceptywnego torowania (PNF) i
metody Bobath dla dorosłych. Wykorzystuje
metody Bobath dla dorosłych. Wykorzystuje
fakt sąsiedztwa mięśniowego (przyczep
fakt sąsiedztwa mięśniowego (przyczep
końcowy jednego mięśnia leży najczęściej w
końcowy jednego mięśnia leży najczęściej w
bezpośredniej bliskości przyczepu
bezpośredniej bliskości przyczepu
początkowego innego mięśnia) i
początkowego innego mięśnia) i
wynikających z tego tzw. synergizmów
wynikających z tego tzw. synergizmów
ipsilateralnych, a w postaci globalnej ich
ipsilateralnych, a w postaci globalnej ich
rozprzestrzeniania się w postaci
rozprzestrzeniania się w postaci
synergizmów zstępujących i wstępujących.
synergizmów zstępujących i wstępujących.
Wszystkie
Wszystkie
ćwiczenia uczą
ćwiczenia uczą
przyjmowania
przyjmowania
skorygowanej
skorygowanej
postawy ciała.
postawy ciała.
Większość z nich
Większość z nich
oparta jest na
oparta jest na
skurczu
skurczu
izometrycznym.
izometrycznym.
Ćwiczenia synergistyczne bazują na
Ćwiczenia synergistyczne bazują na
zjawisku promieniowania naczyniowo-
zjawisku promieniowania naczyniowo-
ruchowego odległych części ciała, które
ruchowego odległych części ciała, które
powoduje pobudzenie i nasilenie
powoduje pobudzenie i nasilenie
procesów fizjologicznych w np.
procesów fizjologicznych w np.
unieruchomionym miejscu.
unieruchomionym miejscu.
Wykorzystanie zjawiska synergizmów
Wykorzystanie zjawiska synergizmów
ipsilateralnych polega na wykonywaniu
ipsilateralnych polega na wykonywaniu
ruchów z maksymalnym oporem w
ruchów z maksymalnym oporem w
stawach sąsiadujących do stawu
stawach sąsiadujących do stawu
unieruchomionego tej samej kończyny.
unieruchomionego tej samej kończyny.
W metodzie Brunkow zostały wykorzystane
W metodzie Brunkow zostały wykorzystane
właściwości stawów nadgarstkowych i
właściwości stawów nadgarstkowych i
skokowych, gdyż ich przestrzenne ustawienie
skokowych, gdyż ich przestrzenne ustawienie
ma zasadnicze znaczenie dla czucia własnego
ma zasadnicze znaczenie dla czucia własnego
ciała oraz natężenia synergizmów
ciała oraz natężenia synergizmów
(zstępujących i wstępujących). Związane jest
(zstępujących i wstępujących). Związane jest
to z tym, że reprezentacja korowa dystalnych
to z tym, że reprezentacja korowa dystalnych
odcinków ciała (ręki, stopy) jest największa, a
odcinków ciała (ręki, stopy) jest największa, a
poziom sterowania ich funkcjami jest
poziom sterowania ich funkcjami jest
najwyższy, natomiast same stawy -
najwyższy, natomiast same stawy -
nadgarstkowy i skokowy - posiadają
nadgarstkowy i skokowy - posiadają
największą liczbę receptorów stawowych.
największą liczbę receptorów stawowych.
W nauczaniu napięć mięśni posturalnych
W nauczaniu napięć mięśni posturalnych
obowiązuje zasada stopniowania trudności -
obowiązuje zasada stopniowania trudności -
zaczyna się od pozycji najprostszych, najmniej
zaczyna się od pozycji najprostszych, najmniej
skomplikowanych pod względem koordynacji.
skomplikowanych pod względem koordynacji.
Pozycją podstawową jest leżenie tyłem
Pozycją podstawową jest leżenie tyłem
z jednoczesnym zgięciem kończyn dolnych w
z jednoczesnym zgięciem kończyn dolnych w
stawach kolanowych i biodrowych, w
stawach kolanowych i biodrowych, w
kolejnych etapach nauczania przechodzi się do
kolejnych etapach nauczania przechodzi się do
pozycji leżenia bokiem, leżenia przodem, klęku
pozycji leżenia bokiem, leżenia przodem, klęku
podpartego, klęku prostego, klęku jednonóż,
podpartego, klęku prostego, klęku jednonóż,
aż w końcu przechodzi się do pozycji stojącej.
aż w końcu przechodzi się do pozycji stojącej.
W każdej z tych pozycji dodatkowym
W każdej z tych pozycji dodatkowym
utrudnieniem jest zmiana położenia
utrudnieniem jest zmiana położenia
kończyn górnych i kończyn dolnych
kończyn górnych i kończyn dolnych
względem tułowia, a co za tym idzie
względem tułowia, a co za tym idzie
zmiana położenia środka ciężkości
zmiana położenia środka ciężkości
ciała. Aktywizuje to jeszcze bardziej
ciała. Aktywizuje to jeszcze bardziej
mięśnie posturalne w celu
mięśnie posturalne w celu
utrzymania równowagi.
utrzymania równowagi.
Ćwiczenia wg metody Brunkow składają się z
Ćwiczenia wg metody Brunkow składają się z
następujących faz:
następujących faz:
przyjęcie pozycji wyjściowej (z odpowiednim
przyjęcie pozycji wyjściowej (z odpowiednim
ustawieniem kątowym w stawach kończyn);
ustawieniem kątowym w stawach kończyn);
wykonanie ruchu w stawach proksymalnych;
wykonanie ruchu w stawach proksymalnych;
maksymalne oporowanie 5-7 sekund;
maksymalne oporowanie 5-7 sekund;
powrót do pozycji wyjściowej;
powrót do pozycji wyjściowej;
faza pełnego rozluźnienia z uwzględnieniem
faza pełnego rozluźnienia z uwzględnieniem
przeponowego toru oddychania.
przeponowego toru oddychania.
Ćwiczenia wykonuje się w seriach przedzielonych
Ćwiczenia wykonuje się w seriach przedzielonych
przerwami dla odpoczynku, nie dłużej jednak niż 20
przerwami dla odpoczynku, nie dłużej jednak niż 20
minut.
minut.
Metoda Brunkow stwarza możliwość
Metoda Brunkow stwarza możliwość
zwiększenia siły mięśniowej z
zwiększenia siły mięśniowej z
równoczesną poprawą czucia
równoczesną poprawą czucia
symetrycznej postawy ciała. Poprzez
symetrycznej postawy ciała. Poprzez
reedukację nerwowo-mięśniową wyrabia
reedukację nerwowo-mięśniową wyrabia
ona u ćwiczących odruch prawidłowej
ona u ćwiczących odruch prawidłowej
postawy i lepszą koordynację ruchową.
postawy i lepszą koordynację ruchową.
Zalecana jest jako uzupełnienie
Zalecana jest jako uzupełnienie
postępowania korekcyjnego w wadach
postępowania korekcyjnego w wadach
postawy, a nie stosowanie jej jako
postawy, a nie stosowanie jej jako
wyłącznej formy usprawniania.
wyłącznej formy usprawniania.
Przykładowe ćwiczenia
Przykładowe ćwiczenia
Pw:
Pw:
leżenie tyłem, kkd zgięte w stawach
leżenie tyłem, kkd zgięte w stawach
biodrowych i kolanowych, stopy piętami
biodrowych i kolanowych, stopy piętami
oparte na podłożu, kkg zgięte w stawach
oparte na podłożu, kkg zgięte w stawach
łokciowych, ręce zgięte grzbietowo w
łokciowych, ręce zgięte grzbietowo w
stawach promieniowo-nadgarstkowych.
stawach promieniowo-nadgarstkowych.
Ruch:
Ruch:
uniesienie głowy z oderwaniem
uniesienie głowy z oderwaniem
barków od podłoża, broda dąży do mostka
barków od podłoża, broda dąży do mostka
z jednoczesnym wciskaniem pięt w podłoże
z jednoczesnym wciskaniem pięt w podłoże
i kierowaniem rąk do kolan (zgięcie w
i kierowaniem rąk do kolan (zgięcie w
stawach łokciowych nie ulega zmianie).
stawach łokciowych nie ulega zmianie).
Pw:
Pw:
leżenie tyłem jak w ćw. 1, przy czym
leżenie tyłem jak w ćw. 1, przy czym
kolano prawej kd sięga do lewej ręki.
kolano prawej kd sięga do lewej ręki.
Ruch:
Ruch:
uniesienie głowy i napięcie mięśni
uniesienie głowy i napięcie mięśni
obręczy barkowej w kierunku do klatki
obręczy barkowej w kierunku do klatki
piersiowej oraz jednoczesne naciskanie
piersiowej oraz jednoczesne naciskanie
prawego kolana na lewą rękę
prawego kolana na lewą rękę
("przeciwstawianie się"), w tym czasie
("przeciwstawianie się"), w tym czasie
pięta kd lewej wciska się w podłoże, a kg
pięta kd lewej wciska się w podłoże, a kg
prawa dąży w kierunku stopy (staw
prawa dąży w kierunku stopy (staw
łokciowy jak w pw.).
łokciowy jak w pw.).
Pw:
Pw:
klęk podparty.
klęk podparty.
Ruch:
Ruch:
próba uwypuklenia tułowia ("koci
próba uwypuklenia tułowia ("koci
grzbiet") z jednoczesnym "ściąganiem"
grzbiet") z jednoczesnym "ściąganiem"
kolan i rąk w kierunku do siebie (pod
kolan i rąk w kierunku do siebie (pod
brzuch) - brak ruchu, kolana i ręce
brzuch) - brak ruchu, kolana i ręce
przeciwstawiają się domniemanemu
przeciwstawiają się domniemanemu
oporowi, głowa "patrzy" w dół.
oporowi, głowa "patrzy" w dół.
Pw:
Pw:
leżenie na boku, kkd lekko zgięte w
leżenie na boku, kkd lekko zgięte w
stawach biodrowych i kolanowych, kg
stawach biodrowych i kolanowych, kg
(dolna) z ręką pod głową, kg (górna)
(dolna) z ręką pod głową, kg (górna)
zgięta w stawie ramiennym i łokciowym
zgięta w stawie ramiennym i łokciowym
do kąta 90 stopni, ręka dłonią leży na
do kąta 90 stopni, ręka dłonią leży na
podłożu z palcami skierowanymi
podłożu z palcami skierowanymi
ku głowie.
ku głowie.
Ruch:
Ruch:
wciskanie ręki (kg górnej) w
wciskanie ręki (kg górnej) w
podłoże z siłą, która wyzwala napięcie aż
podłoże z siłą, która wyzwala napięcie aż
do stóp.
do stóp.
Bibliografia:
Bibliografia:
NowotnyJ., Saulicz E.: "Niektóre
NowotnyJ., Saulicz E.: "Niektóre
zaburzenia statyki ciała i ich
zaburzenia statyki ciała i ich
korekcja". AWF. Katowice 1993.
korekcja". AWF. Katowice 1993.
Wilczyński J.: "Korekcja wad postawy
Wilczyński J.: "Korekcja wad postawy
człowieka". Anthropos. Starachowice
człowieka". Anthropos. Starachowice
2001.
2001.
Wysocki L.: "Metoda Brunkow".
Wysocki L.: "Metoda Brunkow".