INSPEKCJA HANDLOWA

Wykonanie:
Magdalena Śledź
Aleksandra Wojciechowska

 

 

Co to jest?

Inspekcja Handlowa jest organem kontroli 
powołanym do ochrony 
interesów i praw konsumentów oraz interesów 
gospodarczych państwa.

Instytucja działa na podstawie: 

1. ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji 

Handlowej 
(Dz. U. z 2001r., Nr 4, poz. 25 z późniejszymi 
zmianami) 

2. przepisów wykonawczych (m.in. rozporządzenia 

Prezesa Rady 
Ministrów z dnia 28 lutego 2002r. w sprawie 
szczegółowego trybu 
postępowania organów Inspekcji handlowej, wzoru 
legitymacji 
służbowej pracowników Inspekcji oraz trybu 
wydawania 
i wymiany legitymacji). 

 

 

Przepisy te określają kompetencje oraz organizację 
Inspekcji, prawa i obowiązki przedsiębiorców, zasady 
postępowania organów Inspekcji a także prawa i 
obowiązki jej pracowników. 

Jest najlepiej znaną z inspekcji, które sprawdzają 
rzetelność działań przedsiębiorców (z racji 
przysługujących jej uprawnień kontrolnych
w sektorze  handlu i usług).

Jest ona organem administracji rządowej. W jej skład 
wchodzi 16 wojewódzkich inspektoratów 
i 34 delegatury. 
Realizacją zadań Inspekcji Handlowej zajmują się 
Główny Inspektor oraz Wojewodowie i Wojewódzcy 
Inspektorzy.

 

 

Struktura Inspekcji Handlowej: 

* 16 wojewódzkich inspektoratów IH
** 34 delegatury IH

 

 

 

Zadania Inspekcji Handlowej: 

• kontrola legalności i rzetelności działania 

przedsiębiorców prowadzących działalność 
gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w 
zakresie produkcji, handlu i usług, 

• kontrola produktów wprowadzanych do obrotu w 

zakresie zgodności z zasadniczymi wymaganiami 
określonymi w przepisach odrębnych z 
wyłączeniem produktów podlegających nadzorowi 
innych właściwych organów,

• kontrola produktów w rozumieniu ustawy z dnia 12 

grudnia 2003r. o ogólnym bezpieczeństwie 
produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275) w zakresie 
spełniania ogólnych wymagań dotyczących 
bezpieczeństwa,

 

 

• kontrola produktów znajdujących się w obrocie 

handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia 
do takiego obrotu, w  tym w  zakresie 
oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług, 

• podejmowanie mediacji w celu ochrony interesów i 

praw konsumentów, 

• organizowanie i prowadzenie stałych polubownych 

sądów konsumenckich, 

• prowadzenie poradnictwa konsumenckiego,

• wykonywanie innych zadań określonych w ustawie 

lub przepisach odrębnych. 

 

 

Kontrola, o której mowa wyżej nie obejmuje kontroli 
jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u 
producentów oraz kontroli jakości zdrowotnej 
środków spożywczych i używek określonych w 
przepisach odrębnych. 

Głównymi uprawnieniami i obowiązkami Inspekcji 
Handlowej jest prowadzenie działań, których celem 
jest poprawa sytuacji rynkowej konsument oraz 
zapewnienie bezpieczeństwa konsumpcji 
(szczególnie w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia 
produktem niebezpiecznym). 

 

 

Kontrola Inspekcji Handlowej 

Początek kontroli 

Postępowanie kontrolne (realizowane przez 
Inspekcję Handlową), wszczyna i prowadzi 
inspektor, który działa na podstawie pisemnego 
imiennego upoważnienia wydanego przez 
wojewódzkiego inspektora handlowego. 

Zanim inspektor rozpocznie kontrolę, musi 
przedstawić kontrolowanemu przedsiębiorcy lub 
jego przedstawicielowi swoją legitymację 
służbową. Dokument ten uprawnia inspektora do 
wstępu i poruszania się w obiektach, 
pomieszczeniach oraz na terenie jednostki 
kontrolowanej. Inspektora nie obowiązuje rewizja 
osobista, a także uzyskanie przepustki 
wewnętrznej. Kontrola powinna być 
przeprowadzona w sposób sprawny i o ile to 
możliwe, niezakłócający funkcjonowania danej 
firmy. 

 

 

W zasadzie kontrolę przeprowadza się w siedzibie 
kontrolowanego oraz w miejscach i czasie 
wykonywania jego działalności. Czasami czynności 
kontrolne mogą zostać przeniesione do siedziby 
organu Inspekcji Handlowej, jeżeli jest to niezbędne 
dla wyjaśnienia okoliczności sprawy. 

Uprawnienia inspektora 

Inspektor w czasie postępowania kontrolnego ma prawo: 

• badać akta, dokumenty, ewidencje i informacje w 

zakresie objętym kontrolą oraz żądać od 
kontrolowanego przedsiębiorcy lub jego 
przedstawiciela sporządzenia niezbędnych kopii 
oraz urzędowego tłumaczenia na język polski 
dokumentów sporządzonych w języku obcym, 

• dokonywać oględzin terenów, obiektów, 

pomieszczeń, środków przewozowych, produktów 
i innych rzeczy w zakresie objętym kontrolą,

 

 

• legitymować osoby w celu stwierdzenia ich tożsamości,

• żądać od kontrolowanego lub jego przedstawiciela 

niezwłocznego usunięcia uchybień porządkowych 
i organizacyjnych, 

• żądać od kontrolowanego przedsiębiorcy oraz jego 

przedstawiciela udzielenia w wyznaczonym 
terminie pisemnych i ustnych wyjaśnień, 

• przesłuchiwać osoby w charakterze strony, świadka lub biegłego,

• zasięgać opinii biegłych, jeżeli jest to niezbędne 

dla potrzeb kontroli, 

• zabezpieczać dowody, produkty, pomieszczenia i 

środki przewozowe, 

• pobierać nieodpłatnie próbki produktów do badań,

• sprawdzić rzetelność obsługi poprzez dokonanie 

zakupu produktu lub usługi. 

 

 

Obowiązki i prawa kontrolowanego 

Obowiązkiem kontrolowanego przedsiębiorcy jest 
m.in. potwierdzanie zgodności kopii z oryginałami akt, 
dokumentów, ewidencji, a także umożliwienie 
inspektorowi przeprowadzenia rzetelnej kontroli. 

Przedsiębiorca ma prawo oczekiwać od pracowników 
Inspekcji Handlowej ochrony tajemnicy służbowej, 
która obejmuje uzyskane w trakcie kontroli 
informacje dotyczące stosowanej przez niego 
technologii lub stanowiące tajemnicę handlową. 
Ochrona ta nie dotyczy informacji, których 
ujawnienie jest niezbędne do usunięcia zagrożeń 
związanych z produktem lub usługą. 

W przypadku, gdy przedsiębiorca posiada produkty 
lub dokumenty objęte kontrolą Inspekcji Handlowej 
przeprowadzanej u innego przedsiębiorcy, na żądanie 
inspektora musi udostępnić te produkty lub 
dokumenty oraz umożliwić pobranie próbek do badań 
kontrolowanych produktów. 

 

 

Po kontroli 

Po zakończonej kontroli, inspektor dokumentuje w 
protokole ustalenia poczynione podczas kontroli. 
Kontrolowany przedsiębiorca może zgłosić uwagi 
bezpośrednio do protokołu kontroli lub przedstawić je 
na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania 
protokołu do podpisu. Wojewódzki inspektor 
handlowy musi ustosunkować się do uwag 
zgłoszonych do protokołu kontroli nie później niż w 
terminie 14 dni od dnia ich wpłynięcia. 

Wojewódzki  inspektor handlowy może wydać –w 
formie decyzji- zarządzanie pokontrolne, jeżeli jest to 
niezbędne dla usunięcia stwierdzonych i opisanych w 
protokole nieprawidłowości. Przedsiębiorca ma 
obowiązek poinformować wojewódzkiego inspektora, 
w wyznaczonym terminie, o sposobie wykonania 
zarządzenia. 

 

 

SANKCJE I KARY 

Jeśli wymaga tego bezpieczeństwo, interes 
konsumentów lub interes gospodarczy państwa, 
inspektor w trakcie kontroli może zarządzić: 

•ograniczenie wprowadzania produktów do obrotu, 

•wstrzymanie wprowadzania produktów do obrotu, 

•wycofanie produktów z obrotu, 

•wstrzymanie świadczenia usług, 

•niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, 

Zarządzenie takie jest wydawane w drodze decyzji i 
podlega natychmiastowemu wykonaniu. 

 

 

Inspektor ma również prawo nakładać grzywny w 
drodze mandatu karnego, zgodnie z przepisami 
Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia 
(Dz. U. Nr 106, poz. 1148, z późn. zm.) oraz 
rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 
kwietnia 2003r. w sprawie nadania inspektorom 
Inspekcji Handlowej stosownych uprawnień (Dz. U. 
Nr 63, poz. 587).Może także wystąpić z wnioskiem 
do komendanta policji z prośbą o pomoc, jeżeli jest 
to konieczne do przeprowadzenia czynności 
kontrolnych. 

Osobie, która nie zastosuje się do decyzji wydanych 
przez inspektora handlowego, grozi 
odpowiedzialność karna: kara grzywny w wysokości 
360 stawek dziennych lub kara pozbawienia wolności 
do 2 lat. Tej samej karze podlega osoba, która usuwa 
dowody lub produkty zabezpieczone w czasie 
kontroli. 

 

 

Uniemożliwienie lub utrudnianie inspektorowi 
przeprowadzenia czynności kontrolnych skutkuje 
karą aresztu (do 30 dni) lub karą grzywny (w 
wysokości do 5000 zł). 
Karę pieniężną (w wysokości do 5000 zł) może też 
zapłacić osoba, która wbrew żądaniu inspektora nie 
usuwa niezwłocznie uchybień porządkowych lub 
organizacyjnych stwierdzonych w toku kontroli. 

 

 

Likwidacja Głównego Inspektoratu Inspekcji 
Handlowej i przejęcie jego kompetencji przez 
UOKiK to główne zmiany związane z reformą 
Inspekcji Handlowej. Nowe zasady wchodzą w 
życie 31 grudnia 2008 roku.

Zgodnie z  art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o 
zniesieniu Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, 
o zmianie ustawy o Inspekcji Handlowej oraz 
niektórych innych ustaw 
(Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 976) z dniem 31 
grudnia 2008r. zostaje zniesiony Główny Inspektor 
Inspekcji Handlowej, będący organem Inspekcji 
Handlowej oraz ulega likwidacji Główny Inspektorat 
Inspekcji Handlowej.

 

 

Jego kompetencje przejmuje Prezes Urzędu Ochrony 
Konkurencji 
i Konsumentów.Tym samym, od 31 grudnia 2008 r. 
postępowania 
i wszczęte i nie zakończone przez Głównego 
Inspektora Inspekcji Handlowej będą kontynuowane 
przez Prezesa UOKiK. Obowiązki 
i uprawnienia Głównego Inspektora Inspekcji 
Handlowej, jako strony w sprawach, w których w 
dniu 31 grudnia 2008r. przysługuje lub została 
wniesiona skarga do Naczelnego Sądu 
Administracyjnego, przejmuje Prezes UOKiK.

 

 

Dziękujemy za uwagę...  :)