Choroby odzwierzęce i ukąszenia gadów jadowitych

Choroby odzwierzęce bakteryjne



Wąglik



Listerioza



Różyca



Zakażenia innymi maczugowcami niż

maczugowiec błonicy



Salmonellozy odzwierzęce



Pastereloza



Tularemia

Choroby odzwierzęce bakteryjne



Bruceloza



Choroba kociego pazura



Nosacizna



Jersiniozy w tym dżuma



Zakażenia

Campylobacter spp.



Zakażenia

Vibrio non cholerae



Chlamydiozy

(Chlamydia psittaci)



Leptospiroza



Riketsjozy, erlichiozy

Choroby odzwierzęce wirusowe



Ptasia grypa, świńska grypa



Wścieklizna



Kleszczowe zapalenie mózgu



Wirusowe gorączki krwotoczne – szerokie

spektrum

Leptospiroza - definicja



Choroba zakaźna wywołana przez

patogenne krętki z gatunku

Leptospira

mogąca powodować szerokie spektrum

objawów chorobowych i przebiegać w

postaci zakażenia bezobjawowego lub

piorunującej choroby prowadzącej do zgonu



Choroba Weila

– ciężka postać leptospirozy

przebiegająca z żółtaczką, upośledzeniem

funkcji nerek i skazą krwotoczną

Leptospiroza – etiologia i

rezerwuary



L. icterohaemorrhagica

– szczury



L. caniola

– psy



L. pomona

– świnie



L. grippothyphosa

– nornice

Leptospiroza

- patogeneza



Droga przenoszenia

: bezpośredni kontakt z

moczem, krwią lub tkankami

zainfekowanego zwierzęcia, lub z

zakażonym środowiskiem



Wrota zakażenia

: drobne rany, spojówki,

błony śluzowe jamy ustnej i nosogardła



Namnażanie

: krew i tkanki



Bakteriemia

: 4-10 dzień



Uszkodzenie śródbłonka naczyniowego



zapalenie naczyń

Leptospiroza - patogeneza



Uszkodzenie śródbłonka naczyniowego



zapalenie naczyń



Śródmiąższowe zapalenie nerek



Zwiększenie przepuszczalności naczyń



hypowolemia



Ogniska martwicy w mięśniach szkieletowych



Płuca – liczne niewielkie krwotoczki



Wątroba – martwica środkowej części zrazika

Leptospiroza - klinika



Okres wylęgania – 1-2 tygodni



> 90% z objawowym zakażeniem - postać

łagodna



5-10%

zakażonych rozwija

zespół Weila



Choroba dwufazowa

Leptospiroza

- klinika



I faza

: objawy rzekomogrypowe - 1 tydzień

- gorączka i dreszcze

- silny ból głowy

- nudności, wymioty

silne bóle mięśniowe

( głównie

łydek,

pleców

i brzucha)

- nastrzyknięcie spojówek

- rzadsze: ból gardła, wysypka, kaszel

Leptospiroza - klinika



Po 1-3 dniowej przerwie nawrót –

II faza

–

kilka dni do kilku tygodni

- gorączka

- bóle mięśniowe

15% aseptyczne ZOMR

Leptospiroza -

zespół Weila



Pierwsze objawy jak w innych postaciach



Brak dwufazowego toru gorączki



Po 4-9 dniach

Zapalenie wątroby

(

pomarańczowa żółtaczka

)

Niewydolność nerek (oliguria lub anuria)

Zajęcie płuc

(kaszel, duszność, ból w klatce

piersiowej, krwiste zabarwienie plwociny)

Skaza krwotoczna (krwawienia z nosa,

wybroczyny, plamica, podbiegnięcia krwawe)

Leptospiroza – badania

laboratoryjne





OB.





WBC z przesunięciem w lewo





bilirubina,



fosfataza zasadowa





aktywność aminotransferaz (do 200 U/l)





czas protrombinowy





parametry nerkowe

Leptospiroza - diagnostyka



Izolacja z krwi/ PMR do 10 dni choroby, z

moczu do kilku tygodni



Stwierdzenie obecności swoistych

przeciwciał od 2 tygodnia choroby

Leptospiroza - leczenie



Jaj najwcześniejsze rozpoczęcie terapii



Antybiotykoterapia: Penicylina G,

Doksycyklina, Ampicylina, Amoksycylina



Możliwość wystąpienia

reakcji Jarisch-

Herxheimera



Korekcja zaburzeń hemostazy, gospodarki

kwasowo-zasadowej, elektrolitowej



Leczenie niewydolności nerek



Leczenie objawowe i postępowanie ogólne

Borelioza - definicja



Wielonarządowa choroba wywołana przez

Borelia burgdorferi

sensu lato

( w Polsce

B.burgdorferii, b.garini, B.afzelii)

przenoszona przez kleszcze charakteryzująca

się trzema stadiami choroby



Zasady diagnostyki i terapii zgodnie z zaleceniami

PTEiLChZ

Świat Medycyny 2009, 7, 22-25

Borelioza - patogeneza



Koreluje z występowaniem gatunków

kleszczy Ixodes (wektory zakażenia)



Po wstrzyknięciu do skóry migracja

(powstanie EM)



Rozsiew drogą krwiopochodną do innych

narządów



Okres wylęgania 3-32 dni

Borelioza - klinika



Stadium I

: Zakażenie umiejscowione

rumień wędrujący

erythema migrans –

czerwona

plama lub grudka, powoli rozszerzająca się i tworząca

dużą zmianę obrączkową, której brzegi są

jasnoczerwone, a część środkowa jaśniejsza

Zwykle po 1-3 tyg. (może sięgać 3 mies.)

Dodatkowe objawy: świąd skóry, powiększenie węzłów

chłonnych w okolicy zmiany lub objawy ogólne (ból

głowy, bóle mięśniowo-stawowe) -

rzadko

Borelioza - klinika



Stadium II

: Wczesne zakażenie (uogólnione)

– po kilku dniach – tygodniach od EM

Zmiany skórne o charakterze obrączkowatym

podobne do zmiany początkowej

Silny ból głowy

Niewielka sztywność karku

Gorączka, dreszcze

Wędrujące bóle mięśni i kości

Bóle stawów

Złe samopoczucie i zmęczenie

Borelioza - klinika



15% nieleczonych po kilku tyg. lub mies.

objawy neurologiczne: ZOMR, zapalenie

mózgu, zapalenie nerwów czaszkowych lub

obwodowych, zapalenie rdzenia



8% po kilku tyg.

objawy zajęcia serca

: blok

przedsionkowo-komorowy, ostre zapalenie

mięśnia serca i osierdzia –

samoistnie

(nawet bez leczenia) ustępują!!!



Wędrujące bóle stawów, ścięgien, mięśni

lub kości

Borelioza - klinika



Stadium III

: Późne zakażenie (przetrwałe)

po upływie kilku miesięcy lub lat

Jawne klinicznie zapalenie stawów

(pojedyncze, duże, zwłaszcza

kolana

)

Przewlekłe objawy neurologiczne (słabo

nasilona encefalopatia: zaburzenia pamięci,

koncentracji, nastroju, snu; zmiany

osobowosci; polneuropatia aksonalna)

Przewlekłe zanikowe zapalenie skóry

kończyn

Borelioza - diagnostyka



Charakterystyczny obraz kliniczny



Badania serologiczne – swoiste Ab w klasach

IgM i IgG met. ELISA



Test potwierdzający Westernblot



Fałszywie dodatnie wyniki serologiczne: zakażenia

herpesviridae

(zwłaszcza EBV) lub innymi kretkami,

choroby autoimmunologiczne



DNA krętków met. PCR –

niediagnostyczne!!!

(nie ma objawów = nie ma boreliozy!!!)

Borelioza - leczenie



Rumień wegrujący, Borelial

lymphocytoma, Porażenie nerwów

czaszkowych



Amoksycylina 3x500mg p.o. 14-21 dni



Doksycyklina 2x100mg p.o. 14-21 dni



Azytromycyna 1x500 p.o. 7-10 dni lub

klarytromycyna 2x500mg p.o. 14-21 dni

(nadwrażliwość na beta-laktamy)



Penicylina V 3x1000mg p.o. 14-21 dni

Borelioza - leczenie



Zapalenie stawów (pierwszy rzut)



Amoksycylina 3x500-1000mg p.o. 14-28dni



Doksycyklina 2x100mg p.o. 14-28dni



Acetyl cefuroksymu 2x500mg p.o. 14-28dni

Borelioza - leczenie



Neuroborelioza (zapalenie opon mozg-rdz,

korzeni), zapalenie stawów (nawrót),

zapalenie m.sercowego



Cefriakson 1x2000mg i.v. 14-28dni



Cefotaxime 3x2000mg i.v. 14-28 dni



Penicillin G 3-4 MU co 4 godz. i.v. 14-28 dni

Borelioza - leczenie



Przewlekłe zanikowe zapalenie skóry



Amoksycylina 3x 500-1000mg p.o. 14-28dni



Doksycyklina 2x100mg p.o. 14-28 dni



Cefriaksone 1x2000mg i.v. 14-28 dni



Cetotaxime 3x2000mg i.v. 14-28 dni



Penicillin G 3-4MU co 4 godz. i.v. 14-28 dni

Borelioza - leczenie



Zapalenie stawów oporne na

antybiotykoterapię



Niesterydowe leki przeciwzapalne lub inna

terapia objawowa; należy poszukiwać innej

przyczyny dolegliwości

Borelioza - profilaktyka



Szczepionka – w fazie badań klinicznych

(niezarejestrowana)



Profilaktyka poekspozycyjna w formie

jednorazowej dawki doxycycliny (p.o.

200mg) – uzasadniona tylko w przypadku

mnogiego pokłucia przez kleszcze podczas

pobytu w rejonie endemicznym osoby

dorosłej pochodzącej spoza tego terenu

Borelioza a ciąża



Brak dowodów na szkodliwe działanie u

kobiet w ciąży oraz rozwój płodu



Kobiety ciężarne oraz matki karmiące

powinny być leczone ( poza doksycykliną)

Ukąszenia gadów jadowitych



W Polsce wyłącznie żmija zygzakowata

Vipera berus

(do 80cm, ubarwienie ciemnoszare lub

brunatne, wzdłuż grzbietu ciemny zygzak)



Jad żmij: toksyny białkowe i

enzymatyczne, tj. hemolizyny,

hialuronidaza i enzymy proteolityczne

Ukąszenia przez żmiję

zygzakowatą



Działanie jadu żmij:

- neurotoksyczne

- nekrotyczne

- zaburzenia krzepliwości krwi

- zaburzenia pracy serca

- uszkodzenie drobnych naczyń

krwionośnych

Ukąszenia przez żmiję

zygzakowatą - klinika



Silny piekący ból



Obrzęk wokół ukąszenia szerzący się

obwodowo



Ciemnosiny odcień obrzęku



Jad do krwioobiegu



objawy ogólne



Złe samopoczucie



Gorączka



Nudności, wymioty



Wybroczyny w skórze

Ciężkość zatrucia zależy od dawki

toksyny na masę ciała

Ukąszenia przez żmiję

zygzakowatą – badania

laboratoryjne



Leukocytoza obojętnochłonna



↓



↓

PLT



Zaburzenia parametrów

koagulologicznych



Białkomocz



Azotemia

Ukąszenia przez żmiję

zygzakowatą - leczenie



Elastyczna opaska utrudniająca odpływ

krwi żylnej z miejsca ukąszenia na czas

transportu do szpitala



Antytoksyna (surowica) przeciw

jadowi żmij



Leczenie objawowe

Ukąszenia innych gadów

jadowitych



Różne gatunki hodowane na terenie Polski



Dostępne poliwalentne antytoksyny dla

kilku gatunków jadowitych gadów



Informacje i ewentualna dostępność

antytoksyn w ogrodach zoologicznych

Document Outline