background image

Lucyna Gromiec

WSAP 2013 /2014

Jednostki samorządu 

terytorialnego jako organy 

prowadzące szkoły 

background image

Podział kompetencji między 
j.s.t.

W Polsce obowiązuje trójstopniowa struktura 
samorządu terytorialnego:

Gmina

Powiat

Województwo

Jednostki samorządu terytorialnego wykonują swoje 
zadania za pośrednictwem organów stanowiących i 
wykonawczych

Decentralizacja kompetencji państwa w dziedzinie 
oświaty spowodowała scedowanie części zadań 
edukacyjnych na j.s.t.

2

background image

Przejmowanie szkół przez 
samorządy…

Samorządy terytorialne zostały po raz pierwszy 
wybrane w maju 1990 r. - powstały gminy i na 
tym etapie ustawowo przejęły prowadzenie 
przedszkoli. To stało się ich pierwszym 
zadaniem oświatowym.

W latach 1990-95 wiele gmin przejmowało 
szkoły podstawowe – do 1995 roku 
przejmowano je z woli rad, a od 1996 r. 
obligatoryjnie.

Od 1 stycznia 1999 roku w Polsce obowiązuje 
trójstopniowy podział administracyjny 

3

background image

Przejmowanie oświaty…

Dopełnieniem procesu przejmowania oświaty 
przez samorządy związane było z powstaniem 
1.01.1999 r. 

powiatów i województw

, które 

stały się organem prowadzącym dla 
pozostałych segmentów systemu oświaty. Od 
tej chwili prawie cała oświata znalazła się w 
gestii władz lokalnych a nadzór pedagogiczny 
został oddzielony od prowadzenia szkół. 
tym roku 1.09.1999 r rozpoczął się nowy 
etap reformy – tego dnia dzieci 7 –letnie 
rozpoczęły naukę w pierwszych klasach 
6- letniej szkoły podstawowej
 

4

background image

Pod koniec 2001 roku weszła w życie 

znowelizowana ustawa o systemie 
oświaty, która od 

1.09.2002 r. 

wprowadziła nową strukturę 
szkolnictwa ponadgimnazjalnego

5

background image

Wyłomem w oświacie samorządowej było 

Wyłomem w oświacie samorządowej było 

przejęcie niektórych szkół przez niektóre 

przejęcie niektórych szkół przez niektóre 

resorty:

resorty:

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa 

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa 

Narodowego (szkoły artystyczne), 

Narodowego (szkoły artystyczne), 

Ministerstwo Rolnictwa (szkoły rolnicze), 

Ministerstwo Rolnictwa (szkoły rolnicze), 

Ministerstwo Sprawiedliwości (szkoły przy 

Ministerstwo Sprawiedliwości (szkoły przy 

zakładach karnych). Nie jest też dobrą 

zakładach karnych). Nie jest też dobrą 

praktyką wchodzenie administracji rządowej 

praktyką wchodzenie administracji rządowej 

(kurator) w gestię samorządów terytorialnych.

(kurator) w gestię samorządów terytorialnych. 

6

background image

Przejęcie szkół przez samorządy było 

pierwszym etapem demokracji.  

  JST mogą zakładać i prowadzić tylko szkoły 

publiczne i placówki publiczne. Sieć i 
granice obwodów publicznych przedszkoli, 
szkół podstawowych, gimnazjów ustala w 
formie uchwały rada gminy. Rada powiatu – 
sieć publicznych szkół ponadgimnazjalnych.

7

background image

8

background image

Rozdzielono  zadania związane z 

bieżącym kierowaniem: 

- organ prowadzący (jednostki samorządu 

terytorialnego)

- organ nadzoru pedagogicznego 

(kuratorium oświaty).

Minister wł. ds. oświaty zakłada i prowadzi 

szkoły dla obywateli polskich czasowo 
przebywających za granicą , szkoły o 
charakterze eksperymentalnym, CODN.

9

background image

Między młotem a 
kowadłem…

Praktycznie każde zadanie jest podzielone 

między administrację samorządową i 
rządową. Dyrektor szkoły jest 
podwójnie podporządkowany

Podział kompetencji między samorząd  

                                   a kuratorium 
oświaty powinien brać pod uwagę 
samodzielność dyrektora szkoły.

10

background image

11

ORGAN

Nadzoru                                    Prowadzący

Nadzoru                                    Prowadzący

Pedagogicznego

Pedagogicznego

                          

                          

SZKOŁA 

SZKOŁA 

Inne organy:

Inne organy:

RIO, NIK, PIP, PIS, US, ZUS, Nadzór Budowlany 

RIO, NIK, PIP, PIS, US, ZUS, Nadzór Budowlany 

itp..

itp..

background image

Zapamiętaj!

Jednostki samorządu terytorialnego 

mogą zakładać i prowadzić jedynie 
szkoły i placówki publiczne.

12

background image

Art. 7. 1. Szkołą publiczną jest 
szkoła, która:

1)   zapewnia bezpłatne nauczanie w zakresie ramowych 

planów nauczania;

 2)   przeprowadza rekrutację uczniów w oparciu o zasadę 

powszechnej dostępności;

3)   zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone 

w odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem ust. 1a;

 4)   realizuje:
a)  programy nauczania uwzględniające podstawę 

programową kształcenia ogólnego, w przypadku liceum 

profilowanego - również podstawę programową kształcenia 

w profilach kształcenia ogólnozawodowego, a w przypadku 

szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również 

podstawę programową kształcenia w danym zawodzie,

b)  ramowy plan nauczania;
5)   realizuje ustalone przez ministra właściwego do spraw 

oświaty i wychowania zasady oceniania, klasyfikowania i 

promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów i 

sprawdzianów.

background image

Pamiętajmy, że oprócz szkół 

oświata to również placówki 
oświatowe: 

W takich ośrodkach uczniowie mogą rozwijać swoje 

zainteresowania i talenty oraz miejsca 
zorganizowanego pobytu dla dzieci poza miejscem 
zamieszkania: bursy i internaty, wczasy dziecięce 
itp..

Praktycznie prawie wszystkimi typami szkół i 

placówek zarządza samorząd terytorialny, który 
pełni funkcję 

organu prowadzącego

14

background image

Art. 2. System oświaty 
obejmuje:

 

1)

przedszkola

, w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkola 

specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego;

2)  

szkoły

:

a)  

podstawowe

, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami 

integracyjnymi i sportowymi, sportowe i mistrzostwa sportowego,

b)  

gimnazja

, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z 

oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i 

przysposabiającymi do pracy, sportowe i mistrzostwa 

sportowego,

c)  

ponadgimnazjalne

, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, 

z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi i sportowymi, 

sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze i leśne,

d)  

artystyczne;

 3) 

placówki oświatowo-wychowawcze

, w tym szkolne schroniska 

młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień 

oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu 

wolnego;

 

background image

3a)  placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia 

praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, 

umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności i 

kwalifikacji zawodowych;

3b)  placówki artystyczne - ogniska artystyczne umożliwiające 

rozwijanie zainteresowań i uzdolnień artystycznych;

 4)   poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie 

specjalistyczne udzielające dzieciom, młodzieży, rodzicom i 

nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy 

uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu;

5)  młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki 

socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne 

ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania 

specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki 

umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a 

także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z 

niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku, 

o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku 

nauki;

 7)   placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w 

okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania;

 9)  

 

zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli;

10)  biblioteki pedagogiczne;
11)  kolegia pracowników służb społecznych.

background image

Art. 2a. 1. System oświaty wspierają

 

organizacje pozarządowe, w tym 
organizacje harcerskie, a także osoby 
prawne prowadzące statutową działalność 
w zakresie oświaty i wychowania.

2. Organy administracji publicznej 

prowadzące szkoły i placówki współdziałają 
z podmiotami, o których mowa w ust. 1, w 
wykonywaniu zadań wymienionych w art. 1.

background image

Zadania własne gminy, powiatu i 
województwa

Zakładanie i prowadzenie szkół i placówek oświatowych 
jest zadaniem własnym , określonym ustawowo, które 
jest obligatoryjne dla j.s.t. Stanowi to realizację zapisów 

art. 70 konstytucji RP, gwarantującej  bezpłatną 
naukę w szkołach publicznych, powszechny i 
równy dostęp do wykształcenia.

Zadania oświatowe j.s.t. w dziedzinie oświaty 

regulują 

przepisy ustawy o systemie oświaty oraz wydane 
na ich podstawie rozporządzenia MEN.

Zabezpiecza to powszechną dostępność i odpowiedni 
poziom usług edukacyjnych danego terenu

18

background image

Zapisy ustawy…

Art. 5 u.s.o – zakładanie i prowadzenie szkół i placówek

Art. 5a- zadania oświatowe

Art. 5c – zadania i kompetencje organu prowadzącego

Art. 5d pracownicy szkół

Art. 5e wykonywanie zadań

Art. 14a – ustalanie sieci przedszkoli

Art. 17 ustalanie sieci szkół publicznych

 Art. 34 a  nadzór organu prowadzącego nad działalnością szkół i 
placówek

Art. 36a-38 powierzenie stanowiska dyrektora i odwołanie ze 
stanowiska

Art. 58-72 organizacja kształcenia , wychowania i opieki w szkołach 
publicznych

Art. 77-78 zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli

Art. 79-81 finansowanie szkół i placówek publicznych

Art. 82-90a nadzór i finansowanie szkół i placówek niepublicznych

Art. 90b-90u pomoc materialna dla uczniów

19

background image

Zadania oświatowe jednostek 
samorządu terytorialnego art. 3 pkt 
14 u.s.o.

Zadania w zakresie: kształcenia, 

wychowania i opieki w tym profilaktyki 
społecznej;

Przepisy 

art. 5c u.s.o

. przewidują podział 

kompetencji pomiędzy organami jednostek 
samorządu terytorialnego prowadzącymi 
szkoły i placówki.

20

background image

Zadania rady gminy, rady powiatu i 
sejmiku województwa

Tworzenie jednostek obsługi ekonomiczno-
administracyjnej szkół i placówek lub organizowanie 
wspólnej obsługi administracyjnej, finansowej i 
organizacyjnej prowadzonych szkół i placówek 

art. 5 

ust. 9 u.s.o.

Zapewnienie bezpłatnego nauczania, wychowania i 
opieki w publicznych przedszkolach w czasie nie 
krótszym niż 5 godz. dziennie 

art. 6 ust. 1 pkt 2 

u.s.o.

Zapewnienie bezpłatnego nauczania, wychowanie i 
opieki w publicznych pkt przedszkolnych i zespołach 
przedszkolnych w ustalonym przez organ czasie 

art. 6 

ust. 2 u.s.o.

Składanie do MEN wniosków o zezwolenie na 
utworzenie oddziału międzynarodowego w 
prowadzonej przez siebie szkole 

art. 7a ust. 4 u.s.o.

21

background image

Zobowiązanie do ponoszenia z dochodów własnych, 
kosztów kształcenia w oddziale międzynarodowym 
przekraczającym wydatki bieżące na jednego ucznia 
w pozostałych oddziałach szkoły 

art. 7a ust.6 pkt 

u.s.o. – brak realizacji zobowiązania skutkuje 

cofnięciem zezwolenia 

art. 7c ust.1 pkt 4 u.s.o.

Ustalania wysokości opłat za dodatkowe 
świadczenia ponad czas bezpłatnego  nauczania, 
wychowania i opieki w publicznym przedszkolu i 
zespole przedszkolnym 

art. 14 ust. 5 u.s.o.

Nadawania pierwszego statutu i aktu 
założycielskiego zakładanym szkołom i placówkom 

art. 58 ust.6 u.s.o.

Likwidacji szkoły publicznej z końcem roku 
szkolnego po umożliwieniu uczniom kontynuowania 
nauki  oraz po powiadomieniu rodziców uczniów, 
kuratora oświaty oraz organ wykonawczy j.s.t.- 

art. 

59 ust.1 u.s.o.

22

background image

Zadania organu 
prowadzącego – organ 
stanowiący 

Łączenia szkoły różnych typów w zespół lub 

placówki w zespół 

art. 62 ust.1 u.s.o.

Wyłączanie z zespołu niektóre szkoły lub 

placówki, włączanie do zespołu inne szkoły 
lub placówki, a także może rozwiązać 
zespół 

art. 62 ust.5 u.s.o.

23

background image

Zadania organu prowadzącego - 
organ wykonawczy: wójt, burmistrz, 
prezydent, 
zarząd powiatu, zarząd 
województwa

1.

Odpowiada za bieżące funkcjonowanie szkoły m.in. 
Za bezpieczne i higieniczne warunki nauczania, 
wychowania i opieki, remonty i inwestycje, obsługę 
administracyjną  i finansową, pomoce dydaktyczne i 
sprzęt 

art. 5 ust.7 u.s.o.

2.

Powołuje na stanowisko dyrektora szkoły  osoby 
niebędące nauczycielami, po uzyskaniu opinii organu 
sprawującego nadzór pedagogiczny 

art. 36 ust.2 u.s.o.

3.

Powierza stanowisko dyrektora szkoły lub placówki 
art. 

36a ust.1 lub ust.4 

/jeśli do konkursu nie zgłosił się 

żaden kandydat lub w trakcie konkursu nie wyłoniono 
kandydata.

4.

Powierzenie p.o. dyrektora szkoły nie dłużej niż na 10 
miesięcy 
do czasu powierzenia stanowiska dyrektora        
                 

art. 36a ust.5

24

background image

Powołanie komisji konkursowej w celu 
wyłonienia kandydata na dyrektora szkoł
y w 
określonym przepisami składzie 

art. 36 a ust.6

Powołanie komisji konkursowej w celu 
wyłonienia kandydata na dyrektora nowo 
powołanej szkoły 
w określonym przez siebie 
składzie 

art. 36a ust.10

Przeprowadzenie konkursu na dyrektora szkoły 
zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 8 kwietnia 
2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko 
dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki 
oraz trybu pracy komisji konkursowej 

art 36a ust.12

Przedłużenie na kolejne okresy, po upływie 5-
letniej kadencji, powierzenie stanowiska dyrektora po 
zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady 
pedagogicznej, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty 

art. 36a ust.14

25

background image

Odwołanie nauczyciela ze stanowiska 
kierowniczego w szkole 
w razie jego rezygnacji, 
po ustaleniu negatywnej oceny pracy lub na skutek 
wniosku organu sprawującego nadzór pedagogiczny 
jeżeli dyrektor szkoły lub placówki nie usunie w 
wyznaczonym terminie uchybień  lub nie opracuje i 
nie wdroży w określonych w harmonogramie 
terminach programu poprawy efektywności 
kształcenia lub wychowania 

art. 38 ust.1

W porozumieniu z dyrektorem szkoły 
prowadzącej kształcenie zawodowe, określa 
zawody 
w których kształci szkoła 

art. 39 ust.5

Tworzy zespoły szkół i placówek 
prowadzonych przez różne organy
, po zawarciu 
porozumienia z tymi organami 

art. 62 ust.6

26

background image

zawiera  umowy z zakładami opieki 

zdrowotnej, w tym zakładami opiekuńczo-
leczniczymi i zakładami lecznictwa 
uzdrowiskowego, jednostkami pomocy 
społecznej, w których zorganizowane są 
szkoły specjalne, w sprawie korzystania z 
pomieszczeń oraz ponoszenia kosztów ich 
utrzymania 

art. 71c ust.1

27

background image

Zadania organu prowadzącego, które wykonuje 
wójt, burmistrz, prezydent, starosta i marszałek 
województwa

Wyraża zgodę na zatrudnienie osoby, której 
przygotowanie zawodowe jest uznane przez dyrektora za 
odpowiednie do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia 
zawodowego 

art. 7 ust.1d

Uzgadnia z dyrektorem szkoły lub placówki program 
poprawy efektywności 
kształcenia lub wychowania 

art. 

34 ust.2

Sprawuje nadzór nad szkołą lub placówką w dziedzinie 
spraw finansowych i administracyjnych 

art. 34a

Wyraża zgodę na tworzenie w szkole lub placówce 
stanowisk wicedyrektorów i innych stanowisk 
kierowniczych 

art. 37 ust.1

Nadzoruje wykonywanie przez dyrektora szkoły innych 
zadań wynikających z przepisów szczególnych 

art. 39 

ust.1

28

background image

Wyraża zgodę na wprowadzenie w szkole lub 
placówce innowacji lub eksperymentów 
pedagogicznych wymagających odpowiednich warunków 
kadrowych i organizacyjnych 

art. 41 ust.2

Wyrażenie zgody na założenie szkoły lub placówki 
publicznej przez osobę prawną inną niż j.s.t. lub osobę 
fizyczną 

art. 58 ust. 3

Przejmuje dokumentację zlikwidowanej publicznej 
szkoły z wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania w 
terminie jednego miesiąca od dnia zakończenia likwidacji 

art. 59 ust .4

W porozumieniu z dyrektorem szkoły ustala warunki 
korzystania ze stołówki szkolnej w tym wysokość opłat za 
posiłki 

art. 67a ust.3

Zwalnia rodziców albo ucznia z całości lub części opłat 
za posiłki art. 67a ust.5

Upoważnia dyrektora szkoły do udzielenia zwolnień od 
opłat za posiłki 

art. 67a ust.

29

background image

Wyraża zgodę na organizowanie wczesnego 
wspomagania rozwoju dziecka art. 71b ust.2b

UWAGA!

Zgodnie z zapisem art. 5a ust. 4 uso organy 
wykonawcze 
jednostek samorządu 
terytorialnego w terminie do dnia 31 
października danego roku
, przedstawiają 
organom stanowiącym j.s.t. informację o stanie 
realizacji zadań oświatowych za poprzedni rok 
szkolny, w tym o wynikach sprawdzianu klasy IV i 
egzaminu gimnazjalnego, potwierdzającego 
kwalifikacje zawodowe, maturalnego w szkołach.

30

background image

Zadania własne gminy, powiatu i 
województwa

Zakładanie i prowadzenie szkół i placówek 
oświatowych jest zadaniem własnym , określonym 
ustawowo, które jest obligatoryjne dla j.s.t. Stanowi to 
realizację zapisów art. 70 konstytucji RP, 
gwarantującej  bezpłatną naukę w szkołach 
publicznych, powszechny i równy dostęp do 
wykształcenia.

Zadania oświatowe j.s.t. w dziedzinie oświaty regulują 
przepisy ustawy o systemie oświaty oraz wydane na 
ich podstawie rozporządzenia MEN.

Zabezpiecza to powszechną dostępność i odpowiedni 
poziom usług edukacyjnych danego terenu

31

background image

Dziękuję za 

uwagę

Cz.2. 

32


Document Outline