Wypadki, urazy i choroby zawodowe

•

Urazy

Według danych WHO, co roku na świecie

urazów doznaje 75 milionów ludzi. Wypadki

przy pracy stanowią 20% przyczyn urazów,

dominują jednak wypadki komunikacyjne

(40%) oraz wypadki w domu i inne rodzaje

urazów (upadki z wysokości, pobicia - np.

na wiejskiej zabawie



, kontuzje doznane w

czasie uprawiania sportu - zobacz

zamieszczony w dalszej części film, itp.). W

Polsce proporcje są podobne.

Urazy zewnętrzne są najważniejszą

przyczyną zgonów mężczyzn w wieku 1-

45 lat i kobiet 1-35 lat.

Sytuacja w Polsce jest (jak to zwykle



)

gorsza od przeciętnej w Europie: dla

mężczyzn o 60%, dla kobiet o 20%.

Obarczeni największym odsetkiem

śmiertelności i pourazowego inwalidztwa

młodzi mężczyźni, w wieku produkcyjnym

wpływają na znaczny wzrost kosztów

ekonomicznych ponoszonych przez ogół

społeczeństwa.

I tak, w Polsce straty z tytułu urazów to

43 MILIONY

dni roboczych rocznie (co

można szybko policzyć „pod kreską”, to tak

jakby 117 808,2 osoby „leżało bykiem” na

chorobowym przez cały Boży rok!



)

To, że urazy poszerzają zakres badań

epidemiologa jest skutkiem chociażby:

zmiany stylu życia

pogoni za pracą

dążenia do jak najszybszego

przemieszczania się z miejsca na miejsce

- braku odpoczynku

Nie można jednak pominąć…

Z każdym rokiem urazy stanowią większy

odsetek z pośród innych przyczyn chorób

narządów ruchu (np. zespołów bólowych

kręgosłupa, wad wrodzonych,

nowotworów układu kostnego). Niejaki Kofi

Annan ongiś rzekł co następuje:

„…Istnieją

skuteczne metody zapobiegania tym

chorobom. Musimy działać natychmiast

...”

W chwili obecnej w Polsce jest około 7

milionów ludzi niepełnosprawnych, z

czego połowa na skutek urazów

(wszelkiego rodzaju wypadków).

•

Wypadki

wg podręcznika „Epidemiologia” pod

redakcją Leona Jabłońskiego:

„…to

nagłe

zdarzenia powodujące

urazy

u osób

poszkodowanych, wywołane

przyczyną

zewnętrzna

.”

Najwięcej zgonów z powodu urazów jest

skutkiem

wypadków komunikacyjnych

W 2004 roku w Polsce odnotowano 51 069 wypadków

drogowych: - w porównaniu z 2002 rokiem, kiedy to

wydarzyło się 53 559 wypadków, liczba ta spadła o 2 490

- w porównaniu z 2003 rokiem, w którym zanotowaliśmy 51

078 wypadków, liczba ta zmniejszyła się aż o całe… 9(!)

Liczba osób rannych w tych wypadkach w 2004 roku:

- w porównaniu do 2002 roku zmniejszyła się o 2 837

- w porównaniu do 2003 roku (kiedy zanotowano 63 900)

liczba ta wzrosła o 761

W wyniku wypadków drogowych w 2004 roku 5 712 osób

poniosło śmierć:

- w stosunku do 2002 roku nastąpił spadek o 115 osób

- w stosunku do 2003 roku wzrost o 72

Rodzaje wypadków komunikacyjnych

Pierwsze miejsce zajmują:

„

zderzenia pojazdów w ruchu

”

W 2004 roku stanowiły one

45,9% ogółu.

Następnym, najczęściej występującym

rodzajem wypadków było:

„

najechanie na pieszego

”

W 2004 roku stanowiły

one 32,5% ogółu.

Sprawcy wypadków drogowych

Kierujący pojazdami

Piesi

Pasażerowie

Nietrzeźwi (a jakby inaczej…)

Kierujący pojazdami

Byli oni sprawcami 41 605 (co stanowi 81,5%)

ogółu wypadków.

Najczęstszą przyczyną było (i nadal jest) -

nieprzestrzeganie

„

tzw. zasady domniemania

wtargnięcia pieszego na jezdnie”



- niedostosowanie prędkości do warunków ruchu

- nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu

- nieprawidłowe wykonywanie takich

manewrów jak: wyprzedzanie, omijanie, wymijanie

Piesi

W 2004 roku spowodowali oni 8 041

zdarzeń przez:

-nieostrożne wejście na jezdnię, tory

kolejowe itp.

-nieprawidłowe przekraczanie jezdni

-przekraczanie jezdni w miejscu

niedozwolonym

Pasażerowie

Są najmniej liczną grupą sprawców

wypadków. Od stycznia do grudnia 2004

roku spowodowali ich 136.

Wśród nich najczęstszym jest:

wypadnięcie pasażera z pojazdu, a

główną przyczyną – nietrzeźwość.

Nietrzeźwi

W 2004 roku „wstawieni” obywatele

spowodowali 5 781 wypadków.

Najliczniejszą grupę nietrzeźwych

sprawców wypadków stanowią kierujący.

W porównaniu z rokiem ubiegłym

stwierdzono wzrost liczby

ujawnionych

kierujących pojazdami pod wpływem

alkoholu (w stanie po użyciu oraz w stanie

nietrzeźwości) o 6 221 osób.

Wypadki przy pracy - struktura

przyczyn

37% organizacyjne

np.:

- brak lub niewłaściwe przeszkolenie

pracowników w

zakresie bezpieczeństwa pracy

- brak lub niewłaściwe zabezpieczenie stanowisk

pracy, w tym

na wysokości, w wykopach i zbiornikach

- brak lub niewłaściwe instrukcje bezpiecznego

wykonywania

pracy

12% techniczne

np.:

- brak lub niewłaściwe urządzenia zabezpieczające i środki

ochrony zbiorowej

- wady konstrukcyjne

51% ludzkie

np.:

nieprawidłowe zachowanie się pracownika

- lekceważeniem zagrożenia i poleceń służbowych

- niedostateczną koncentracją uwagi na

wykonywanej

czynności

- pośpiech

-niewłaściwe, samowolne zachowanie się pracownika

•

Choroby zawodowe

wg podręcznika „Epidemiologia”

pod redakcją Leona Jabłońskiego:

„

Choroba zawodowa to zaburzenia

normalnych czynności organizmu,

spowodowane głównie albo

wyłącznie przez szkodliwe warunki

na stanowisku pracy

.”

wg rozporządzenia Rady Ministrów:

„

Choroba zawodowa jest to choroba

spowodowana działaniem czynników

szkodliwych dla zdrowia występujących

w środowisku pracy lub sposobem

wykonywania pracy, określona w

wykazie chorób zawodowych

.”

Lista chorób zawodowych

1. zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa

wywołane przez substancje chemiczne

wymienione w

wykazie,

2. gorączka metaliczna,

3. pylice płuc,

4. choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem

azbestu,

5. przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które

spowodowało trwałe upośledzenie sprawności

wentylacyjnej płuc,

6. astma oskrzelowa,

7. zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie

pęcherzyków płucnych,

8. ostre uogólnione reakcje alergiczne,

Lista chorób zawodowych

c.d.

9. byssinoza,

10. beryloza,

11. choroby płuc wywołane pyłem metali twardych,

12. alergiczny nieżyt nosa,

13. zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym,

14. przedziurawienie przegrody nosa wywołane

substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym,

15. przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane

nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co

najmniej

15 lat,

16. choroby wywołane działaniem promieniowania

jonizującego,

17. nowotwory złośliwe powstałe w następstwie

działania

czynników występujących w środowisku

pracy,

uznanych za rakotwórcze u ludzi,

18. choroby skóry wymienione szczegółowo w

wykazie,

Lista chorób zawodowych c.d.

19. przewlekłe choroby układu ruchu wywołane

sposobem

wykonywania pracy,

20. przewlekłe choroby obwodowego układu

nerwowego

wywołane sposobem wykonywania

pracy,

21. obustronny trwały ubytek słuchu spowodowany

hałasem,

22. zespół wibracyjny,

23. choroby wywołane pracą w warunkach

podwyższonego

ciśnienia atmosferycznego,

24. choroby wywołane działaniem wysokich albo

niskich

temperatur otoczenia,

25. choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami

fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi,

26. choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich

następstwa.

Dane statystyczne z 2003 r. opublikowane

w grudniu 2004 dotyczące przypadków chorób

zawodowych w Polsce

W 2003 r. na 4 365 przypadków chorób zawodowych

(nota bene to spadek o prawie tysiąc w porównaniu z

rokiem poprzednim!):

25,2 % - przewlekłe choroby narządu głosu,

18,6 % - pylice płuc,

16,9 % - obustronny trwały ubytek słuchu,

12,6 % - choroby zakaźne lub pasożytnicze,

4,9 % - choroby skóry,

3,8 % - zespół wibracyjny,

3,1 % - zatrucia ostre albo przewlekłe,

14,9 % - stanowiły pozostałe choroby zawodowe

(Powyższe dane pochodzą ze strony internetowej Instytutu

Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi. Instytut ten

prowadzi Centralny Rejestr Chorób Zawodowych.)

Choroby narządu głosu

spowodowane wysiłkiem głosowym to

najczęstsza

choroba zawodowa (to, że są one uznane za

chorobę zawodową, jest ewenementem w

prawodawstwie europejskim). W 2003 roku taką

przypadłość stwierdzono u 1100 polskich

pedagogów. Uszkodzenia narządu głosu można

uniknąć, jeśli w umiejętny sposób będzie się

operowało głosem (można wtedy mówić głośno,

nie obciążając strun głosowych).

Nauczyciele wywalczyli w szkołach

pedagogicznych

bezpłatne

zajęcia z emisji głosu.

Studenci filologii polskiej KUL-u (nie ręczę za inne

uczelnie



) mają takie zajęcia dopiero od

bieżącego roku akademickiego. A absolwenci

chcąc pracować w zawodzie

muszą

takowe

zajęcia opłacić!

Choć w ostatnich latach liczba

stwierdzonych chorób zawodowych

gwałtownie spada (w 2002 roku

stwierdzono niecałe 5 tys., a jeszcze

w 1997 było ich 12 tys.), to nikt nie bada,

ilu Polaków cierpi na inne dolegliwości

wywołane pracą, np. na nerwice, lęki,

bezsenność, nadciśnienie (jak operatorzy

maszyn), żylaki (fryzjerki, służby

mundurowe) czy choroby kręgosłupa. Nie

wszystkie dolegliwości związane z pracą są

uznane za chorobę zawodową.

Schorzenia kręgosłupa

budzą niemałe emocje. W wykazie chorób

zawodowych widnieją- teoretycznie-

"przewlekłe choroby narządu ruchu", ale

lekarze nie uznają tej typowo biurowej

dolegliwości za chorobę zawodową.

Wychodzą z założenia, że jeśli warunki

bhp są przestrzegane, to schorzenie

kręgosłupa się nie rozwinie. Jeśli ktoś ma

predyspozycje do skoliozy, powinien

wziąć to pod uwagę, wybierając zawód.

Pracoholizm, zakupoholizm, alkoholizm

Wynikają z braku poczucia własnej wartości.

Jesteśmy rozchwiani emocjonalnie, nie umiemy

odpowiedzieć sobie na podstawowe pytania: kim

jestem, co robię i po co to robię.

Pracoholizm to choroba ludzi aktywnych,

związanych z dużymi, prężnymi firmami, w których

wyścig szczurów to chleb powszedni. „Ucieczka”

zaczyna się prosto - szef każe zostać dłużej w

pracy, trzeba siedzieć po godzinach. A w domu

czeka - ujmując konserwatywnie – mąż/żona



który po kolejnym powrocie nad ranem zaczyna się

„piiiiiiiiii”. Kłopoty narastają, ucieczką staje się

praca (…i zapętlamy się w kwadraturę koła).

Badania wykazały, że obecni 30-latkowie to

najbardziej samotne pokolenie w historii!

Specyficzną grupą zawodową są lekarze. O

tym, że chirurdzy piją, mówi się

głośno

, ale czy

należy to traktować jako chorobę zawodową

(?)

Piją, bo ciąży na nich wielka odpowiedzialność, bo

muszą znieść nieustający stres. Na początku piją

dla kurażu, aby im się ręce nie trzęsły, potem

dostają od pacjentów "oznaki wdzięczności" w

postaci markowych trunków. Tak samo jak okazja

czyni złodzieja, tak tu alkoholika. Nim się obejrzą,

wpadają w uzależnienie…

Agencje reklamowe

Prochy, trawa - to choroba tej grupy zawodowej.

Tu wszyscy chcą być kreatywni, poza szefem,

który musi zebrać to wszystko do kupy. Prochy

mają też sprostać zabójczemu tempu pracy.

Wszystko na wczoraj, 20. godzina pracy na dobę

- tego normalnie nie da się wytrzymać na

dłuższą metę (ale nie uogólniajmy).

Informatycy

Ich chorobą zawodową jest brak umiejętności

kontaktu z innymi. Relacje z komputerem

przenoszą na świat rzeczywisty. Bo komputer

odpowiada od razu, jest przewidywalny, wybacza

błędy, nie jest targany emocjami, a ludzie są…

(że nie wspomnę o narażonym materiale

genetycznym podczas pracy z laptopem na

kolanach



)

Uzależnienie od słodyczy,

obgryzanie paznokci

To objawy nie radzenia sobie ze stresem.

Dotyka, tych, którzy nie wytrzymują

napięć w pracy.

Słodycze to zastępstwo - stymulują

ośrodek przyjemności, sięgamy po nie,

gdy jest źle. Dają chwilę przyjemności,

pozwalają zapomnieć o

niepowodzeniach, stresie.

Tak jak każde uzależnienie jest bardzo

niebezpieczne!

Document Outline