Procedury zabiegów służące 

do uzyskania materiału do 

badań hist-pat 

Chirurgia onkologiczna 

Materiał do badania hist/pat 

możemy uzyskać na kilka 

sposobów 

• BAC = biopsja aspiracyjna cienkoigłowa 
• Biopsja tkankowa (oligobiopsja) – 

gruboigłowa

• Biopsja wycięciowa
• Biopsja otwarta wycięciowa
• Pobranie płynów tkankowych
• Złuszczenie fragmentów tkanek
• Wycięcie zmian niewyczuwalnych – mapping  

BAC

• Służy do pobrania materiału cytologicznego 

(zawiesiny komórek)

• Polega na nakłuciu badanej tkanki oraz wytworzeniu 

podciśnienia poprzez wsteczny ruch tłoka 

powodujący niewielką , miejscowa traumatyzacje, 

wystarczającą do uwolnienia niewielkich grup 

komórek aspirowanych do światła igły

• Zawiesinę komórek rozprowadza się na szkiełko 

podstawowe, utrwala, barwi 

• Zgodność BAC z rozpoznaniem ostatecznym waha się 

w granicach 80 - 95%

• Wynik ujemny nic nie znaczy 
• Tylko pozytywny wynik ma wartość kliniczną  w 

rozpoznawaniu choroby

Oligobiopsja

• Służy do pobrania materiału (wałeczki 

tkankowe) do oceny hist-pat 
(zachowany układ przestrzenny 
komórek)

• Igła o średnicy > 1.2 mm
• Lepszy niż BAC
• Procedura ta jest zazwyczaj bolesna, 

wymaga znieczulenia miejscowego lub 
ogólnego (rzadko, głównie dzieci) 

Biopsja wycięciowa

• Chirurgiczne usunięcie guza z niewielkim 

marginesem tkanek zdrowych

• Stosowana w diagnostyce m.in. Ca sutka, 

czerniaka 

W przypadku podejrzenia czerniaka 

wycinamy z wąskim marginesem tkanek; 
gdy potwierdzenie rozpoznania, to 
poszerzamy margines.

Wycięcie zmian 

niewyczuwalnych

• Stosowana w przypadku wykrycia nie 

palpacyjnych zmian w mammografii 

• Polega na odpowiednim zmapowaniu 

interesującego nas fragmentu, a 
następnie jego wycięciu 

• Uzyskany fragment tkanek poddaje się 

mammografii w celu określenia czy 
zawiera podejrzane ognisko 

• To forma biopsji wycięciowej

Biopsja otwarta wycinkowa

• Jest to chirurgiczne pobranie wycinka 

tkankowego z obrzeża zmiany wraz z 
fragmentem tkanki zdrowej 

• Jej odmianą jest „punch biopsy”, w 

którym pobiera się tkankę…

Pobranie płynów 

tkankowych

• Służy do diagnostyki wysięku opłucnej, 

otrzewnej, zawartości torbieli 

• Uzyskiwany materiał oceniany jest 

cytologicznie, po odwirowaniu 

Złuszczenie fragmentów 

tkankowych

• Jest to badanie cytologiczne 

zeskrobin , popłuczyn, wydzielin 
pobranych ze śluzówki przewodu 
pokarmowego, dróg oddechowych, 
rodnych

Zasady prawidłowego pobrania 

materiału

• Droga wprowadzenia igły biopsyjnej powinna być 

tak zlokalizowana, aby można było ją usunąć w 
jednym z … mas neo

• Wycięcie skórne w przypadku biopsji wycięciowej 

powinno być równoległe do planowanych cięć 
skórnych operacji zasadniczej. 

• Należy unikać zanieczyszczenia okolicznych 

tkanek tkanką nowotworową

• Dokładna hemostaza ma na celu zmniejszenie 

ryzyka powstania krwiaka, który umożliwia 

szerzenie się neo

• Powstania krwiaka jest niekorzystnym 

czynnikiem rokowniczym

cd.

• Narzędzia użyte do pobrania guza, 

powinny być natychmiast odłożone 
poza pole operacyjne, nieużywane do 
kolejnych etapów zabiegu 

• Jeżeli pobieranych jest kilka zmian, 

każda powinna być pobierana osobnym 
zestawem narzędzi

• Po zakończeniu pobrania zmienia się 

rękawiczki, narzędzia i bezpośrednie 
obłożenie

cd.

• Pobrana tkanka musi być reprezentatywna 

(odpowiednia ilość, jakość)

• Przed zabiegiem naleKży ją oznaczyć 

(zmapować)

• Można ja pobrać pod kontrolą USG/TK
• Pobrany materiał powinien być oznaczony 

w jednoznacznym sposób, np. oznaczenie 
loży po wycięciu za pomocą klipsów 
tytanowych – potrzebne do naświetlań 
(loża powinna dostać wzmożoną dawkę)