BROŃ BIOLOGICZNA
BROŃ BIOLOGICZNA
Co to jest broń biologiczna?
Broń biologiczna, broń B – rodzaj broni
masowego rażenia, w której ładunkiem
bojowym są patogenne mikroorganizmy (np.
laseczki wąglika) lub wirusy (np. wirus ospy
prawdziwej). Zwyczajowo zalicza się także
do broni biologicznej broń opartą na
toksynach pochodzenia biologicznego (np.
botulina, rycyna).
Cechy broni B:
stosunkowo niewielkimi kosztami produkcji
Duża część drobnoustrojów potencjalnie użytecznych w broni
biologicznej wywołuje choroby wśród zwierząt (laseczka wąglika,
pałeczka dżumy i in.).
dużą skutecznością
Drobnoustroje i toksyny są w szczególny sposób preparowane (np.
przez modyfikacje genetyczne), aby zwiększyć zdolności do
przetrwania w środowisku, wirulencję, śmiertelność, lekooporność.
słabą wykrywalnością w początkowym etapie
Jako potencjalny ładunek biologiczny mogą zostać wykorzystane
patogeny, które wywołują niezwykle rzadkie choroby (np. wirus ospy
prawdziwej, której ostatni przypadek pojawił się w 1978). Dodatkową
trudnością jest brak "zapowiedzi" zachorowań wśród ludzi opartych
na raportach epidemiologicznych dotyczących zwierząt (w przypadku
antropozoonoz).
Broń B może być rozprzestrzeniania nietypowymi środkami (np. "listy
wąglikowe").
zazwyczaj krótkim okresem inkubacji
Klasyfikacja patogenów
Ze względu na znaczenie jako potencjalnego środka broni
biologicznej wyróżnia się trzy główne (wg CDC) grupy
oznaczone kolejno literami alfabetu:
A – patogeny o wysokiej zjadliwości i śmiertelności, łatwe
do utrzymania w środowisku, których przydatność, jako
"wojskowych" postaci została sprawdzona w przeszłości
(np. laseczki i przetrwalniki wąglika)
B – patogeny o średniej zjadliwości i śmiertelności, średnio
trudne do utrzymania w środowisku (np. rycyna).
C – patogeny, które mogą być wykorzystane jako broń
biologiczna, np. po modyfikacjach genetycznych (np.
filowirusy, prątek gruźlicy)
Czasem dodatkowo wymienia się grupę D, na którą
składają się patogeny, które prawdopodobnie nigdy nie
zostaną wykorzystane jako broń biologiczna (np. wirus
grypy – łatwy do rozpoznania przez epidemiczne
występowanie, wirus HIV – przez długi okres utajenia).
Metody stosowania broni B:
bomby lotnicze i pociski artyleryjskie
zrzucane z samolotów pakiety (np. pudełka),
przesyłane pocztą listy
rozpylania aerozolu z powietrza
kontaminacja wody, żywności i każda inna działalność
dywersyjna
Rozpoznawanie ataku bronią
biologiczną
Wystąpienie ataku bronią biologiczną można podejrzewać w
wypadku:
pojawienia się dymu, mgły, kurzu po przelocie samolotu
wybuchów "cichych" bomb
występowania wielu zgonów i zachorowań o podobnych
objawach, a nieznanej etiologii
masowego pomoru zwierząt gospodarskich (np. bydła)
ciężkiego przebiegu chorób
słabej odpowiedzi lub braku odpowiedzi na rutynowe
leczenie
wystąpienia chorób niezwykle rzadkich lub całkowicie
eradykowanych
wystąpienia chorób o nietypowych cechach lub w
szczepionej populacji (co wskazuje na modyfikacje
genetyczne)
Psychologiczne znaczenie
bioterroryzmu
Broń B może mieć duże znaczenie jako środek dezorganizacji
służb publicznych (nawet w krajach znacznie oddalonych od
miejsca ataku) i wywoływania paniki wśród ludności. Biologiczny
terroryzm socjoekonomiczny opiera się nie tylko na zabijaniu
roślin i zwierząt hodowlanych, ale także na osłabieniu
gospodarki przez wywołanie strachu przed określoną grupą
produktów żywnościowych, na której produkcji skupia się dane
państwo. W tym celu potencjalnie mogą być wykorzystane
priony,
Wykrywanie broni B:
LRBSDS (Long Range Biological Standoff Detection System) – pozwala na
wykrycie chmury aerozolu w promieniu 30 km
JBSDS (The Joint Biological Standoff Detection System) – unowocześniona, w
pełni automatyczna wersja LRBSDS, rozróżnia aerozole biologiczne od
niebiologicznych, oraz pozwala na monitorowanie ruchu chmury
IBADS (The Interim Biological Agent Detection System) – umożliwia wstępną
identyfikację patogenów na podstawie testów immunochromatograficznych
JPS (The Joint Portal Shields) – wysoce zautomatyzowany system detekcji,
również wykorzystujący testy immunochromatograficzne, całość sterowana
przez centralny komputer
JBPDS (The Joint Biological Point Detection System) – wykrywa obecność
cząstek biologicznych w ciągu 60 sekund, i pozwala na identyfikację dziesięciu
patogenów w przeciągu 20 minut
FLAPS (Fluorescence Aerodynamic Particle Sizer) – prócz szybkiej detekcji
wysyła informację do centrów dowodzenia
Historia:
Broń biologiczna była używana już w starożytności. Znane są
przykłady powszechnego zatruwania strzał toksynami także
pochodzenia biologicznego oraz podrzucania jadowitych węży
na wrogie statki (praktyka Hannibala), a w Chinach
podrzucania pszczół nieprzyjaciołom. W rozumieniu ścisłym
definicji broni B, pomijającej jady, typowym przykładem z tego
okresu będzie polityka Aleksandra Macedońskiego, który
porzucał w czasie wycofywania się z pól bitewnych zwłoki koni
i żołnierzy zmarłych na choroby zakaźne.
Okres największego rozwoju broni biologicznej przypada na
okres II wojny światowej (największe mocarstwa broni
biologicznej: Japonia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania,
ZSRR) i okres powojenny (przede wszystkim ZSRR, w którym
próbowano np. wykorzystać wirus Ebola).
PRZYKADOWE
ZDJĘCIA
KONIEC