LECZENIE CHORYCH 

W PODESZŁYM 

WIEKU

Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld

Klinika Nowotworów Sutka

Centrum Onkologii - 

Warszawa

 

 

Wstęp

• Gwałtownie wzrasta odsetek ludzi starych 

w społeczeństwie (2020 rok - ponad 20% 
populacji świata będzie miało ponad 60 lat)

• Rośnie średnia długość życia : mężczyźni - 

1991r. - 73 lata, 2020r. -78,1; kobiety - 
1991r. - 81,1, 2020r. - 90,4lata

• Ponad 50% rozpoznawanych nowotworów 

dotyczy ludzi powyżej 65 roku życia

• Choroba nowotworowa w wieku podeszłym 

jest rozpoznawana zazwyczaj w wyższym 
stopniu zaawansowania klinicznego

 

 

Trudności we wczesnym 

rozpoznawaniu raka u 

osób starych

• Negatywne nastawienie pacjenta do 

badań diagnostycznych

• Trudności w rozpoznaniu objawów 

nowotworu w związku z 
występowaniem symptomów starzenia 
się i chorób „internistycznych”

• Problemy związane z warunkami 

socjoekonomicznymi ludzi starych

 

 

Edukacja społeczna - 

podstawowe założenia 

• Edukacja społeczeństwa na temat 

zwiększonego ryzyka raka w wieku 
podeszłym oraz podstawowych 
objawów chorób nowotworowych

• Modyfikacja zalecanych metod 

wykrywania nowotworu

• Odmienna koncepcja leczenia choroby 

nowotworowej u osób starych

 

 

Wczesne wykrywanie raka 

piersi u osób starych

• Samobadanie - metoda często 

zawodna u starych kobiet

• Badanie piersi przez lekarza - 

podstawowa metoda wykrywania raka 
powyżej 70 roku życia (rak - 59,9%  u 
kobiet > 65 r.ż. vs 6% u kobiet < 45 
r.ż. )

• Mammografia  - niepewna korzyść dla 

kobiet 70 -74 letnich, brak danych dla 
kobiet powyżej 75 roku życia

 

 

Trudności ze 

zdefiniowaniem „starego 

człowieka”

• Tylko kategoria wieku : 65-74 lata; 75-84 

lata; powyżej 85 roku życia

• Ocena sprawności pacjenta  w oparciu o 

skale ADL 

• Ocena geriatryczna obejmująca kategorie 

medyczne, ocenę wydolności fizycznej, 
sprawność umysłową, emocjonalną, 
socjalną, ekonomiczną, odżywienie, 
obecność chorób geriatrycznych

 

 

Odsetek chorych 

otrzymujących 

niedostateczne leczenie

Wiek

Rak piersi Rak

prostaty

Rak jelita

grubego

65 – 74

7,5%

9,5%

7,5%

75-84

16,1%

14,9%

10%

>85

56,8%

23,8%

7,7%

 

 

Konieczne optymalne 

leczenie chorych na raka w 

podeszłym wieku

• Złośliwość histologiczna nie zależy od 

wieku - większy odsetek raka zrazikowego 
powyżej 70 r.ż.; 25% raków przewodowych 
w stopniu G3; 42% operowanych pacjentek 
z rakiem sutka pN1 vs 51% poniżej 69 r.ż

• Około 2 - 3% śmiertelność okołooperacyjna 

podczas radykalnej mastektomii w grupie 
chorych powyżej 70 roku życia

 

 

Jakie leczenie radykalne ?

• Badania kliniczne :

– TAM vs chirurgia - 6 letnia obserwacja - 

progresja 56% vs 44%

– Trial GRETA - TAM vs chirurgia +TAM - 5 

letnia obserwacja  - różnica statystyczna 
w przeżyciach całkowitych, ale wiek jest 
ważniejszym czynnikiem rokowniczym niż 
wielkość guza u kobiet powyżej 75 roku 
życia

– Trwają triale EORTC 10850 i 10851 - brak 

opublikowanych danych

 

 

Uzupełniające leczenie 

systemowe

• TAM - dla 

grupy 
pacjentek 
powyżej 75 
roku życia - 
bez 
względu na 
obecność 
receptorów 
ER i PgR 

• Pacjentki w wieku 70 - 74 

lat - o ile r-ry sterydowe są 
ujemne - można rozważyć 
chemioterapię 
uzupełniającą CMF biorąc 
pod uwagę :

–

ryzyko zgonu z powodu raka 
w ciągu 5 lat

–

 statystyczne ryzyko zgonu 5 
letnie 

–

stan ogólny i choroby 
internistyczne

 

 

Chemioterapia w 

zaawansowanym raku 

piersi

• Czy choroba nowotworowa skróci 

przeżycie pacjentki lub znacznie 
pogorszy jakość życia?

• Czy leczenie choroby 

nowotworowej spowoduje znaczne 
zwiększenie ryzyka zgonu lub 
poważnych powikłań?

 

 

Czynniki przemawiające 

za powstrzymaniem się od 

chemioterapii

• Wiek powyżej 85 roku życia
• Niesprawność ogólna ( w skali ADL)
• Obecność trzech lub więcej chorób 

towarzyszących

• Obecność chorób geriatrycznych

 

 

Odmienności 

farmakokinetyczne

• Gorsze wchłanianie
• Inny rozkład objętości przestrzeni 

płynowych

• Wolniejszy metabolizm
• Zmniejszony klirens nerkowy i 

wątrobowy

 

 

Najważniejszym 

parametrem jest klirens 

kreatyniny

• Klirens kreatyniny - kobiety =

1.04 x (140 - wiek) x (waga w kg) /

 

poziom kreatyniny w umol/L

• Przy klirensie poniżej 30 ml/min nie 

rekomendowane stosowanie np. DDP, 
carboplatyny, MTX 

• Przy klirensie  30 - 45 ml/min  - dawki DDP, 

MTX = 50% dawki należnej

• Przy klirensie 45-60 ml/min  DDP =75% 

dawki należnej, MTX = 65% dawki należnej

 

 

Metody zmniejszenia 

toksyczności 

chemioterapii

• Dawka w zależności od klirensu kreatyniny
• Wlewy ciągłe antracyklin
• Profilaktyczne zastosowanie antybiotyków
• Intensywne nawadnianie w celu 

zapobieżenia zapaleniu śluzówek

• G-CSF
• Dekstrazoksan - do rozważenia u 

wszystkich chorych z graniczną EF powyżej 
70 r.ż. Przy leczeniu antracyklinami