background image

STRATEGIE LOGISTYCZNE W 

PRZEDSIĘBIORSTWIE 

PRODUKCYJNYM

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

2

Plan wykładu

1. Strategia klasyczna

3. MRP II – planowanie zasobów 
produkcyjnych

2. MRP – planowanie potrzeb 
materiałowych

4. JiT – dokładnie na 
czas

5. Strategia łańcucha 
dostaw

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

3

Strategia logistyczna

 jest to wzorzec – ogólny model 

funkcjonowania systemu logistycznego przedsiębiorstwa

Ściślej, 

strategia logistyczna

, to strategia przepływu 

dóbr i informacji oraz ich usprawnienia i koordynacji

Zakres

 strategii logistycznej obejmuje obszary:

 zaopatrzenia;
 produkcji;
 dystrybucji towarów;
 powtórnego zagospodarowania i likwidacji odpadów;
 magazynowania i transportu w poszczególnych 

fazach i pomiędzy nimi

Połączenie tych obszarów możliwe jest tylko dzięki 

zastosowaniu się do nadrzędnej, wiążącej je koncepcji 
czyli 

strategii logistycznej

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

4

Strategia logistyczna

 winna wynikać z:

 misji przedsiębiorstwa;

 stałych celów 

przedsiębiorstwa;

 otoczenia 

rynkowego;

 obranej strategii 

rynkowej

Strategia logistyczna

 w przedsiębiorstwie może być 

określona i wdrożona zgodnie z:

 indywidualnymi potrzebami przedsiębiorstwa;

 przyjęta strategią ogólną;
 procesami realizowanymi w 

przedsiębiorstwie;

 charakterystyką produkowanego lub sprzedawanego 

towaru czy oferowanej usługi;

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

5

 posiadanymi zasobami

Rodzaje

 strategii logistycznych:

1.

Klasyczna

 (zarządzanie zapasami)

Założenia strategii:

 konieczność gromadzenia zapasów w różnych 

obszarach przedsiębiorstwa wynikającą ze względów 
ekonomicznych niepewności prognoz i 
charakterystyki przepływów materiałowych;

 niezależność poszczególnych obszarów 

przedsiębiorstwa, co prowadzi do lokowania 
zapasów:

klasycznych

 (materiałowych), w przypadku 

materiałów zużywanych ciągle i utrzymywanych w 
zapasach;

rezerwowych

, związanych z wykonywaniem 

elementów w przypadku materiałów nie 
utrzymywanych w zapasach

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

6

Zapasy te 

lokowane

 są w miejscach, w których 

materiał:

 przechodzi z jednej 

fazy technologicznej

 do drugiej 

(fazy te powinny być wyraźnie wydzielone;

 przechodzi z jednej 

jednostki administracyjno-

produkcyjnej

 do drugiej;

 zmienia swego 

dysponenta

 (tj. osobę posiadającą 

uprawnienia decyzyjne dotyczące tego, co z danym 
materiałem zrobić

Wynikiem takiego systemu jest 

rozproszenie zapasów

 

w całym łańcuchu przepływów materiałowych

Posiadanie zapasu wiąże się z zamrożeniem kapitału, 

pozwala jednak na terminową realizację zamówień, 
wzrost zaufania klientów czy utrwalenie dobrej marki 
firmy

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

7

Wybór metody określania wielkości zamawianej partii 

i systemu zamówień powinien opierać się na analizie 
ekonomicznej i spełniać podstawowy 

cel utrzymywania 

zapasów

, jakim jest 

utrzymanie ciągłości produkcji i 

dostaw w przypadku wahań popytu

Wybrane 

systemy

 zamówień:

 

sztuka za sztukę

” – pobranie materiału pociąga za 

sobą złożenie zamówienia;

 

dwóch worków

” – zapasy podzielone są na dwie 

części. Pobieranie następuje najpierw z jednej części 
a czas, w którym zabraknie w niej materiałów 
wyznacza moment złożenia zamówienia. Następnie 
materiały pobierane są z drugiej części aż do 
nadejścia następnej dostawy; 

 

przeglądu okresowego

” – ustala się okres dzielący 

kolejne kontrole stanów magazynowych. Zamówienie 
następuje po przekroczeniu granicy wyznaczonej 
wielkością zapasu zabezpieczającego;

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

8

 

przeglądu ciągłego

” – każde pobranie powoduje 

kontrolę stanu magazynowego i natychmiastową 
reakcję po przekroczeniu granicy wyznaczonej przez 
zapas zabezpieczający

Oprócz terminu złożenia zamówienia ważne jest 

również ustalenie 

wielkości zamawianej partii dostawy

Do tego celu wykorzystuje się metody:

stałej wielkości partii

 – stała wielkość partii 

wynikająca z przesłanek natury techniczno-
organizacyjnej;

partii na partię

 – wielkość partii odpowiada dokładnie 

zapotrzebowaniu;

partii o minimalnym koszcie jednostkowym

 – 

podstawą ustalenia wielkości partii jest najniższy 
koszt jednostkowy;

ekonomicznej wielkości partii

 – o wielkości partii 

decydują przesłanki ekonomiczne – koszty 
zamawiania i magazynowania;

stałej partii i stałego rytmu dostaw

 – regularne 

dostawy partii o stałej wielkości;

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

9

minimalnego kosztu całkowitego

 – o wielkości partii 

decyduje sumaryczny koszt magazynowania

Zastosowanie

 strategii klasycznej

 może być stosowana w dowolnym przedsiębiorstwie;
 zapasy mogą być tworzone zarówno dla towarów 

konsumpcyjnych, jak i dla dóbr inwestycyjnych 
(wyrobów gotowych, półproduktów i części 
składowych);

 wspomaganie utrzymywania i kontroli zapasów przy 

wykorzystaniu technik informatycznych nie jest 
konieczne, jednak ułatwia zarówno ewidencję jak i 
planowanie wielkości zapasów

 wymaga odpowiedniej infrastruktury technicznej do 

utrzymywania zapasów – powierzchni magazynowych, 
sprzętu do za- i rozładunku, specjalnych magazynów 
dla produktów krótkotrwałych;

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

10

Rozwój

 strategii klasycznej

Powstający w wyniku strategii klasycznej łańcuch 

zapasów powoduje trudności polegające na:

 podziale (

dekompozycji

) zapasów;

 problemach z ustaleniem 

poziomu zapasu 

zabezpieczającego

;

 ustaleniem wielkości i miejsc przechowywania 

wspólnych zapasów

;

Zmiany w strategii klasycznej zaowocowały 

powstaniem zupełnie nowych rozwiązań, pozwalających 
na poprawę efektywności zarządzania. Jest to m.in. 
zarządzanie:

 niskiej 

efektywności

 zarządzania

kanałem

 (channel management);

rurociągiem

 (pipeline 

management)

Polega ono na sterowaniu wielkością zapasów oraz 

tempem ich przepływu. W 

kanale

 przepływ ten jest 

elastyczny (

zmienny

), natomiast w 

rurociągu stały

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

11

2.

MRP

 (Planowanie Potrzeb Materiałowych)

Założenia strategii:

wybór punktu rozdziału

 dla grupy bądź rodziny 

produktów, w którym następuje rozdzielenie obiegu 
zamówień klienta na obieg zamówień i zleceń na 
materiały;

Strategia ta polega na planowaniu potrzeb 

materiałowych na podstawie planowanego popytu tak w 
celu eliminacji zapasu w kolejnych fazach przepływu

Obejmuje ona:

organizację przepływu 

nie generującego zapasów;

włączenie 

w działalność przedsiębiorstwa elementów

 

prognozowania

Dzięki zastosowaniu tej strategii osiąga się 

integrację 

przepływu dóbr, informacji i pieniędzy

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

12

Przewidywana wielkość i czas sprzedaży, znana 

długość cykli produkcyjnych i czasu trwania dostaw, 
pozwalają na ustalenie terminów zleceń zakupów i 
rozpoczęcia produkcji

Podstawowe dane wejściowe, niezbędne do użycia 

systemu MRP, to:

główny harmonogram produkcji

 oraz informacje 

konieczne do jego stworzenia, takie jak:

stan zapasów

;

 informacje o stanie 

realizacji zleceń 

na etapie 

produkcji i zakupu

zamówienia klientów

;

prognozy popytu

;

zdolności produkcyjne

 

firmy itp.

Powyższe dane umożliwiają sporządzenie 

harmonogramu zleceń zakupu i zleceń produkcyjnych, 
niezbędnych do realizacji  głównego harmonogramu 
produkcji

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

13

Redukcja zapasów

 w systemie MRP następuje 

pośrednio przez realizację planów produkcyjnych i 
minimalizację zapasów produkcji w toku, ponieważ 

materiały są dostarczane w odpowiednie miejsce w 
określonym czasie, bez składowania czy magazynowania

Popyt na materiały w postaci 

zapotrzebowania brutto

 

jest bilansowany z przyjęciami uzupełniającymi 
(aktualnie realizowanymi) w celu ustalenia 

zapotrzebowania netto

 i czasu jego realizacji

Zastosowanie strategii MRP pozwala na:

kontrolę

 poszczególnych etapów produkcji;

 szybszą 

reakcję na zmiany

 zachodzące w otoczeniu 

(większą wrażliwość i elastyczność systemu);

skracanie cykli

 (od chwili przyjęcia surowca do 

dostawy gotowego produktu);

lepsze wykorzystanie infrastruktury

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

14

Zastosowanie

 strategii 

MRP

 zazwyczaj stosuje się ją w przedsiębiorstwach 

produkujących 

wyroby skomplikowane

, złożone z 

wielu podzespołów (obrabiarki, sprzęt 
elektroniczny);

 wymaga 

wymiany informacji

 pomiędzy dostawcą i 

odbiorcą na temat:

 wymaga odpowiedniej wiedzy dotyczącej 

zapasów

, tj.:

 jednoznacznej 

identyfikacji

 wszystkich pozycji 

zapasów;

dostępności danych

 o stanie każdej pozycji 

zapasu;

 znajomości 

cykli

 wszystkich pozycji zapasów.

 prawidłowo opracowanych informacji o 

konstrukcyjnym rozwinięciu

 wyrobów

 prognoz zużycia materiałowego;

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

15

 poziomu zapasów;
 aktualnego zużycia

 wymaga wykorzystania zaawansowanej

 techniki 

komputerowej

3.

MRP II

 (Planowanie Zasobów Produkcyjnych)

Założenia strategii:

Strategia MRP II stanowi rozwinięcie koncepcji MRP. 

Uzupełnia ona planowanie potrzeb materiałowych o 
obszary 

planowania ekonomicznego, wydajności 

i

 

produkcji

MRP II bardzo często prowadzi do rozwiązań z 

zakresu 

zasilania w energię

, pozwalających na 

wykorzystanie potencjału przedsiębiorstwa i 
realizowanego przez nie procesu

Rozwiązania te umieszczane są następnie w 

biznesplanie

 i poprzez 

plan sprzedaży 

i

 produkcji

,

 

główny harmonogram produkcji

, prowadzą do 

planu 

potrzeb materiałowych

, a następnie do 

planu zasobów 

produkcyjnych

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

16

Z planu zasobów produkcyjnych wynikają:

 zlecenia produkcji i zakupu;

 dyspozycje dotyczące

 

dystrybucji

;

 dyspozycje dla

 warsztatu 

produkcyjnego

;

 wytyczne dotyczące

 sterowania 

zapasami

Dodatkowe w stosunku do MRP poziomy planowania 

wymagają dostarczenia 

większej ilości danych

 z obszaru 

całej firmy, takich jak:

 struktura wyrobów;

 prognozowany popyt;

 marszruty technologiczne;

 zamówienia 

klientów;

 zdolności 

produkcyjne;

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

17

 stanowiska i kalendarze 

robocze;

 koszty standardowe

Konieczność wymiany informacji w obszarze całego 

przedsiębiorstwa prowadzi do 

integracji 

jego jednostek, 

podporządkowanej nadrzędnemu celowi określonemu w 
biznesplanie

Zastosowanie

 strategii 

MRP II

Szerokie spektrum problemów, jakie porusza 

strategia MRP II wymaga 

wspomagania komputerowego

Bazy danych, niezbędne do funkcjonowania systemu, 

umożliwiają 

sterowanie strategiczne

 całym 

przedsiębiorstwem

MRP II stosuje się dla wyrobów złożonych, 

charakteryzujących się 

dużą ilością

 podzespołów i części

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

18

W obszarze zaopatrzenia stosowanie MRP II pozwala 

na:

 współpracę z dostawcami na 

zasadzie partnerstwa

zmierzającą do skracania cykli i zmniejszania 
zapasów;

 połączenie odbiorców ostatecznych, 

wyznaczających popyt na wyroby gotowe z 
producentem oraz dostawcami surowców 
niezbędnych do produkcji

Dalszym etapem rozwoju systemów klasy MRP/MRP II 

jest 

ERP

, czyli Planowanie Zasobów Przedsiębiorstwa, 

którego zasięg wykracza dalej poza strategie logistyczne

4.

Just in Time

 (dokładnie na czas)

Założenia strategii:

Strategia JiT wywodzi się z rozwiązań japońskich 

(system Toyoty, Kanban), polegających na podziale 
procesu produkcji według następujących zasad:

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

19

rytmiczność przepływu

 produkcji;

 wkomponowanie 

magazynów między fazy

 

produkcyjne;

zastępowalność personelu

;

elastyczność czasu

JiT koncentruje cele przedsiębiorstwa wokół wzrostu 

efektywności i eliminacji strat, poprzez:

 obniżenie 

poziomu zapasów

, traktowanych jako 

podstawowe źródło kosztów;

 produkcję w 

małych seriach

, dla zwiększenia 

elastyczności planowania;

elastyczną organizację produkcji

, dzięki której 

obniża się koszty i skraca czas przestawienia linii

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

20

Głównym założeniem strategii JiT jest fakt, że 

produkcja

 jest zainicjowana pojawieniem się 

popytu

wymaga to specyficznej organizacji produkcji, 
zorientowanej logistycznie tj. umożliwiającej sprawne 
przepływy informacyjno-materiałowe

Jako sprawność przepływów rozumie się przede 

wszystkim 

terminowość

 dostaw w każdej fazie produkcji 

(zaopatrzenie, procesy produkcyjne, dystrybucja) oraz 
możliwie najkrótszy 

czas dostaw

Pozwala to na ograniczenie zapasów do minimum, 

jeśli spełnione są warunki:

 utrzymywania wysokiej 

dyscypliny pracy

;

radykalnej polityki wobec

 współpracujących z 

firmą 

dostawców

Innym efektem stosowania takiej strategii jest 

osiągnięcie przez przedsiębiorstwo większej 

elastyczności

 i 

niezawodności

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

21

Zastosowanie

 strategii 

JiT

Warunki stosowania JiT:

liniowy układ przepływów produkcji

, z wyraźnie 

wydzielonymi fazami o zsynchronizowanych 
czasach trwania;

rytmiczność 

produkcji;

powtarzalność 

produkcji

JiT nadaje się do produkcji 

wyrobów złożonych

wytwarzanych w 

dużych seriach

Znajduje zastosowanie zarówno w przypadku 

wyrobów 

gotowych

 jak i 

surowców

 czy 

podzespołów

Warunkiem powodzenia strategii są 

partnerskie

 

stosunki z dostawcami, niebagatelne znaczenie odgrywa 
również bliska 

lokalizacja

 firm zaopatrujących 

przedsiębiorstwo

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

22

Stosowanie JiT 

nie wymaga użycia

 zaawansowanej 

techniki komputerowej

, ponieważ sterowanie produkcją 

opiera się na bieżących decyzjach i nie wymaga 
prognozowania

Warunkiem 

terminowości dostaw

 i 

produkcji

 jest 

odpowiedni stan i sprawność 

parku maszynowego

 oraz 

właściwie zorganizowany 

transport

 wewnętrzny i 

zewnętrzny

Istotnym czynnikiem prawidłowego funkcjonowania 

strategii JiT jest 

nastawienie załogi

, ponieważ system 

ten wymaga odmiennej filozofii pracy oraz 
zaangażowania pracowników bezpośrednio 
produkcyjnych

5.

Strategia łańcucha dostaw

Istota strategii:

Zarządzanie łańcuchem dostaw można rozpatrywać 

szerzej niż tylko w obszarze logistyki, ponieważ jest to 
koncepcja wykraczająca poza ramy pojedynczej 
organizacji

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

23

Nawiązuje ona do strategii 

integracji 

kooperacji

 

między przedsiębiorstwami, której celem jest 

skrócenie 

cykli

, czyli możliwość 

szybkiej odpowiedzi na potrzeby 

rynku

Zarządzanie łańcuchem dostaw (ZŁD) polega na 

stworzeniu 

partnerskiej więzi

 między przedsiębiorstwami 

dla osiągnięcia przewagi konkurencyjnej, skrócenia 
czasu dostaw i utrzymania klienta

Osiągnięcie takich korzyści możliwe jest dzięki 

przyjęciu w ramach łańcucha 

wspólnych

, stosowanych 

przez wszystkich jego uczestników, 

metod działania

Dzielenie celów przez partnerów łańcucha prowadzi do 

zjednoczenia działalności przedsiębiorstw, a w dalszym 
ciągu do fuzji. Zatem można powiedzieć, że 

łańcuch 

dostaw jest jednym z instrumentów fuzji

Partnerstwo w łańcuchu dostaw wymaga 

włączenia 

do 

zarządzania przepływami 

nabywców i odbiorców

, co 

pociąga za sobą:

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

24

integrację systemów logistycznych 

firm;

integrację procesów 
logistycznych

;

 poszukiwanie

 

sposobów zwiększania

 zaufania i 

zaangażowania 

firm 

w relacjach dostawca – 

nabywca

;

powiązanie systemów komputerowych

Zastosowanie

 strategii 

ZŁD

Stworzenie ZŁD wymaga od lidera łańcucha i 

współpracujących z nimi przedsiębiorstw 

pogłębionej 

kooperacji w obrębie kluczowych operacji

Technologia produkcji

 dla wszystkich partnerów 

łańcucha powinna być tak dobrana, by ich wydajność i 
potencjał były zharmonizowane, a stosowana 
technologia nie wymuszała powstawania zapasów

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

25

Sprzężenie procesów produkcyjnych różnych 

przedsiębiorstw wymaga od nich 

kompromisów

rezygnacji z decyzji optymalnych dla jednostki na rzecz 

optymalizacji w skali łańcucha

Aby zapewnić bezkonfliktową kooperację uczestnicy 

łańcucha powinni charakteryzować się 

elastycznością

Zorganizowanie łańcucha dostaw jest możliwe 

wtedy, gdy przedsiębiorstwo:

 dobrze zarządza przepływami materiałowymi u 

siebie;

 zna własne, bieżące i przyszłe potrzeby 

materiałowe;

 właściwe dobiera dobra i ma odpowiednio 

zorganizowane działy zakupów;

 potrafi sformułować cele możliwe do osiągnięcia 

przez dostawców

background image

Strategie logistyczne w przed
siębiorstwie produkcyjnym

26

Łańcuch dostaw

 tworzy się w celu produkcji 

towarów:

 powtarzalnych;

 o niezbyt dużej złożoności i 

gabarytach

Dla integracji łańcucha dostaw konieczne jest 

stosowanie 

wspomagania komputerowego

Wykorzystywane są technologie informatyczne 
optymalizujące łańcuch dostaw, np.:

 Enterprise Resources Planning (

ERP

) – Planowanie 

Zasobów Przedsiębiorstwa;

e-business

 (wykorzystanie Internetu dla 

działalności przedsiębiorstwa)

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Document Outline