Slajd 1

UDAR MÓZGU

Epidemiologia



60 tys. rocznie



1/3 umiera w ciągu 30 dni



50% umiera w ciągu roku



ZACHOROWALNOŚĆ

na udary

naczyniowe mózgu nie jest

równomierna i zależy przede

wszystkim od wieku, natomiast w

mniejszym stopniu od obszaru

geograficznego , srodowiska

rasy i płci .

UDARY NACZYNIOWE

MÓZGU

1.Niedokrwienne

2.Krwotoczne

Przemijające niedokrwienie mózgu

Krwotok śródmózgowy

(TIA-Transient Ischemic Attak)

Trwa nie dłużej niż 24 godziny ,

nazywany jest ” małym udarem”

Pacjenci z takimi objawami do 5 lat

zagrożeni sa pełnym udarem



Odwracalne nied

okrwienie

mózgu



(RIND-Reversible Ischemic

Neurological Deficit)



-Udar niedokrwienny dokonany



(CIS -Complete Ischemic Stroke

)



-Postępujący udar niedokrwienny



(PN-Progressive Neurological

Deficit)



UDAR



80% 15% 5%



Upośledzenie krwotok krwotok

dopływu krwi, śródmózgowy podpajęczy-

niedokrwienny nówkowy

udar mózgu (tętniak )

i krew wylewa

się do przestrzeni miedzy

oponami mózgowymi



UDAREM MÓZGU

nazywamy mniej lub

bardziej nagłe wystąpienie objawów

neurologicznych spowodowanych

zaburzeniem ukrwienia mózgu wskutek

zmian organicznych lub czynnościowych.



Definicja ta nie obejmuje

bezobjawowych udarów , których

częstość w populacji bez pierwszego

przebytego udaru szacuje się na 12-19%

, zaś w populacji po przebytym

pierwszym udarze na 16-33% w

zależności od wieku .



WG/WHO

udarem mózgu

nazywamy

ogniskowe lub globalne zaburzenie

czynności mózgu o etiologii

naczyniowej występujące nagle i

utrzymujące się dłużej niż 24

godziny ( zatem definicja ta będzie

się odnosić do ostrego

niedokrwienia mózgu oraz do

krwotoków;

śródmózgowych



i podpajęczynówkowych



PRZEBIEG NATURALNY

zależy od kilku czynników , do

których zaliczamy:



wiek chorego,



charakter udaru ,



etiologię



uwarunkowania genetyczne



oraz choroby towarzyszące

( głównie metaboliczne, cukrzyca,

schorzenia serca, nadciśnienie



Wskaźnik śmiertelności po 30

dniach od zachorowania waha się

od 18-50 % i w tym najwięcej

zgonów dotyczyło osób z;



chorobami serca,



nadciśnieniem tętniczym ,



spastycznym zapaleniem oskrzeli i

depresją.



Natomiast w udarach krwotocznych

odnotowujemy aż do 80% zgonów

w ciągu pierwszego tygodnia od

wystąpienia epizodu.

CZYNNIKI RYZYKA

wpływają bezpośrednio

lub pośrednio na przepływ krwi i

metabolizm , uczestniczą w

patomechanizmie , kształtują przebieg i

skutki udarów

CZYNNIKI ŚRODOWISKOWE

Niska

średnia temperatura w styczniu ,

mała roczna liczba godzin

słonecznych i występowanie

wahań ciśnienia atmosferycznego

i wilgotności powietrza wykazują

zależność z wyższymi

współczynnikami zapadalności i

umieralności ( korelacja ta

dotyczyła osób powyżej 65r.ż)



Inną grupą niekorzystnych czynników

środowiskowych są : zanieczyszczenia

powietrza spalinami samochodów oraz

spalania gazu i węgla, wpływają one na:



nadciśnienie tętnicze ,





lepkość krwi ,





skupianie się krwinek płytkowych ,





stężenie fibrynogenu ,lipidów



oprócz tego wymienić należy: cechy

społeczne jak charakter , styl życia ,

odżywianie , używki- palenie papierosów,

alkohol oraz stres emocjonalny.



CZYNNIKI BIOLOGICZNE:



wiek (większe

nawet do 5-20%

po 50 r ż), stan hormonalny ,

niektóre choroby towarzyszące

jak;



nadciśnienie lub niedociśnienie

tętnicze , miażdżyca ,cukrzyca,

choroby serca i tętnic( w tym

zabiegi operacyjne ) podłoże

genetyczne



PRZYCZYNY UDARÓW:



Ostre niedokrwienie mózgu

spowodowane jest spadkiem

przepływu krwi w obrębie

naczyń mózgowych , czego

konsekwencją jest

dysproporcja miedzy

zaopatrzeniem w krew a

zapotrzebowaniem w nią

tkanki mózgowej.



Postępujący deficyt tlenu i

glukozy wywołuje zmiany

w metabolizmie

energetycznym mózgu , co

z kolei prowadzi do

zaburzeń jego czynności o

charakterze ogniskowym

bądź globalnym.



Do najczęstszych przyczyn ostrego

niedokrwienia mózgu zaliczamy:

-zakrzepy naczyń

-zatory

naczyń

- zaburzenia

hemodynamiczne



ZAKRZEPY

-powstają najczęściej na podłożu

zmian chorobowych w ścianie naczynia w

miejscach ich rozgałęzień , zgięć i zwężeń .



W około 90%przypadków przyczyną tych

zmian jest miażdżyca , natomiast

uszkodzenia zapalne nie przekraczają 3% a

ich objawy są takie same jak w przebiegu

niedokrwienia o innej etiologii.



Choroby uszkadzające ściankę

naczynia:



- niespecyficzne

:bakteryjne

,grzybicze , wirusowe (opryszczkowe)



- specyficzne:

kiła, gruźlica ,

sarkoidoza – kolagenozy, toczeń

rumieniowaty, guzkowe zapalenie

tętnic, zapalenie

tętnicy skroniowej,



Choroba reumatyczna



4. Dysplazja włóknisto - mięśniowa



5. Zespół Moya- Moya



6. Pourazowe uszkodzenie naczyń

ZATORY

Pochodzenia naczyniowego



najczęściej spowodowane

skrzeplinami pochodzącymi z serca

lub dużych naczyń (zator naczynie-

naczynie)



1. Zatory naczyń mózgowych



2. Zakrzepowo-zatorowe

ochodzenia sercowego



zapalenia wsierdzia,



wady zastawkowe zawał serca,



migotanie przedsionków

Pochodzenie pozasercowego

skrzepliny przyścienne z dużych

tętnic ,

skrzepliny z układu żylnego w

przypadku otworu w przegrodzie

serca.



2.Inne formy zatorów



blaszki miażdżycowe



- tłuszczowce



- gazowe



- nowotworowe



ZABURZENIA HEMODYNAMICZNE

–



spowodowane są spadkiem systemowego

ciśnienia tętniczego krwi o różnej etiologii,

przekraczającym możliwości autoregulacyjne

krążenia mózgowego.



Najczęstszą przyczyną zaburzeń są spadki

pojemności minutowej serca w przebiegu:

chorób mięśnia sercowego , zaburzeń

rytmu, w zatrzymaniu krążenia itp.



Ten typ niedokrwienia najczęściej

zlokalizowany jest w dystalnym

odcinku naczynia w t.z.obszarze

,,ostatniej łąki'', ale znaczne spadki

ciśnienia mogą spowodować

niedokrwienie całego mózgu w obu

obszarach unaczynienia.



GŁÓWNE CZYNNIKI

kształtujące

obraz kliniczny i skutki ostrego

niedokrwienia mózgu to:



- lokalizacja



- rozległość



- intensywność



- czas trwania niedokrwienia



Wszystkie powyżej wymienione

czynniki wpływają na wielkość

zaburzeń metabolicznych,

warunkują odwracalność lub trwałe

uszkodzenie tkanki mózgowej



Dodatkowe przyczyn

niedokrwienia to;



>stan naczyń mózgowych i

pozamózgowych ,



>wydolność osobnicza



>mechanizmy autoregulacyjne ,



>stan krążenia obocznego ,



>ciśnienia śródczaszkowego,



>lepkości krwi,



>stan krążenia ogólnoustrojowego,



>stan fizjologiczny narządów i

układów wegetatywnych.

UDARY KRWOTOCZNE



stanowią 10-20% wszystkich udarów

mózgu.

Mogą występować w każdym wieku, ale

najczęściej pojawiają się między 50 a 70 r. ż.



PRZYCZYNY KRWOTOKÓW MÓZGOWYCH

to:



nadciśnienie tętnicze (60%)





malfornacje naczyniowe ( tętniaki ,

naczyniaki),





skazy krwotoczne ,





przerzuty nowotworowe (czerniaki ,

raki nadnerczy),





angiopatie .



POSTACIE KLINICZNE

krwotoku możemy podzielić na trzy

postaci:

ostrą , podostrą i przewlekłą



1. POSTAĆ OSTRA

najgorsza pod względem rokowniczym,

praktycznie

zawsze kończy się zejściem śmiertelnym wciągu

24h rzadziej po kilku dniach. Badanie CT pokazało ,

że ta postać chorobym nie przekracza 50%

przypadków.



POSTAĆ PODOSTRA

stanowi 30% wszystkich przypadków , ma

mniej burzliwy przebieg niż postać ostra.

Śmierć następuje po kilku dniach.



3.POSTAĆ PRZEWLEKŁA



jest często mylona z udarem

niedokrwiennym gdyż nie zawsze

dochodzi do przebicia krwi do

przestrzeni wypełnionych płynem

mózgowo-rdzeniowym. Ta postać

stanowi 20-30% ogółu pacjentów

z krwotokiem i charakteryzuje się

dużą przeżywalnością



KRWOTOKI PODPAJĘCZYNÓWKOWE

większości przypadków spowodowane są

samoistnym , nagły pęknięciem tętniaka.



Mogą wystąpić także w przebiegu :



- naczyniaków tętniczo-żylnych



- pierwotnych krwotoków mózgowych

z wtórnym przebiciem do przestrzeni

płynowych



- ukrwotocznionych zawałów mózgu



- chorób krwi



- guzów mózgu



- zakrzepów żył i zatok żylnych mózgu



- nadciśnienia tętniczego

OBJAWY UDARÓW





nagłe jednostronne osłabienie kończyn





zaburzenia czucia, wykrzywienie twarzy





utrata zdolności mówienia, trudności ze

zrozumieniem mowy





zaburzenia widzenia( w jednym oku)





silne bóle głowy i wymioty





zawroty głowy i niepewny chód





niemożność utrzymania równowagi





upadki





utrata pamięci, zaburzenia orientacji

zaburzenia zwężenie

rytmu tętnic

szyjnych

> 70%

rozcięczanie operacja

krwi

(endarterektomia)

leki hamujące

czynność krwinek

płytkowych( aspiryna)



ZAPOBIEGANIE UDAROWI

DIAGNOSTYKA UDARÓW



badania internistyczne

( nadciśnienie)



>badania neurologiczne ( zakres

uszkodzenia mózgu)



> badania laboratoryjne (cukrzyca,

CH,TG)



> ultrasonografie ( Dopller-

przepływy)



>badania obrazujące przepływy krwi



>EKG, ultrasonografię serca



>echokardiografię na obecność

skrzeplin

DIAGNOSTYKA UDARÓW



Do diagnostyki udarów

wykorzystuje się m.in.



- tomografię komputerową CT

( warstwowe zdjęcie mózgu)



-rezonans magnetyczny MR



- angiografię cyfrową



-emisyjna tomografię

pozytronową



- tomografię emisyjna

pojedyńczego fotonu



- badania encefalograficzne

Document Outline