background image

Kwantowa teoria budowy 

powłok elektronowych

dr inż. Katarzyna Kozłowska

background image

Odpowiedź na pytanie

W jaki sposób połączone są między sobą elementarne składniki

 atomu (protony, neutrony i elektrony) oraz dlaczego elektrony

 są rozmieszczone w takich ilościach na 

poszczególnych powłokach elektronowych?

background image

Kwantowa teoria atomu wodoru

 1911 roku Rutherford – model budowy atomu
 Masywny ładunek dodatni ograniczony do mikroskopijnego 

obszaru w środku - elektrony krążą wokół tego ładunku w 
odległej chmurze a ilość elektronów jest równa ilości 
ładunków dodatnich

Rutherford założy, że:
o elektron stoi nieruchomo, 
o elektron krąży wokół jądra - jak Ziemia wokół Słońca

background image

Co z tego wynika 

Założenie 1

 - 

elektron stoi nieruchomo

 - elektron spadłby na jądro 

Założenie 2

 

- elektron krąży wokół jądra

 

:

 zgodnie z teorią Maxwella elektron krążący wokół ładunku 

dodatniego, tworząc w ten sposób naładowany układ słoneczny, 

powinien promieniować światło o częstości równej jego 

częstości obrotów wokół jądra

 Wypromieniowując to światło elektron traciłby energię

 Tracąc energię poruszając się po spirali bliżej dodatniego 

ładunku promieniując więcej i więcej światła, aż w końcu 

osiągnąłby dodatnie centrum

 Czas, jaki zabiera elektronowi spadnięcie po spirali z typowej 

orbity na jądro jest bardzo krótki (rzędu jednej miliardowej 

sekundy)

 Promieniowanie, które byłoby emitowane przy takim spadaniu 

byłoby ciągłe, przy czym częstość wzrastałaby przy maleniu 

promienia

background image

Wniosek

Widmo promieniowania byłoby ciągłym pasmem barw w 
przeciwieństwie do obserwowanych dyskretnych linii - 
charakteryzujących indywidualne atomy – przykład - linie 
widma wodoru atomowego

background image

Założenia teorii Bohra

o Ze wszystkich możliwych klasycznych orbit kołowych tylko 

niektóre są dozwolone

o Kiedy elektron znajduje się na jednej z dozwolonych orbit, 

nie promieniuje energii, w przeciwieństwie do teorii 
Maxwella

o Elektron promieniuje energię podczas przechodzenia z 

jednej orbity na drugą

background image

Hipoteza Planka

Światło jest emitowane porcjami a ilość energii w każdej porcji 

związana jest z częstością  wzorem:

E = h   

 

h - stała Plancka

background image

Emisja światła

• Tylko pewne z możliwych orbit mogą być dozwolone 

• Światło o określonej częstotliwości nie jest emitowane ani 

absorbowane przez materię w dowolnie małych ilościach, 
lecz tylko w postaci kwantów energii h * .

gdzie: h - stała Plancka,  - częstotliwość

background image

Kiedy elektron promieniuje energię 
elektromagnetyczną?

o Tylko wtedy, gdy przechodzi z jednej dozwolonej orbity na 

drugą

o Ilość wypromieniowanej energii jest opisana zależnością:

E' - E'' = h   

 

o Energia wypromieniowanego światła jest równa różnicy 

energii dwóch poziomów między którymi przeskoczył 

elektron

background image

Modele atomów wodoru - 
porównania

Model atomu Bohra:

 Poprawnie tłumaczył obserwacje doświadczalne jedynie dla atomu 

wodoru

 Był niewystarczający dla pierwiastków o bardziej złożonej budowie

 Elektron krąży wokół jądra po torze zamkniętym, jednak nie 

dowolnym, lecz ściśle określonym energetycznie, nazywanym orbitą

 

 w tym stanie elektron nie pobiera ani nie oddaje energii

 elektron może zmienić orbitę, gdy pobierze lub odda energię

 energia może być pobierana lub oddawana wyłącznie w postaci 

porcji nazywanych kwantami

background image

Modele atomów wodoru - 
porównania

Model atomu Schrodingera

 W świecie atomów nie obowiązują prawa mechaniki klasycznej

 Wszystkie obiekty mają naturę dualistyczną, tj. zachowują się 

jak cząstka materialna czyli korpuskuła - mająca masę, i jak fala 

elektromagnetyczna 

 stan elektronu w atomie opisuje funkcja falowa - nazwana 

orbitalem

 kwadrat tej funkcji daje prawdopodobieństwo znalezienia 

elektronu w danym obszarze wokół jądra

 energia elektronów jest kwantowana a geometryczne kształty 

orbitali wskazują na przestrzenny rozkład prawdopodobieństwa 

znalezienia elektronu opisanego danym orbitalem

 znane orbitale to orbital s, p, d i f

 każdy stan kwantowy elektronu jest opisany za pomocą czterech 

liczb kwantowych, tj. główna liczba kwantowa - n, poboczna 

liczba kwantowa -l, magnetyczna liczba kwantowa - m i spinowa 

liczba kwantowa - s

background image

Model budowy atomu wodoru 
według Bohra i Schrodingera


Document Outline