Cementy 

kostne  

Zastosowania cementów



Ortopedia



Endoprotezoplastyka



Kranioplastyka



Stomatologia



Chirurgia szczękowo-twarzowa

Zasadnicze role cementów



Zespalanie metali lub innych 

materiałów z kością lub ze sobą, co ma 

miejsce przy mocowaniu endoprotez 

stawów (staw udowy, rzadziej 

kolanowy, łokciowy lub barkowy)



Ścisłe wypełnianie przestrzeni ubytków 

kostnych w chirurgii rekonstrukcyjnej i 

plastycznej

Role cementu w 

endoprotezoplastyce



Stabilizuje endoprotezę



Wypełnia wolną przestrzeń między 

protezą a kością



Przenosi obciążenia związane z 

przemieszczaniem się z protezy na kość

Wymagania odnośnie 

cementów



Wytrzymałość na ściskanie min. 70MPa



Wytrzymałość na zginanie min. 50MPa



Moduł zginania min. 1800MPa



Maksymalna temperatura polimeryzacji < 90°C



Początkowy czas wiązania dłuższy niż 3min i 

krótszy niż 8min



Powinien związać w czasie krótszym niż 15min



Czas kohezji co najmniej minutę dłuższy od 

początkowego czasu wiązania

Cementy akrylanowe



Nadtlenek benzoilu – 

inicjator polimeryzacji 

rodnikowej



BaSO4 lub ZrO2 – kontrast 

radiologiczny



DmpT – aktywator



Hydrochinon lub kwas 

askorbinowy – stabilizatory 

procesu polimeryzacji



Niekiedy dodaje się 

antybiotyki

Właściwości cementów 

akrylanowych



Lepkość



Temperatura polimeryzacji



Wytrzymałość mechaniczna na ściskanie



Odporność na pękanie

Wpływ na właściwości ma 

metoda sterylizacji cementu.

Zachowanie cementów 

akrylanowych w organizmie 

człowieka



Toksyczne działanie MMA, DmpT



Działanie zapalne



Wydzielanie dużych ilość ciepła 

podczas polimeryzacji



Okruchy cementu < 5μm mogą 

prowadzić do osteolizy i zużycia 

panewek polietylenowych



Drobiny po dostaniu się między 

powierzchnie  cierne prowadzą do 

silnego zużycia

Praktyczne zalecenia przy 

stosowaniu cementów 

akrylanowych



Względna wilgotność powietrza – wpływ na 

czas trwania plastyczności



Temperatura proszku i płynu – wpływ na 

czas utwardzania



Wstępne ogrzanie naczynia – wpływ na 

czas utwardzania



Resterylizacja cieplna składników – cement 

nie wiąże



Resterylizacja radiacyjna – zmiana 

właściwośći cementu



Resterylizacja tlenkiem etylenu – nie 

zmienia właściwości

Cementy 

wapniowo-fosforanowe



Otrzymywane poprzez rozpuszczanie jednych 

fosforanów i strącanie innych

Właściwości



Wysoka biozgodność



Wiążą szybko in situ



Mogą być dostarczane jako materiał do iniekcji



Brak skurczu / ekspansji



Brak zmian temperatury podczas wiązania



Ulegają resorpcji i zastąpieniu przez tkankę kostną

Dąży się do osiągnięcia równowagi między resorpcją 

cementu i odbudową kości.

Stanowią dobry nośnik dla leków.

Najczęściej używane:

Prowadzone są badania nad otrzymaniem 

cementów będących kompozytami 

Organiczno-nieorganicznymi.

Najlepsze wyniki uzyskano w przypadku 

cementów zarabianych wodnym 

roztworem bursztynianu sodu.

Stosowane do:



Rekonstrukcji i odbudowy twardych 

tkanek zęba



Jako wypełnienia czasowe lub ostateczne



Do wyściełania pod ubytki płaskie



Do osadzania stałych uzupełnień 

protetycznych



Do łączenia elementów aparatów 

ortodontycznych

Cementy stomatologiczne

Skład cementów 

stomatologicznych oraz 

reakcje wiązania



Cementy wodorotlenkowo-

wapniowe – wiążą w reakcji 

kompleksowania



Cementy szkło-jonomerowe 

modyfikowane żywicą – wiążą w 

reakcji kwasowo-zasadowej + 

reakcji polimeryzacji inicjowanej 

światłem



Pozostałe wiążą w reakcji 

kwasowo-zasadowej

Zastosowania



Cementy krzemianowe 

wypierane są przez szkło-

jonomerowe jako materiał 

do wypełnień estetycznych



Rezygnuje się z cementów 

krzemianowofosforanowyc

h z racji występowania 

wysokiego poziomu 

próchnicy wtórnej

Wypełnianie ubytków



Wypełnienia szkło-jonomerowe 

ograniczają występowanie 

paciorkowców



Cementy szkło-jonomerowe 

uwalniają fluor tworzący później 

fluoroapatyt



Przeważają w zakresie 

współczynnika rozszerzalności 

cieplnej oraz zdolności do 

chemicznego wiązania z 

tkankami zęba



Są wysoce biozgodne, stanowią 

szczelne połączenie chemiczne z 

tkankami zęba, wysoce 

wytrzymałe

Podkłady i pozostałe



Cementy tlenkowo-eugenolowe – stosowane jako pokrycie 

miazgi wrażliwej lub bolesnej, działają uśmierzająco



Cementy wodorotlenkowo-wapniowe – łagodzą odczyny 

zapalne, pobudzają aktywność fosfatazy zasadowej



Po zastosowaniu wyżej wymienionych należy położyć 

kolejną warstwę cementu szkło-jonomerowego w celu 

izolacji



Cementy cynkowofosforanowe wykazują skurcz w czasie 

wiązania ( do 2% )