background image

Seminarium 8

Seminarium 8

Następstwa wirusowego 

Następstwa wirusowego 

zapalenia wątroby

zapalenia wątroby

background image

Przewlekłe wirusowe zapalenie 

Przewlekłe wirusowe zapalenie 

wątroby

wątroby

wirusy pierwotnie 

hepatotropowe:

HBV, HCV, HDV() 

HGV,  GB  (A,B,C),  TTV,  SEN  – 
dyskusyjna rola w rozwoju PZW

wirusy pierwotnie nie 

hepatotropowe

NIGDY 

NIGDY 

background image

Epidemiologia zakażeń HBV

Epidemiologia zakażeń HBV

350 mln ludzi na świecie – przewlekłe 
zakażenie HBV wg szacunków WHO

75% zakażonych to mieszkańcy Azji

> 2 miliardy ludzi ma dowody serologiczne 
przebytego bądź trwającego zakażenia HBV

Ryzyko rozwoju marskości wątroby 30%

Ryzyko raka wątrobowokomórkowego 5-
10% 

background image

Epidemiologia zakażeń HBV

Epidemiologia zakażeń HBV

• Ponad 300 000 przypadków HCC rocznie

• Ponad 300 000 powikłań marskości   

    wątroby rocznie     
    (krwotok z przewodu pokarmowego,    
    wodobrzusze, encefalopatia) 

   • wg WHO ogólna śmiertelność związana 

z    

     konsekwencjami zakażenia HBV

 1 mln zgonów rocznie

background image

Prawdopodobne zejście PZW t. 

Prawdopodobne zejście PZW t. 

B HBeAg (+)

B HBeAg (+)

24% HBeAg 

(-) PZW B z 

wykrywalnym 

HBV DNA

5% 

nieokreślone 

przypadki

67% trwała 

remisja

Spontaniczna 

serokonwersja

(n = 283)

33% wzrost 

ALT 

(> 2 x ULN)

4% rewersja 

HBeAg 

background image

Naturalna eliminacja 

Naturalna eliminacja 

HBsAg

HBsAg

Występuje u ~ 0.5% nosicieli HBsAg 
rocznie

Czas trwania zakażenia jako 
pierwotna determinanta utraty 
HBsAg

~ 50% nosicieli, u których zanika 
HBsAg, ma wykrywalne HBV DNA w 
surowicy w niskim mianie  (1–2 log)

background image

occult hepatitis B”

occult hepatitis B”

HBsAg (-) uj

Potwierdzona wiremia HBV

Wśród pacjentów dializowanych 
większe ryzyko przy współzakażeniu 
HCV

Ryzyko reaktywacji zakażenia HBV 
związane z immunosupresją (np. stan 
po przeszczepie) u pacjentów z 
potwierdzeniem anty-HBc

background image

Przewlekłe aktywne 

Przewlekłe aktywne 

zapalenie wątroby 

zapalenie wątroby 

HBeAg (-)

HBeAg (-)

Okresy zaostrzeń choroby i zacisza

Często agresywny przebieg choroby, 
mały odsetek spontanicznych wyzdrowień

Wzrastająca częstość występowania: 
~14% Płn. Europa, ~33% basen Morza 
Śródziemnego  

Mutacje w rejonie pre-C i promotorze 
rdzeniowym wirusa HBV 

Trudności w leczeniu

background image

HBeAg+

    60%

Przewlekłe zapalenie wątroby 

Przewlekłe zapalenie wątroby 

HBeAg

HBeAg

(+) i

(+) i

 HBeAg

 HBeAg

(-)

(-)

 

 

w USA

w USA

HBeAg-

    40%

background image

Znaczenie serokonwersji 

Znaczenie serokonwersji 

HBeAg

HBeAg

Dla pacjentów nie ulegających zakażeniu w 
dzieciństwie (wiek młodzieńczy, dorośli – zwykle 
biała rasa) 

Brak postępu choroby po serokonwersji HBeAg 
z HBV DNA < 10

5

 kopii/mL (< 20,000 IU/mL)

Dla pacjentów ulegających zakażeniu w okresie 
okołoporodowym lub we wczesnym dzieciństwie 
(głównie mieszkańcy Azji) 

Możliwy postęp choroby po serokonwersji HBeAg 
z HBV DNA < 10

4

 kopii/mL (< 2000 IU/mL)

background image

Natural

Natural

na

na

 

 

h

h

istor

istor

ia 

ia 

przewlekłego zakażenia 

przewlekłego zakażenia 

HBV

HBV

0                10               20              30                40               50              60 

           70

lata

Serologia

HBeA
g

anty-
HBe

ALT 

HBV DNA l

(wiremia)

Choroba

Przewlekłe aktywne 

zapalenie 

Marskość/rak      

immunotoleran

cja (faza I)

Aktywność 

immunol. (faza II)

Niska replikacja 

(faza III)

Faza przewl.

zakażenia

Minimalne 

zapalenie

wyzdrowieni

e

normal./

marskość/rak

HBsA
g

anty-
HBs

background image

Fazy przewlekłego 

Fazy przewlekłego 

zakażenia HBV

zakażenia HBV

replikacji z wykrywaniem markerów 
„replikacji” (HBsAg, HBeAg, HBVDNA)
1. Tolerancja
2. Eliminacja – zaostrzenie kliniczne, 
spadek ekspresji HBcAg, serokonwersja 
HBeAg do anty-HBe

integracji z genomem hepatocytu
1. HBsAg (+)
2. Minimalna replikacja, możliwe wykrycie 
jedynie HBVDNA; marskość, HCC

background image

Postęp choroby i rozwój marskości wątroby 

Postęp choroby i rozwój marskości wątroby 

związany z natężeniem replikacji wirusa, 

związany z natężeniem replikacji wirusa, 

niezależny od obecności HBeAg 

niezależny od obecności HBeAg 

i aktywności biochemicznej aminotransferaz 

i aktywności biochemicznej aminotransferaz 

Skuteczne hamowanie replikacji wirusa 

Skuteczne hamowanie replikacji wirusa 

związane z poprawą histologiczną 

związane z poprawą histologiczną 

i częstością serokonwersji HBeAg/anty-HBe

i częstością serokonwersji HBeAg/anty-HBe

•Większe ryzyko rozwoju lekooporności 

•Większe ryzyko rozwoju lekooporności 

przy zastosowaniu leków 

przy zastosowaniu leków 

o średniej sile 

o średniej sile 

ham

ham

owania

owania

 replikacj

 replikacj

i

i

 – ważne przy 

 – ważne przy 

zakładanym długoterminowym leczeniu

zakładanym długoterminowym leczeniu

background image

Inne czynniki ryzyka 

Inne czynniki ryzyka 

rozwoju marskości 

rozwoju marskości 

wątroby

wątroby

Współzakażenie HCV i HIV

Średni i starszy wiek

Płeć męska

Przebieg z częstymi 
zaostrzeniami

Spożywanie alkoholu 

background image

Aktualne problemy 

Aktualne problemy 

leczenia PZW B i jego 

leczenia PZW B i jego 

następstw

następstw

Zaostrzenie choroby/ujawnienie przewlekłego 
zakażenia u pacjentów leczonych z powodu 
chorób nowotworowych, autoimmunologicznych, 
po przeszczepach narządów 

Marskość wątroby, rak wątrobowokomórkowy i 
możliwości leczenia transplantacyjnego

Nieskuteczność stosowanych leków p/wirusowych 
– selekcja lekoopornych mutantów wirusa 
związana z progresją choroby; dostęp do nowych 
leków

background image

Kwalifikacja do leczenia 

Kwalifikacja do leczenia 

p/wirusowego

p/wirusowego

Aktywność aminotransferaz

Markery serologiczne: HBsAg, HBeAg

HBV DNA (IU/ml): 
2,5pg/ml~700 000 kopii/ml ~125 000 IU/ml

Badanie histopatologiczne wycinka wątroby 
z oceną aktywności zapalnej i włóknienia

Marskość wątroby i perspektywa leczenia 
transplantacyjnego

background image

Zasady postępowania – PZW 

Zasady postępowania – PZW 

bez objawów 

bez objawów 

dekompensacji funkcji 

dekompensacji funkcji 

wątroby

wątroby

HBeAg

HBV DNA

ALT          leczenie            

 

.

dodatni

<10

4

-10

5

norma

Kontrola 3-6 m-cy

dodatni

>10

4

-10

5

norma

Biopsja, ew.leczen

dodatni

>10

4

-10

5

>normy

IFN, PEG-IFN, 

LAM,  

                                                                 inne

ujemny

<10

3

-10

4

Norma      

Kontrola 3-6 m-cy

ujemny

>10

3

-10

4

Norma      

Biopsja, leczenie   

                                                                wieloletnie

?

ujemny

>10

3

-10

4

>normy      

pegIFN, LAM, 

inne

background image

Zasady postępowania – 

Zasady postępowania – 

marskość wątroby

marskość wątroby

HBeAg      HBV DNA IU/ml

marskość leczenie

dodatni lub 
ujemny

<10

3

-10

4                    

wyrównana Obserwacja  

  

                                                                            lub 

leczenie  

                                                                            LAM, 

inne

dodatni lub 
  ujemny

>10

3

-10

4

         

wyrównana      LAM, inne

dodatni lub 
ujemny

<10

2

-10

3                 

niewyrównana      

LAM,inne, Ltx

                       lub 
                     >10

2

-10

3

                                       

                                       

background image

Cele leczenia 

Cele leczenia 

p/wirusowego

p/wirusowego

Supresja replikacji HBV DNA

Normalizacja aktywności 
aminotransferaz

Zmniejszenie nasilenia procesu 
martwiczo-zapalnego w wątrobie

W odległej perspektywie: prewencja 
marskości, niewydolności wątroby, HCC

Nie ustalono jednoznacznie jak długo 
powinno się leczyć pacjenta

background image

Leki hamujące replikację 

Leki hamujące replikację 

wirusa

wirusa

lek

lek

zarejestrowany

zarejestrowany

Faza 3

Faza 3

Faza 2

Faza 2

Analogi 

Analogi 

nukleozydó

nukleozydó

w

w

  

  

Lami

Lami

wudyna

wudyna

  

  

Entecavir  

Entecavir  

 

 

Cle

Cle

v

v

ud

ud

ine

ine

  

  

 

 

Emtricitabin

Emtricitabin

 

 

Telbivudine

Telbivudine

  

  

Elvucitabine

Elvucitabine

  

  

Valtorcitabin

Valtorcitabin

  

  

Amdoxovir

Amdoxovir

  

  

Racivir

Racivir

  

  

LB80380

LB80380

Analogi 

Analogi 

nukleotydó

nukleotydó

w

w

  

  

Adefovir dipivoxil

Adefovir dipivoxil

  

  

Tenofovir

Tenofovir

  

  

Alamifovir

Alamifovir

  

  

Pradefovir

Pradefovir

cytokiny

cytokiny

  

  

Interferon alfa

Interferon alfa

  

  

Peginterferon 

Peginterferon 

alfa-2a

alfa-2a

background image

Główne czynniki związane 

Główne czynniki związane 

z opornością wirusa i selekcją 

z opornością wirusa i selekcją 

mutantów

mutantów

wirusowe

mutacje polimerazy wirusa

tworzenie dwuniciowego cccDNA o długim 
czasie przetrwania w hepatocytach

hepatocytarne

długi czas przeżycia komórek zakażonych

zależne od gospodarza

leczenie p/wirusowe

odpowiedź immunologiczna

background image

Występowanie lekooporności

Występowanie lekooporności

Lamiwudyna – pacjenci uprzednio nie 
leczeni

23

 55

71

65

46

rok

1

2

3

4

5

s

k

u

m

u

lo

w

a

n

a

 

c

z

ę

s

to

ś

ć

 

le

k

o

o

p

o

rn

o

ś

c

(%

)

0

80

40

60

20

100

background image

Występowanie lekooporności

Występowanie lekooporności

Adefovir (pacjenci nieleczeni uprzednio analogami, 
HBeAg(-))

0

3

 11

18

29

rok

1

2

3

4

5

s

k

u

m

u

lo

w

a

n

a

 

c

z

ę

s

to

ś

ć

 

le

k

o

o

p

o

rn

o

ś

c

(%

)

0

80

40

60

20

100

background image

S

e

ro

k

o

n

w

e

rs

ja

 

H

B

e

A

g

 

 %

S

p

a

d

e

k

 H

B

V

 D

N

A

 L

o

g

1

0

 

-4.0

-3.6

-6.5

-6.9

-5.8

18

12

23

21

27 

-10

0

10

20

30

LA

M

AD

V

Ld

T

ET

V

Pe

gI

FN

Dane z różnych badań różnych populacji, nie 

będących bezpośrednimi porównaniami

0

HBV DNA 

HBV DNA 

i serokonwersja 

i serokonwersja 

HBeAg 

HBeAg 

po roku leczenia, pacjenci 

po roku leczenia, pacjenci 

HBeAg(+) 

HBeAg(+) 

background image

Defini

Defini

cje oporności

cje oporności

Genotyp

Genotyp

owa

owa

 

 

oporność

oporność:  mutacje w genomie HBV 

powstające w czasie leczenia p/wirusowego

Wirusologiczny przełom

Wirusologiczny przełom

:

:

  

  wzrost wiremii HBV

w ślad za rozwojem genotypowej opornoś

ci

ci

Kliniczny przełom

Kliniczny przełom

:

:

  

  przełom wirusologiczny

ze wzrostem aktywności ALT lub progresją histologiczną

Fenotypowa oporność

Fenotypowa oporność

:

:

  

  zmniejszona podatność

(badania in vitro) na inhibicję replikacji wywołaną 

przez leki p/wirusowe, związaną z genotypową oporność 

Krzyżowa oporność

Krzyżowa oporność:  mutanty wyselekcjowane przez 

jeden czynnik warunkują oporność w stosunku do innych 

leków p/wirusowych

background image

Kliniczne konsekwencje 

Kliniczne konsekwencje 

oporności

oporności

Utrata korzyści wynikających ze skutecznego 

Utrata korzyści wynikających ze skutecznego 

leczenia p/wirusowego

leczenia p/wirusowego

Zmniejszenie częstości serokonwersji HBeAg 

„Pogorszenie” histologiczne

Progresja choroby

Ciężkie zaostrzenia u pacjentów z marskością wątroby

Ryzyko niepowodzenia u pacjentów po przeszczepie 

wątroby

Potencjalny wpływ na zdrowie publiczne

Potencjalny wpływ na zdrowie publiczne

Transmisja szczepów lekoopornych

Mutacje HBsAg odpowiedzialne za nieskuteczność 

szczepień

        w 2-3% przypadków populacji szczepionej p/wzwB – występuje  
        mutant unikający immunologicznej odpowiedzi poszczepiennej

background image

Selektywna

Selektywna

 presja p/wirusowa

 presja p/wirusowa

Związek pomiędzy natężeniem supresji 
wirusa przez lek i możliwością rozwoju 
lekooporności

Mała supresja→mała szansa rozwoju 
lekooporności

Pełna supresja→mała szansa rozwoju 
lekooporności

Idealna wielokierunkowa supresja? 

Umiarkowana supresja jednokierunkowa→ 
duża szansa lekooporności

background image

Monitor

Monitor

owanie 

owanie 

lekooporności

lekooporności

HBV DNA w surowicy jako najlepszy marker

Czuły i ten sam test PCR

Dostosowanie częstości oznaczeń do

Przebieg kliniczny

Łagodna choroba wątroby: badanie co 6 miesięcy 

Choroba zaawansowana / marskość: kontrola co 3 
miesiące

Profil lekooporności

Leczenie adefowirem lub entekawirem stwarza 
możliwość rzadszego oznaczania wiremii w 
porównaniu z lamiwudyną

background image

1. Interferony

1. Interferony

Interferon alfa (Intron A, Roferon) 
stosowanie 6 miesięcy; u 40% 
pacjentów HBeAg (+) serokonwersja do 
anty-HBe, często nietrwała

Interferon pegylowany alfa2a (40kD) 
(Pegasys) – wyższa skuteczność

Wada – liczne objawy uboczne

background image

2. Lamiwudyna (Zeffix)

2. Lamiwudyna (Zeffix)

Analog nukleozydu, inhibitor odwrotnej 
transkryptazy HBV

Po 12 miesiącach stosowania u pacjentów 
HBeAg (+) serokonwersja do anty-HBe

Mutanty lekooporne; możliwość powstania 
już po 6 miesiącach terapii; do 20% rocznie 

Dobra tolerancja

background image

2. Lamiwudyna (Zeffix)

2. Lamiwudyna (Zeffix)

Mutanty regionu C genu polimerazy YMDD – 
M204V/I/S powstają pod presją stosowania 
lamiwudyny, telbivudyny, emtricitabiny oraz 
entecawiru

Wolniejsze tempo replikacji w porównaniu ze 
szczepem dzikim; efekt zwolnienia znoszony 
przez często występujące jako dodatkowe 
mutacje genu polimerazy L180M i V173L 
oraz mutacje w rejonie pre-core G1896A

background image

3. Adefowir (Hepsera)

3. Adefowir (Hepsera)

Analog nukleotydu adeniny

Wrażliwość dzikich szczepów HBV i mutantów 
opornych na lamiwudynę w tym YMDD

Średni spadek wiremii o 3,4 log kopii/ml po 96 
tyg.

Wolny rozwój lekooporności – do 2% po 96 
tyg leczenia; N263T  w genie polimerazy         
                                               

nefrotoksyczność (pacjenci dializowani – 
10mg [1 tabl] co 7 dni)

background image

4. Entecawir (Baraclude)

4. Entecawir (Baraclude)

Analog nukleozydowy, selektywny inhibitor 
odwrotnej transkryptazy HBV DNA

Najsilniejsze hamowanie replikacji wirusa 
(supresja HBV DNA o blisko 7 log kopii/ml u 
pacjentów wcześniej nieleczonych 
wirostatykami)

Wyższe dawkowanie u pacjentów wcześniej 
leczonych lamiwudyną z uwagi na możliwą 
krzyżową oporność (1,0mg vs 0,5mg)

background image

4. Entecawir (Baraclude)

4. Entecawir (Baraclude)

Nie obserwowano lekooporności po 96 tyg. 
leczenia u pacjentów wcześniej nie 
leczonych analogami nukleozydów

7% genotypowej oporności po 48 tyg 
leczenia w przypadku lamiwudynooporności

Profil tolerancji porównywalny z profilem 
lamiwudyny

Konieczność dostosowania dawki leku do 
niewydolności nerek (dializowani 1tabl/tyg.)

background image

Wybór leku I rzutu – jako 

Wybór leku I rzutu – jako 

strategia ochrony przed 

strategia ochrony przed 

lekoopornością

lekoopornością

Pacjenci z wyrównaną 

chorobą wątroby

Monoterapia

ADV 

 LAM – ETV 

 

PegIFN

Jeśli db profil odpowiedzi 

stosować PegIFN

Jeśli w planie 

długoterminowa terapia 

rozważyć ADV / ETV

Pacjenci z marskością, 

zdekompensowaną 

chorobą wątroby, 

oczekujący na Ltx

Terapia 

kombinowana

Analogi nukleotydów

Analogi nukleozydów

background image

Skrining HCC z PZW t. B - 

Skrining HCC z PZW t. B - 

brak jednoznacznych 

brak jednoznacznych 

wytycznych

wytycznych

W jakim wieku wdrażać badania 

skriningowe?

U pacjentów zakażonych HBV HCC 
może wystąpić w każdym wieku, także 
w dzieciństwie

Nie ustalono jaki wiek jest optymalny 

Większe ryzyko HCC u pacjentów ≥ 35 
lat

background image

Skrining HCC u pacjentów

Skrining HCC u pacjentów

z PZW t. B

z PZW t. B

U ponad 1/3 pacjentów z HCC AFP jest w 
normie

AFP może być podwyższone u 1/3 pacjentów 
z rozpoznaniem marskości bez obecności 
HCC 

Bardzo wysoka wartość AFP (> 1000 ng/mL) 
jest diagnostyczna dla HCC

Rosnące wartości AFP mogą sugerować 
HCC, ale nie jest to często obserwowane

background image

Skrining HCC u pacjentów 

Skrining HCC u pacjentów 

z PZW t. B

z PZW t. B

Wysokie ryzyko

Wysokie ryzyko

AFP + USG co 6 miesięcy 

marskość

   

 

rodzinne występowanie HCC

Średnie ryzyko

Średnie ryzyko

       

       AFP + USG co 12 miesięcy 

wiek > 30 - 40 lat

   

aktywna choroba (ALT ↑↑↑) 

Jeśli AFP rośnie lub > 20 ng/ml, spiralne TK lub 
MRI

background image

Pozawątrobowe 

Pozawątrobowe 

manifestacje zakażenia 

manifestacje zakażenia 

HBV

HBV

Guzkowe zapalenie tętnic 

(periarteritis nodosa)

Kłębuszkowe zapalenie nerek (błoniaste, 
rozplemowo-błoniaste, rozplemowo-mezangialne)

Polimialgia reumatyczna

Krioglobulinemia mieszana – rzadziej niż w HCV

Zespół Guillain-Barre – opisy w literaturze

Zapalenie mięśnia sercowego – j.w.

Zespół Gianotti-Crosti – j.w.

background image

Przewlekłe wirusowe 

Przewlekłe wirusowe 

zapalenie wątroby typu 

zapalenie wątroby typu 

B i D

B i D

Częstość zakażenia HDV wśród zakażonych 
HBV ~ 5%

Trudności w rozpoznaniu (anty-delta, HDV 
RNA)

Przebieg z szybką progresją, często z niską 
lub niewykrywalną wiremią HBV; HBsAg +/- → 
pułapka diagnostyczna

Możliwy przebieg z gwałtownym zaostrzeniem 
PZW B – superinfekcja HDV

Leczenie PEG-IFN

background image

Występowanie zakażenia HCV 

Występowanie zakażenia HCV 

na świecie

na świecie

background image

Przewlekłe WZW t. C – 

Przewlekłe WZW t. C – 

grupy ryzyka

grupy ryzyka

Transfuzje krwi przed 1992

IVDU oraz donosowe inhalacje kokainy

Przewlekła dializoterapia

Więzienia

Pracownicy służby zdrowia

Biorcy narządów, tkanek

Tatuowanie i „kolczykowanie”

Ryzykowne kontakty seksualne

Kontakty rodzinne z osobą HCV (+)

background image

Przebieg ostrego WZW z 

Przebieg ostrego WZW z 

wyzdrowieniem

wyzdrowieniem

Objawy  +/-

Czas od zakażenia

M

ia

n

o

 

p

rz

e

ci

w

ci

a

ł

anty-

HCV

ALAT

Norma

0

1

2

3

4

5

6

1

2

3

4

Lata

Miesiące

HCV RNA 

background image

0

50

100

150

200

0

6

12

18

24

Miesiące

A

LT

 (

IU

/l

)

Wyzdrowienie

Przewlekłe
Zakażenie HCV

HCV RNA

+/-

+ -

Przewlekłe wirusowe 

Przewlekłe wirusowe 

zapalenie wątroby H

zapalenie wątroby H

C

C

V

V

background image

Autoimmunologiczna reakcja w wątrobie

Krioglobulinemia mieszana

Glomerulonephritis

Porphyria cutanea tarda (PCT)

Leukocytoclastic vasculitis

Mooren’s corneal ulcer

Non-Hodgkin’s lymphoma

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy

Cukrzyca t. 1

Zespół Sjögren’a 

Przewlekłe WZW HCV:

pozawątrobowe manifestacje 

choroby

background image

PZW

PZW

 

 

H

H

C

C

V

V

 

 

a

a

uto

uto

-przeciwciała

-przeciwciała

HCV

HCV

 (+)

 (+)

, %

, %

HCV

HCV

 (-)

 (-)

, %

, %

Czynnik reumatyczny

Czynnik reumatyczny

70

70

8

8

Krioglobuliny

Krioglobuliny

36

36

< 1

< 1

     

     

ANA

ANA

> 1:40

> 1:40

> 1:180

> 1:180

21

21

13

13

10

10

2

2

     

     

SMA

SMA

> 1:40

> 1:40

> 1:180

> 1:180

21

21

7

7

2

2

< 1

< 1

LKM

LKM

5

5

< 1

< 1

Antithyroid

Antithyroid

7

7

2

2

background image

PZW

PZW

 

 

H

H

C

C

V

V

 

 

a

a

uto

uto

-

-

przeciwciała

przeciwciała

Brak związku obecności autoprzeciwciał z:

Ciężkością PZW t.C 

Genotypem HCV

Związek pomiędzy mianem RF a:

Krioglobulinemią

Ale nie bezobjawową krioglobulinemią

Autoprzeciwciała w surowicy mogą być 
powodem fałszywie dodatnich  anty-HCV

background image

Patogeneza manifestacji 

Patogeneza manifestacji 

immunologicznej zakażenia 

immunologicznej zakażenia 

HCV

HCV

Monoclonal IgM 

rheumatoid factor

Cryoglobulin 

traps HCV

HCV evades the

immune response

Chronic immune 

stimulation by

single HCV antigen

Polyclonal IgG

Y

Genetic and 

environmental

factors

background image

Zakażenie 

Zakażenie 

HCV 

HCV 

k

k

r

r

i

i

oglobulinemia

oglobulinemia

 - 

 - 

Dermatitis

Dermatitis

Występowanie w 
typowych miejscach

Depozyty 
krioglobulin w 
małych naczyniach

Możliwość rozwoju 
owrzodzeń

Świąd

background image

Manifestacja 

Manifestacja 

krioglobulinemii 

krioglobulinemii 

i HCV

i HCV

Dermatitis

Vasculitis

Bóle mięśniowe (fibromyalgia?)

Bóle stawowe (RA i/lub ANA plus)

Błoniasto-rozplemowe zapalenie 
kłębków

Neuropatia

Zespół przewlekłego zmęczenia (?)

background image

Charakterysty

Charakterysty

ka

ka

HCV

HCV

Sialadenitis

Sialadenitis

Pierwotny 

Pierwotny 

zespół

zespół

Sj

Sj

ö

ö

gren’

gren’

a

a

SS-A, SS-B

SS-A, SS-B

nieobecny

nieobecny

obecne

obecne

Lymphocytic 

Lymphocytic 

capillaritis

capillaritis

łagodny

łagodny

około-

około-

naczyniowo

naczyniowo

głównie

głównie

 CD

 CD

8

8

nasilone

nasilone

około-przewodowo

około-przewodowo

głównie

głównie

 CD

 CD

4

4

Sicca syndrome:

Sicca syndrome:

Xerophthalmia

Xerophthalmia

Xerostomia

Xerostomia

nieobecny

nieobecny

8%-36%

8%-36%

obecny

obecny

obecny

obecny

Pozawątrobowa manifestacja 

Pozawątrobowa manifestacja 

zakażenia

zakażenia

 HCV

 HCV

 - 

 - 

Lymphocytic 

Lymphocytic 

Sialadenitis

Sialadenitis

background image

Pozawątrobowa manifestacja 

Pozawątrobowa manifestacja 

zakażenia

zakażenia

 HCV

 HCV

 - 

 - 

B-Cell 

B-Cell 

Lymphoma

Lymphoma

8 badań, 1754 pts 
włączonych

Ferri (1994)

Mazzaro (1996)

Silvestri (1996)

Izumi (1996)

McColl (1996)

Zignego (1997)

DeRosa (1997)

Zuckerman (1997)

0

10

20

30

B Cell Lymphoma

0

10

20

30

Kontrola

background image

PZW

PZW

 

 

t. 

t. 

i

i

 

 

cukrzyca

cukrzyca

N = 179 z PZW t.C

Oceniono występowanie 
DM i insulinooporności

Porównano z danymi z 
bazy NHANES III badanie 
po uwzględnieniu 
zmiennej:

wiek

płeć

rasa

Występowanie DM lub IR 
było wyższe u pacjentów 
z PZW. T. C

0

4

8

12

16

20

kobiety

mężczyźni

L

ic

z

b

a

 p

rz

y

p

a

d

k

ó

w

Obserwowane

Podejrzane

background image

PZW

PZW

 

 

t. 

t. 

i

i

 

 

cukrzyca

cukrzyca

 

 

w relacji

w relacji

 

 

do

do

 

 

stopnia włóknienia 

stopnia włóknienia 

wątroby

wątroby

0

10

20

30

40

0

1

2

3

4

Histologic Stage

O

d

s

e

te

k

 p

a

c

je

n

w

background image

Pozawątrobowa manifestacja 

Pozawątrobowa manifestacja 

zakażenia

zakażenia

 HCV

 HCV

 - 

 - 

Porphyria Cutanea 

Porphyria Cutanea 

Tarda

Tarda

2 case series
3 niekontrolowane badania
280 pacjentów
Alkohol: 36%-77%

Fargion (1992)

De Castro (1993)

Criber (1995)

Stolzel (1995)

Kondo (1997)

0

20

40

60

80

100

PCT

0

5

10

15

20

Kontrola

background image

Pozawątrobowa 

Pozawątrobowa 

manifestacja zakażenia

manifestacja zakażenia

 

 

HCV

HCV

 - 

 - 

Lichen Planus

Lichen Planus

Występuje u < 1% populacji ogólnej

U 10%-30% pacjentów z PZW t. C

Lokalizacja

Płasko-wyniosłe, fioletowawe, swędzące 
grudki

W zagłębieniach ciała 

Śluzówka jamy ustnej

Histologia

Gęste nacieki limfocytów T skóry właściwej 

background image

Kwalifikacja do leczenia PZW 

Kwalifikacja do leczenia PZW 

t. C

t. C

Ciężkość choroby

Ciężkość choroby

Odpowiedź na 

Odpowiedź na 

leczenie

leczenie

AST/ALT

AST/ALT

Bilirubin

Bilirubin

a

a

Albumin

Albumin

a

a

Pro-time (INR)

Pro-time (INR)

Liczba płytek

Liczba płytek

Histopatologia 

Histopatologia 

wątroby

wątroby

ALT

ALT

HCV RNA

HCV RNA

HCV genotype

HCV genotype

Histopatologia 

Histopatologia 

wątroby

wątroby

LFTs

background image

HCV – testy diagnostyczne

HCV – testy diagnostyczne

Typ testu

Typ testu

Charakterystyka

Charakterystyka

Serologia

Serologia

Wiremia

Wiremia

Rodzaj detekcji

Rodzaj detekcji

Przeciwciał

Przeciwciał

a

a

Wirus

Wirus

Czułość

Czułość

> 95%

> 95%

> 98%

> 98%

Specyficzność

Specyficzność

Zmienna

Zmienna

> 98%

> 98%

Dodatnie po 

Dodatnie po 

ekspozycji

ekspozycji

2-6 

2-6 

miesięcy

miesięcy

2-6 

2-6 

tygodni

tygodni

Zastosowanie

Zastosowanie

Skrining

Skrining

Potwierdzeni

Potwierdzeni

e

e

background image

Rodzaj metod detekcji 

Rodzaj metod detekcji 

HCVRNA

HCVRNA

PCR

PCR

TMA

TMA

b-DNA

b-DNA

Polymerase 

Polymerase 

chain 

chain 

reaction

reaction

Transcription 

Transcription 

mediated 

mediated 

amplification

amplification

Branched 

Branched 

chain DNA

chain DNA

Amplifies 

Amplifies 

target

target

Amplifies 

Amplifies 

target

target

Amplifies 

Amplifies 

probe

probe

Jakościowy

Jakościowy

Ilościowy

Ilościowy

Jakościowy

Jakościowy

Ilościowy

Ilościowy

background image

PZW t. C – biopsja 

PZW t. C – biopsja 

wątroby

wątroby

Jedyny test, który oceni:

Nasilenie zapalenia

Stopień włóknienia

Konieczna do oceny

Ryzyka rozwoju marskości w przyszłości

Potrzebna do leczenia

Umożliwia ocenę leczenia jeśli nie 

uzyskano pierwotnej odpowiedzi na 
leczenie 

background image

PZW t. C – biopsja wątroby 

PZW t. C – biopsja wątroby 

czy jest konieczna?

czy jest konieczna?

Nie

Nie

Pacjent akceptuje 

Pacjent akceptuje 

leczenie bez 

leczenie bez 

włóknienia

włóknienia

Pacjent nie 

Pacjent nie 

akceptuje leczenia 

akceptuje leczenia 

lub są 

lub są 

przeciwwskazania 

przeciwwskazania 

bezwzględne

bezwzględne

Badania sugerują 

Badania sugerują 

brak marskości

brak marskości

Pacjent osiągnął

Pacjent osiągnął

 SV

 SV

R

R

Tak

Tak

Pacjent akceptuje 

Pacjent akceptuje 

leczenie jeśli 

leczenie jeśli 

znaczne włóknienie

znaczne włóknienie

Badania sugerują 

Badania sugerują 

możliwość marskości

możliwość marskości

Pacjent nie osiągnął

Pacjent nie osiągnął

 

 

SVR 

SVR 

i nie miał 

i nie miał 

uprzednio biopsji

uprzednio biopsji

background image

Porównanie biopsji wątroby i

Porównanie biopsji wątroby i

nieinwazyjnych testów 

nieinwazyjnych testów 

serologicznych

serologicznych

0

0.2

0.4

0.6

0.8

1.0

0

1

2

3

4

Stopień włóknienia

F

IB

R

O

T

E

S

T

0

0.2

0.4

0.6

0.8

1.0

0

1

2

3

Aktywność zapalna 

A

C

T

IT

E

S

T

background image

PZW t. C z prawidłową  v/s 

PZW t. C z prawidłową  v/s 

nieprawidłowa aktywnością 

nieprawidłowa aktywnością 

ALT

ALT

Prawidłowe ALT

Podwyższone ALT

Portal

26%

No 

fibrosis

23%

Mild

39%

Cirrhosis

6%

Bridging

6%

Portal

20%

No 

fibrosis

16%

Mild

33%

Cirrhosis

18%

Bridging

13%

background image

Progresja PZW t. C do 

Progresja PZW t. C do 

marskości zależnie od 

marskości zależnie od 

aktywności zapalnej

aktywności zapalnej

0

20

40

60

80

100

0

5

10

15

20

Czas (lata)

Bridging

Portal

Brak

S

za

c

u

n

k

o

w

y

 o

d

s

e

te

k

 

p

a

c

je

n

w

 z

 m

a

rs

k

o

ś

c

background image

Progresja włóknienia w PZW t. 

Progresja włóknienia w PZW t. 

C

C

< 10

11-20 21-30 31-40 > 40

Czas trwania zakażenia (lata)

Włóknienie

Zapalenie

G

ra

d

e

 o

S

ta

g

e

4.0

3.0

2.0

1.0

0

background image

Przeżycie i odsetek dekompensacji 

Przeżycie i odsetek dekompensacji 

marskości u pacjentów zakażonych 

marskości u pacjentów zakażonych 

HCV

HCV

0

20

40

60

80

100

P

rz

e

ży

c

ie

  

(%

)

Stabilizacja

Dekompensacja

10-letnie skumulowane 

przeżycie

0

10

20

30

40

50

0

2

4

6

8

10

Lata

O

d

s

e

te

k

 p

a

c

je

n

w

Dekompensacji

HCC

Skumulowane 

prawdopodobieństwo

background image

Leczenie przewlekłego 

Leczenie przewlekłego 

zapalenia wątroby HCV

zapalenia wątroby HCV

background image

Cele terapii

Cele terapii

 

 

osoby 

osoby 

HCV

HCV

 

 

(+)

(+)

Pierwotnym celem jest eradykacja 
HCV

Dodatkowe cele:

Zwolnienie progresji choroby 

Zmniejszenie ryzyka rozwoju HCC

Poprawa obrazu histopatologicznego 
wątroby

Poprawa jakości życia

Zapobieganie transmisji zakażenia HCV

Zmniejszenie nasilenia pozawątrobowej 
manifestacji zakażenia

background image

Lek

Lek

Zalecane dawkowanie

Zalecane dawkowanie

PEG-IFN

PEG-IFN

Peginterferon alfa-

Peginterferon alfa-

2b

2b

Peginterferon alfa-

Peginterferon alfa-

2a

2a

1.5 

1.5 

µ

µ

g/kg SQ 

g/kg SQ 

na tydzień w połączeniu z

na tydzień w połączeniu z

 

 

RBV; 

RBV; 

1.0 

1.0 

µ

µ

g/kg SQ 

g/kg SQ 

na tydzień w

na tydzień w

 m

 m

o

o

n

n

o

o

t

t

e

e

rap

rap

ii

ii

180 

180 

µ

µ

g SQ 

g SQ 

na tydzień w połączeniu z

na tydzień w połączeniu z

 

 

RBV

RBV

 

 

lub

lub

 

 

w

w

 m

 m

o

o

n

n

o

o

t

t

e

e

rap

rap

ii

ii

Interferon alfacon-1

Interferon alfacon-1

µ

µ

g SQ TIW; 15 

g SQ TIW; 15 

µ

µ

g TIW for 

g TIW for 

nonresponders

nonresponders

R

R

y

y

ba

ba

w

w

ir

ir

y

y

n

n

a (RBV)

a (RBV)

800-1400 mg PO 

800-1400 mg PO 

dziennie w 2 dawkach, 

dziennie w 2 dawkach, 

zależnie od wagi i genotypu

zależnie od wagi i genotypu

 

 

HCV

HCV

Leki zaaprobowane do 

Leki zaaprobowane do 

leczenia zakażenia HCV

leczenia zakażenia HCV

background image

Pawlotsky JM. Hepatology. 2002;36(suppl 1):S65-S73. 

Sethi A, et al. Clin Liver Dis. 2005;9:453-471.

Markery wirusologiczne i 

Markery wirusologiczne i 

definicje odpowiedzi na 

definicje odpowiedzi na 

leczenie

leczenie

Rapid Virologic 

Rapid Virologic 

Response 

Response 

(RVR)

(RVR)

HCV RNA 

HCV RNA 

niewykrywalne w

niewykrywalne w

 4 

 4 

tyg. 

tyg. 

terapii

terapii

Early Virologic 

Early Virologic 

Response (EVR)

Response (EVR)

Obniżenie HCVRNA o 

Obniżenie HCVRNA o 

≥ 2 log 

≥ 2 log 

w

w

 12

 12

 tyg. 

 tyg. 

terapii

terapii

End of 

End of 

Treatment 

Treatment 

(EOT) Response 

(EOT) Response 

Niewykrywalne

Niewykrywalne

 HCV RNA 

 HCV RNA 

na koniec 

na koniec 

terapii

terapii

Partial 

Partial 

Virologic 

Virologic 

Response

Response

Obniżenie HCVRNA o 

Obniżenie HCVRNA o 

≥ 2 log 

≥ 2 log 

w

w

 12

 12

 tyg. 

 tyg. 

terapii

terapii

ale

ale

 HCV RNA 

 HCV RNA 

(+) w

(+) w

 24

 24

 tyg. 

 tyg. 

terapii

terapii

Sustained 

Sustained 

Virologic 

Virologic 

Response 

Response 

(SVR)

(SVR)

HCV RNA 

HCV RNA 

ujemne

ujemne

 12-24 

 12-24 

tygodni po 

tygodni po 

EOT

EOT

background image

Markery wirusologiczne i 

Markery wirusologiczne i 

definicje odpowiedzi na 

definicje odpowiedzi na 

leczenie

leczenie

Null Response

Null Response

HCV RNA 

HCV RNA 

obniżone

obniżone

 < 2 log

 < 2 log

10

10

 IU/mL 

 IU/mL 

w 1

w 1

2

2

 tyg. 

 tyg. 

terapii

terapii

 

 

Nonresponse

Nonresponse

Nie osiągnięcie

Nie osiągnięcie

 

 

nieoznaczalnego 

nieoznaczalnego 

HCV RNA 

HCV RNA 

każdym punkcie terapii

każdym punkcie terapii

Virologic 

Virologic 

Breakthrough

Breakthrough

Obniżenie

Obniżenie

 HCV RNA 

 HCV RNA 

do nieoznaczalnego

do nieoznaczalnego

 

 

przed

przed

 

 

powrotem wiremii w trakcie terapii

powrotem wiremii w trakcie terapii

Relapse

Relapse

Powrót wiremii HCV po osiągnięciu EOT

Powrót wiremii HCV po osiągnięciu EOT

background image

Wzory odpowiedzi 

Wzory odpowiedzi 

wirusologicznej

wirusologicznej

Dni terapii

1

2

3

4

5

6

7

0 1 2 3

7

14

21

28

Nonresponder

Flat-partial responder

Slow-partial responder

Rapid responder

Second phase 

First phase

Próg 
detekcji 
HCVRNA

H

C

V

 R

N

A

background image

Trwała odpowiedź wirusologiczna 

Trwała odpowiedź wirusologiczna 

(

(

SVR

SVR

) w terapii zakażenia HCV

) w terapii zakażenia HCV

100

80

60

40

20

0

19

43

6

IFN

24 tyg.

IFN

48 tyg.

IFN/RBV

48 tyg.

SVR uzyskane w terapii standardowym IFN

P

a

c

je

n

c

 (

%

)

background image

Peginterferon alfa-2b     

Peginterferon alfa-2b     

        1.5 

        1.5 

µg/kg/wk 

µg/kg/wk 

RBV 

RBV 

800 mg/d 

800 mg/d 

przez 

przez 

48 

48 

tygodni

tygodni

Peginterferon alfa-2a 

Peginterferon alfa-2a 

180

180

µg/wk + 

µg/wk + 

RBV

RBV

 (1000 

 (1000 

lub

lub

 1200 mg/d

 1200 mg/d

 – 

 – 

zależnie od wagi

zależnie od wagi

przez 

przez 

48 

48 

tygodni

tygodni

Trwała odpowiedź 

Trwała odpowiedź 

wirusologiczna (

wirusologiczna (

SVR

SVR

) w terapii 

) w terapii 

zakażenia HCV

zakażenia HCV

46

76

56

Ogólnie

Genotyp

1

Genotyp

2/3

n = 298 n = 140

n = 453

42

82

100

80

60

40

20

0

54

Ogólnie

Genotyp

1

Genotyp

2/3

S

V

R

  

(%

)

n = 348 n = 163

n = 511

background image

Tydzień 4 RVR 

osiągnięty

Genotyp 1/4

Genotyp 2/3

Tydzień 12 

EVR nie 

osiągnięty

Slow response 

(EVR, brak 

negatywizacji 

HCV RNA  w  24 

tyg.)

Skrócenie terapii do 

24 tygodni może 

być stosowane

Zaleca się 

kontynuować 

terapię do 24 tyg. 

jeśli 

RVR osiągnięty

Rekomendacje 

zalecają 

zakończenie terapii

Rekomendacje 

zalecają 

zakończenie terapii

Przedłużenie terapii 

do 72 tygodnia 

może poprawić SVR

Zastosowanie 

Zastosowanie 

monitorowania wiremii w 

monitorowania wiremii w 

praktyce

praktyce

background image

Wpływ leczenia PZW t. C 

Wpływ leczenia PZW t. C 

na rozwój HCC

na rozwój HCC

Leczenie interferonem alfa zmniejsza 
ryzyko rozwoju HCC w porównaniu z grupą 
nieleczonych (P = .002)

Przypadki Hepatocellular carcinoma 

U nie leczonych: 38% (24%-58%)

Leczonych interferonem 4% (1%-15%)

HCC risk ratio: 0.067 (0.009-0.530; P = .
01)

background image

Wniosek

Wniosek

Reguły terapii przeciwwirusowej
różnią się znacząco od zasad 
stosowanych w 
antybiotykoterapii…


Document Outline