Metody i techniki badań
społecznych i pedagogicznych
Struktura procesu badawczego | Skale pomiaru|
Wprowadzenie do logiki doboru próby: techniki nieprobabilistyczne
Metody i techniki badań
społecznych i pedagogicznych
Struktura procesu badawczego | Skale pomiaru|
Wprowadzenie do logiki doboru próby: techniki nieprobabilistyczne
Metody badań społecznych i
pedagogicznych
Bartłomiej Walczak
Jednostki analizy
Indywidua
grupy
Jednostki obserwacji
Jednostki analizy
ma kota nie ma kota suma
kobieta
5
1
6
mężczyzna
2
2
4
suma
7
3
ma kota nie ma kota 100%=
kobieta
83%
17%
6
mężczyzna
50%
50%
4
łącznie
70%
30%
10
wnioski
Jednostki analizy
typ gospodarstwa
udział
gospodarstwo jednoosobowe
10%
bezdzietna para
40%
rodzina niepełna
20%
rodzina nuklearna
30%
rodzina rozszerzona
0%
100%= 10
wnioski
Podstawowe błędy
Błąd ekologiczny
redukcjonizm
Etapy procesu badawczego
Zainteresowania
co powoduje Y?
Idea
X jest
przyczyną Y?
Teoria
W pewnych warunkach wystąpienie zmiennej X
może prowadzić do wystąpienia zmiennej Y...
Konceptualizacja
Precyzujemy znaczenie pojęć oraz
zmiennych
Ustalenie wskaźników
Definicja nominalna
Definicja operacyjna
Wybór metody
Jakiej grupy narzędzi użyjemy do
badania?
Ilościowe (eksperyment, sondaż,
analiza treści, zależności
statystyczne)
Jakościowe (badania terenowe,
badania porównawczo – historyczne)
Populacja i dobór
próby
Kogo będą dotyczyć nasze
wnioski?
Kogo w związku z tym powinniśmy
przebadać?
Operacjonalizacja
Jak w praktyce będziemy prowadzić
pomiar?
Obserwacja
Właściwy proces badawczy: zbieranie danych do dalszej analizy i interpretacji
Przetwarzanie danych
przekształcenie danych do postaci nadającej się do analizy
Analiza
analiza i interpretacja danych, wyciąganie wniosków
..to samo nieco krócej
Problem - hipoteza
operacjonalizacja
obserwacja
Hipoteza:
„Hipotezą nazywa się wszelkie
twierdzenia częściowo tylko
uzasadnione, przeto także wszelki
domysł, za pomocą którego tłumaczymy
dane faktyczne, a więc też i domysł w
postaci uogólnienia, osiągniętego (...)
na podstawie danych wyjściowych”
T. Kotarbiński
• hipoteza musi być falsyfikowalna
Weryfikacja hipotezy
Uczeń przejawia
zachowania
agresywne
Uczeń nie
przejawia
zachowań
agresywnych
Rodzice
interesują się
problemami
dzieci
28%
76%
Rodzice nie
interesują się
problemami
dzieci
72% (n=300)
24% (n=400)
Χ
2
=159,87, p<0,0001
Uczeń przejawia
zachowania
agresywne
Uczeń nie przejawia
zachowań
agresywnych
Rodzice interesują
się problemami
dzieci
84 (28%)
304 (76%)
Rodzice nie
interesują się
problemami dzieci
216 (72%)
96 (24%)
Weryfikacja hipotezy
Uczeń przejawia
zachowania
agresywne
Uczeń nie
przejawia
zachowań
agresywnych
Rodzice
interesują się
problemami
dzieci
49%
53%
Rodzice nie
interesują się
problemami
dzieci
51% (n=259)
47% (n=298)
Zakres zmienności
W jaki sposób i jak dokładnie będziemy
rejestrować wartości zmiennych
uzyskane podczas obserwacji?
Wartości:
800 PLN
1200 PLN
3700 PLN
600 PLN
200 000 PLN
Przykładowy
zapis zakresu
zmienności:
<1000
1001-1500
1501-2000
2001-2500
>2500
Wartości:
1
1+
2=
2-
2
2+
3=
3-
?
3
3+
4-
4
4+
5-
5
6...
Podstawowe metody badawcze
Metoda badania:
Ilościowe
Eksperyment
Sondaż
Analiza treści
Zależności statystyczne
Jakościowe
Badania terenowe
Badania porównawczo - historyczne
Rodzaje pomiaru
Skala nominalna
Skala porządkowa
Skala interwałowa
Skala ilorazowa
Skala nominalna
kobieta
mężczyzna
Skala nominalna
Ma kota
Nie ma kota
Skala porządkowa
B
a
rd
zo
n
ie
l
u
b
i
ko
tó
w
N
ie
p
rz
e
p
a
d
a
z
a
k
o
ta
m
i
Je
st
o
b
o
ję
tn
y
/a
w
o
b
e
c
ko
tó
w
Lu
b
i
ko
ty
B
a
rd
zo
l
u
b
i
ko
ty
Skala porządkowa
b
a
rd
zo
z
ła
zł
a
śr
e
d
n
ia
d
o
b
ra
b
a
rd
zo
d
o
b
ra
Jak R ocenia swoją sytuacje materialną?
Skala interwałowa
Pomiar inteligencji na skali IQ
95
100
105
110
115
Skala interwałowa
Pomiar inteligencji na skali IQ
95
100
105
110
115
Skala ocen szkolnych
2
3
4
5
6
1
Skala ilorazowa
Dochód (np. miesięczny brutto)
500
1000
1500
2000
2500
Skala ilorazowa
Dochód (np. miesięczny brutto)
500
1000
1500
2000
2500
Wiek
16
17
18
19
20
15
Skale pomiaru z przykładami
Nominalna: rozłączne kategorie (wartości)
Płeć, wyznanie, miejsce urodzenia, posiadanie kota
Porządkowa: uporządkowane wartości
Stosunek do religii, klasa społeczna, wykształcenie
Interwałowa: wartości ułożone regularnie, z
arbitralnym punktem zero
Skala Fahrenheita i Celsjusza, inteligencja (IQ), oceny
szkolne
Ilorazowa: wartości ułożone regularnie, prawdziwy
punkt zerowy
Skala Kelvina, dochód, wiek, liczba dzieci, czas
przygotowania do klasówki