background image

Państwo jako 

główny podmiot 

bezpieczeństwa

background image

Państwo

Terytorium

Ludność

Władza

background image

Geneza państwa

- Państwo jako byt naturalny 

(Arystoteles)

- Boskie pochodzenie władzy i 

państwa

- Teoria podboju (L. Gumplowicz)

- Umowa społeczna (T. Hobbes, J. 

Locke, J.J. Rousseau, J. Rawls)

- Teoria marksistowska

background image

Państwo wg Maxa Webera

Państwo jest taką wspólnotą 

ludzką, która w obrębie 

określonego terytorium – owo 

terytorium stanowi jej 

wyróżnik – rości sobie

 (z powodzeniem) prawo 

monopolu na wywieranie 

prawomocnej przemocy 

fizycznej”.

background image

Państwo wg Georga Jellinka

Definicja socjologiczna: „państwo to 

wyposażona we władzę samorodną 
jedność związkowa osiadłych ludzi”. 

Definicja prawna: „państwo jest 

korporacją osiadłego ludu, 
wyposażoną w bezpośrednią, 
samorodną władzę zwierzchnią”.

„Samorodna władza zwierzchnia” – to 

władza „od żadnej innej władzy nie 
pochodząca” a więc suwerenna.

background image

Suwerenność

„pierwszym znamieniem suwerenności 

księcia jest możność wydawania 
ustaw, obowiązujących wszystkich w 
ogólności i każdego z osobna. Lecz to 
nie wystarcza, gdyż trzeba dodać, że 
chodzi o wydawanie ustaw bez zgody 
wyższego, równego i niższego od 
siebie”  

Jean Bodin, Sześć ksiąg o Rzeczypospolitej, XVI 

wiek

background image

Cechy państwa jako formy 

organizacji działań zbiorowych (M. 

Kuniński,P.Kaczorowski)

 

- ciągłość w czasie i przestrzeni

 - nie redukowalność do instytucji 

politycznych i administracji

 - suwerenność wewnętrzna (nadrzędność 

wobec grup, stanów i jednostek 

żyjących na terytorium państwa)

 - suwerenność zewnętrzna (niezależność 

od innych państw)

 - centralizacja i hierarchizacja władzy

- istnienie biurokracji jako narzędzia 

administrowania

background image

Cechy państwa jako formy 

organizacji działań zbiorowych 

(M. Kuniński) - cd

-  monopol legalnego stosowania przemocy

- zdolność osiągania lojalności obywateli

- wyznaczanie sfery publicznej i prywatnej

- władza prawodawcza

- równość wobec prawa

- równość wobec władzy państwowej

- oddzielenie władzy państwowej od 

duchownej

- prawne usankcjonowanie odrębnej natury 

różnych form własności

-   tworzenie systemu podatkowego, systemu 

finansowania państwa

background image

Polityka zagraniczna a 

dyplomacja

Polityka zagraniczna państwa – 

strategia działania państwa na 
zewnątrz, dyplomacja to taktyka, 
metoda poszukiwania nalepszych 
środków do jak najpełniejszej 
realizacji polityki zagranicznej 
państwa w danej sytacji 
międzynarodowej

Dyplomacja – jeden z instrumentów 

prowadzenia polityki zagranicznej 
państwa

background image

Kto realizuje politykę 

zagraniczną?

Polityka zagraniczna jest 

prowadzona za pomocą 

dwóch symbolicznych postaci:

Dyplomaty

Żołnierza 

 

Ambasadora 

Stratega

background image

 Państwo czyli stan

Greckie polis 

 

„Powody zaś zerwania rozejmu i punkty sporne 

podaję od razu na wstępie, ażeby nikt w 

przyszłych wiekach nie miał wątpliwości, z 

jakiego powodu wybuchła tak wielka wojna 

między Hellenami. Otóż za najistotniejszy powód, 

chociaż przemilczany, uważam wzrost potęgi 

ateńskiej i strach jaki to wzbudziło u 

Lacedemończyków; natomiast powody oficjalnie 

podawane, dla których obie strony zerwawszy 

rozejm stanęły na stopie wojennej były 

następujące ....” 

Tukidydes „Wojna peloponeska”, księga pierwsza

 

background image

Imperium 

Romanum

 

background image

Christianitas – 

Europa 

średniowieczna 

background image

Niccolo Machiavelli

background image

Europa po traktacie 

westfalskim 1648 

roku

background image

OMP – WSE, 2005

background image

Imanuel Kant 

i Thomas 

Hobbes

background image

Armand Jean du Plessis, 

kardynał de Richelieu – 

raison d’état, równowaga 

sił

background image

Europa po 

Kongresie 

Wiedeńskim 1815

background image

Koncert mocarstw,

 Metternich i 

Talleyrand

background image

Europa po Traktacie 

Wersalskim 1918

Theodore Roosevelt

 i 

Woodrow Wilson

background image

Europa po II wojnie 

światowej 

Świat dwubiegunowy USA - 

CCCP

1945 - 1989

background image

Europa po 1989 

roku

F. Fukuyama, Koniec historii
S. Huntington, Trzy fale 

demokracji

 

* * *

F. Fukuyama, Zaufanie
S. Huntington, Zderzenie 

cywilizacji

H. Kissinger, Dyplomacja

background image

Europa po 11 

września 2001

Powrót geopolityki

F. Fukuyama, Budowanie 

państwa

R. Kagan, Potęga i raj

background image

Realizm

Koncepcja partykularnych 

interesów poszczególnych 
państw, system równowagi 
sił, raison d’état
, polityka 
siły, Realpolitik
, wojna jako 
naturalny instrument 
prowadzenia polityki 
zagranicznej państwa 

 

background image

Idealizm

Koncepcja uniwersalistyczna, 

jednocząca, wspólnotowa, 
idealistyczna, pokój jako 

naturalny stan relacji 

międzynarodowych

background image

WŁADZA

background image

Definicja władzy

Max Weber:
Posiadanie władzy oznacza „szansę, w 

ramach stosunków społecznych, zyskania 
dla własnych zamierzeń posłuchu w 
grupie, nawet wbrew woli jej członków”

Marek Bankowicz:
„Władzą polityczną jest zdolność wydawnia i 

egzekwowania decyzji w skali społecznej, 
co oznacza możliwość kształtowania 
zbiorowych zachowań ludzkich”

background image

Podmiot i adresat 

władzy

Podmiot władzy – ten kto ma 

zdolność wydawania decyzji i 
wymuszania posłuchu 

Adresat władzy – ten kto musi się 

stosować do wydanych decyzji, 
kto im podlega i czasem jest 
zmuszony je wykonać  

M. Bankowicz

background image

Legitymizacja 

władzy

 - zespół zasad uprawniający 

daną władzę do rządzenia

- uzasadnienie władzy 
- M. Weber – wewnętrzne 

uprawomocnienie, podstawa 
prawomocności panowania

background image

Trzy rodzaje legitymizacji 

(Max Weber)

- Tradycyjna

- Charyzmatyczna

- Legalna

background image

WŁADZA


Document Outline