background image

Wiodąca i integrująca rola 

edukacji polonistycznej w 

procesie nauczania 

i wychowania– klasy I - III

background image

Plan

1. Edukacja polonistyczna, jako 

dziedzina – obszar kształcenia 
zintegrowanego w klasach I – III.

2. Zadania i rola edukacji polonistycznej.
3. Funkcje języka polskiego.  
4. Cele edukacji polonistycznej.
5. Źródła nauczania edukacji 

polonistycznej.

background image

Edukacja polonistyczna – wiodąca, integrująca, 
korelująca, najważniejsza wśród obszarów czy 
dziedzin.
Wyposaża w: 
*umiejętności czytania
*poprawnego mówienia
*umiejętności pisania
Sprawności językowe nabywane stopniowo
Edukacja polonistyczna obejmuje treści z różnych 
dziedzin o świecie
Tematyka zawarta w programach edukacji 
wczesnoszkolnej nadaje kierunek pracy na 
zajęciach w zakresie innych dziedzin, dając w ten 
sposób podstawę do nauczania polonistycznego.

background image

Edukacja polonistyczna

Klasy I – III

Klasa IV (język polski)

jeden z wielu  przedmiotów nauczania 

(źródło wiedzy o 

otaczającym świecie)

Edukacja polonistyczna to obszar wielofunkcyjny.
Obejmuje naukę:
*Czytania
*mówienia
*pisania
*gramatyki
*ortografii

background image

Oprócz tego obejmuje szeroki zakres 

treści z: 

*przyrody
*higieny
*geografii
*historii
*kultury
*techniki
*życia społecznego
*działalności ludzi

background image

Treści z edukacji 

polonistycznej

Stanowią materiał 
do ćwiczeń językowych

Dostarczają wstępnych 
wiadomości z wielu dziedzin 
otaczającej rzeczywistości

background image

Zajęcia z edukacji polonistycznej w 

klasach I – III stwarzają okazję do: 

*poznawania 
*uświadamiania 
*utrwalania 

Materiał nauczania 

norm moralnych

Czerpiemy z życia

Nawiązujemy do 
różnych form sztuki

Odnosimy się 
do literatury dziecięcej

background image

Na zajęciach z edukacji 
polonistycznej kształtujemy cechy 
osobowościowe ucznia:
*dokładność
*staranność
*systematyczność
*wytrzymałość
*obowiązkowość
*pracowitość
*uczynność

background image

Zadania i rola edukacji 

polonistycznej

Edukacja polonistyczna:
*centralny obszar we wczesnoszkolnym przekazywaniu 

wiedzy,

*skupia i koreluje treści poznawcze, kształcące i 

wychowawcze związane z faktami przyrodniczymi, 

życiem społecznym bliższego i dalszego środowiska, 

*rozwija najpierw umiejętności, a następnie sprawności 

w poprawnym posługiwaniu się językiem,

*umożliwia pełniejsze poznanie rzeczywistości,
*umożliwia uczestnictwo w życiu społecznym,
*umożliwia przyswojenie zdobyczy kultury i techniki.

background image

Język polski 

procesy poznawcze 

W edukacji polonistycznej:
*dzięki ćwiczeniom słownikowym, ćwiczeniom w 

mówieniu uczniowie lepiej precyzują swoje myśli, 

łatwiej rozumieją to, co mówią lub piszą inni,
*istotne jest opanowanie techniki czytania oraz 

umiejętności poprawnego czytania tekstu ze 

zrozumieniem,
*uczeń korzysta z lektury, która jest nie tylko 

źródłem przeżyć, ale wpływa na poznawanie 

rzeczywistości oraz przyczynia się do 

kształtowania wartościowych społecznie cech 

osobowości,
*w procesie przyswajania treści programowych 

uczniowie poznają podstawowe elementy wiedzy 

o języku i posługiwaniu się nim.

background image

Zadania edukacji 

polonistycznej

1. Kształtowanie umiejętności poprawnego i jasnego 

wypowiadania się w mowie i piśmie, opanowanie 

techniki czytania.

2. Zaznajomienie się z podstawowymi regułami pisowni 

w zakresie zasad ortografii polskiej, wyrabianie 

umiejętności zastosowania jej w praktyce.

3. Wstępne przygotowanie do pracy z książką oraz do 

korzystania z masowych środków przekazu i źródeł 

informacji.

4. Uświadomienie uczniom roli edukacji polonistycznej 

jako narzędzia porozumienia się między ludźmi oraz 

jako środka ekspresji uczuciowej.

5. Wszechstronny rozwój osobowości, kształtowanie 

postaw społeczno – moralnych.

6. Kształtowanie i rozwijanie sprawności myślowej i 

językowej dzieci.

7. Wdrażanie do analizy tekstów literackich

background image

Funkcje edukacji polonistycznej 

– języka polskiego

1. Poznawczo - znaczeniowa – nazywanie rzeczy, 

faktów, zjawisk.

2. Komunikatywno - informacyjna – porozumiewanie 

się z drugim człowiekiem, odbieranie informacji.

3. Ekspresywna – przekazywanie i odbieranie uczuć 

przekazywanych przez nadawcę

4. Impresywna – odbieranie wrażeń przez nadany 

komunikat.

5. Estetyczna – słowo literackie pozwala na 

zaspokojenie wzruszeń estetycznych. 

6. Wychowawcza – wspólne komunikaty zawarte w 

języku pozwalają na poczucie wspólnoty.

background image

Sposoby zdobywania 

umiejętności językowych w 

klasach I – III 

1. Sposoby posługiwania się językiem
2. Wiedza pogłębiana o teoretycznych podstawach 

języka prowadząca do doskonalenia form (nauka o 

języku i nauka języka).

Obszar:
1. Doskonalenie języka mówionego.

Rozpatrujemy go w klasach I – III w aspekcie:
*treści – zasób słownictwa, czyli leksyka, czynne 

posługiwanie się określoną ilością słów,
*formy – wypowiedzi poprzez ćwiczenia 

gramatyczne – ćwiczenia fleksyjne – odmiana części 

mowy, ćwiczenia semantyczne – zrozumienie  słów, 

związków frazeologicznych (np. głowa domu), 

syntaktyka – ćwiczenia syntaktyczne – nauka o 

zdaniu czyli ćwiczenia, które mają kształtować u 

ucznia umiejętności budowania, konstruowania, 

przekształcania zdań.

background image

Dzieci posługują się dwoma kodami 
językowymi:
*kodem rozwiniętym – bogactwo 
form, treści, bogactwo metafor, 
przenośni, porównać, rozbudowany 
dialog.
*kodem nierozwiniętym – ubogie 
struktury gramatyczne, brak 
przenośni, metafor, kod jednostronny.

background image

Teoria Bourdieu wskazuje na duże 
znaczenie środowiska, w którym dziecko 
przebywa i z którego się wywodzi.
Uczniowie przyjmują wzory 
środowiskowe.
Dzieci pochodzące z ubogich rodzin o 
niskim statusie społecznym (niski 
standard ekonomiczny, brak 
wykształcenia) posługują się kodem 
nierozwiniętym, natomiast dzieci o 
wysokim standardzie społecznym 
kodem rozwiniętym.

background image

2. Poznawanie języka pisanego – umiejętność 

posługiwania się znakami graficznymi, 
łączenia liter, budowanie wyrazów, zdań 
oraz innych rozbudowanych wypowiedzi 
pisemnych itd.
Centralne miejsce edukacji polonistycznej 
wynika z:
*roli języka w rozwoju umysłowym, 
*funkcji komunikatywnej w życiu 
społecznym
*funkcji ogólnokulturowej i wychowawczej

background image

 Główny cel edukacji polonistycznej:
Wdrażanie uczniów do posługiwania się językiem w 

zakresie:
*mówienia,
*czytania,
*pisania,
*umiejętności pracy z tekstem,
*budzenie miłości do języka ojczystego,
*wyrabianie wrażliwości na piękno języka.
oraz kształcenie wartościowych społecznie postaw, 

umożliwiających aktywne uczestnictwo w życiu 

rodziny, środowiska i narodu, rozwijanie uczuć, a 

także:
*kształtowanie refleksyjnego stosunku do języka i 

zaznajomienie z elementami wiedzy o języku, 
*wyrabianie wrażliwości estetycznej przez kontakt z 

twórczością dla dzieci,
*przygotowanie do samokształcenia i korzystania z 

środków upowszechniania informacji.

background image

Cele edukacji polonistycznej cechuje 
ich rozległość.
Dotyczą:
*kształcenia językowego,
*kształcenia literackiego,
*kształcenia kulturalnego,
*samokształcenia
*kształtowania wartościowych postaw, 
umożliwiających aktywne 
uczestnictwo w życiu rodziny, szkoły, 
środowiska i narodu.

background image

W wyniku oddziaływań dydaktyczno – 

wychowawczych uczeń kończący I etap nauczania z 

zakresu edukacji polonistycznej powinien:
*swobodnie posługiwać się poprawnym językiem 

ojczystym,
*czytać poprawnie, płynnie, wyraziście, biegle
*wykazać się umiejętnością rozumienia czytanych 

tekstów na podstawie stosowanych  na zajęciach 

technik analizy utworów literackich,
*posługiwać się różnymi formami wypowiedzi 

pisemnej,
*pisać z wykorzystaniem znajomości elementarnych 

zasad pisowni,
*rozpoznawać części mowy, rodzaje zdań, 

poprawnie łączyć wyrazy w związki frazeologiczne,
*wykazywać potrzebę obcowania z różnymi 

dziedzinami sztuki,
*systematycznie korzystać z czytelni i biblioteki.

background image

Źródła nauczania edukacji 

polonistycznej

1.

Przeżycia i doświadczenia dziecka, jego 

zainteresowania i dążenia.

2.

Środowisko przyrodnicze.

3.

Środowisko społeczne – otoczenie, 

wiedza, historia.

4.

Dzieła artystyczne w postaci obrazów, 

plakatów, rzeźb, utworów muzycznych, 

pieśni, piosenek, audycji, radiowych, i 

telewizyjnych, teksty literackie: 

opowiadania, legendy, bajki zawarte w 

podręcznikach, książkach, czasopismach 

dla dzieci.

background image

Document Outline