Przewód pokarmowy
Biegunka
Biegunka jest zespołem chorobowym wynikającym z
nadmiernej utraty płynów i elektrolitów w stolcu, którego
konsystencja jest zmieniona a częstość oddawania zwiększona.
W okresie wczesnego dzieciństwa ponad 90% przypadków
ostrych stanów biegunkowych stanowią zakażenia bakteryjne
lub wirusowe żołądka lub jelit.
Biegunka
Przyczyny ostrej biegunki
wirusy ( rotawirusy, wirusy enteropatogenne,adenowirusy )
bakterie enteropatogenne ( Salmonella, Shigella,
Escherichia coli, Yersinia, Camphylobacter jejuni,Vibrio
cholerae }
bakterie potencjalnie enteropatogenne ( Klebsiella,
Enterococcus, Staphylococcus )
pasożyty ( Giardia lamblia, Entamoeba histolitica )
nieswoiste stany zapalne
czynniki jatrogenne ( antybiotyki,środki
przeczyszczające,antymetabolity,płyny hiperosmolarne )
Biegunka – rotawirusy
Biegunka
salmonella, lambia
intestinalis
Biegunka
WHO - biegunką u dzieci w wieku 0 - 2 lat nazywamy stan , w którym
dziecko oddaje 3 lub więcej stolców w ciągu 12 godzin lub w tym
czasie jeden płynny stolec zawierający krew, ropę lub śluz.
Podział biegunek
•
ostra
•
przewlekła
Biegunka ostra
•
sekrecyjna
•
absorbcyjna
Podział kliniczny
•
o przebiegu łagodnym
•
o średnim nasileniu
•
biegunki ciężkie
•
biegunki toksyczne
Biegunka
Biegunka sekrecyjna
Wydalanie dużej ilości wodnistego stolca w końcu nie
zawierającego masy kałowej, mimo niepodawania płynów.
Biegunka absorbcyjna ( osmotyczna )
Zatrzymuje się po zaprzestaniu podawania płynów i posiłków.
Często współistnieje hypernatremia.
Biegunka
Każda biegunka prowadzi do
odwodnienia.
Odwodnienie może być :
izotoniczne - strata wody i elektrolitów taka sama , nie ma
przesunięć między płynem zewnątrzkomórkowym a
wewnątrzkomórkowym
hipotoniczne - strata elektrolitów , a praktycznie Na jest większa
niż utrata wody
hipertoniczne- strata wody większa niż elektrolitów
Biegunka
Wybrane
cechy
kliniczne
Postacie odwodnienia
hipotoniczne
izotoniczne
hipertoniczne
Napięcie
skóry
wiotka (+++)
wiotka (+)
ciastowata
Ciemiączko
znacznie
zapadnięte
Zapadnięte
zapadnięte
nieznacznie
Gałki oczne
zapadnięte (++)
zapadnięte (+)
prawidłowe
Napięcie
mięśni
zmniejszone
nieznacznie
zmniejszone
zwiększone,
odruchy
wzmożone
Zachowanie
OUN
letargiczność
senność
apatia lub
podniecenie
Krążenie
wczesne
zaburzenia
średnio
zaburzone
nieznacznie
zaburzone
Wydalanie
moczu
wczesne
zaburzenia
średnio
zaburzone
względnie
Na w
surowicy
poniżej 130
130 - 150
powyżej 150
Biegunka
Parametry oceny
Objawy kliniczne
Wskaźniki
biochemiczne
Objętość płynów
krążących.
Odwodnienie
izotoniczne
hipotoniczne
zaburzenia krążenia i
świadomości do
objawów śpiączki,
wstrząs, utrata napięcia
skóry
znaczne podniecenie
ruchowe do drgawek
włącznie , wzrost
temperatury ciała
zwiększenie stężenia
mocznika, wzrost Ht
powyżej 40%, spadek
masy ciała ponad 5% na
24 h
Na powyżej 150 mmol/l
Hipertoniczne
Stan jonów
wodorowych
Hyperwentylcja
zmniejszenie stężenia
Co2 HCO3 w surowoicy
poniżej 10 mmol/l, Ph
poniżej 7,32
Deficyt jonów
wewnątrzkomórkowy
ch K
HR zwolniona, wiotkość
mięśni,osłabienie
odruchów,powiększenie
obwodu brzucha-
wiotkość
spadek K,wydłużenie
QT, spłaszczenie lub
odwrócenie T, Rtg-
poziomy płyn ów w
jelitach
Homeostaza jonów
Ca
porażenna
objawy ytajonej
tężyczki, tężyczka,
drgawki
Stężenie Ca poniżej 8
mmol/l wzrost stężenia
CO2, HCO3 ponad 25
mmol/l, pH powyżej 7,4
Biegunka
Biegunka
Leczenie
•
wyrównanie niedoborów wody
•
wyrównanie kwasicy
•
wyrównanie niedoborów elektrolitowych
Służą temu :
płyny 0,9% NaCl, 0,45% NaCl, 0,33% NaCl
15% KCl, 7,5% KCl
8,4% NaHCO
3
= masa ciała x 0,3 x BE
płyn pediatryczny, płyn wieloelektrolitowy
gastrolit
Biegunka
Okres leczenia
Kryteria oceny
Okres I ( 0 – 4 h )
Wyrównanie zaburzeń krążenia
Poprawa RR, HR i krążenia
obwodowego. Wzrost przepływu
moczu.powrót do stanu świadomości.
Okres II (4 – 24 h)
Częściowe uzupełnienie niedoborów
płynu zewnątrzkomórkowego i
wyrównanie rkz.
Przyrost masy ciała. Utrzymanie
prawidłowej diurezy.utrzymanie
krążenia. Wyrównanie poziomu
elektrolitów, zwłaszcza Na.
Utrzymanie stężenia mocznika.
Wyrównanie zaburzeń rkz.
Okres III
(wyrównanie niedoborów K)
Utrzymanie przyrostów masy
ciała.Kontrola prawidłowych stężeń
Na, K, rkz,
Okres IV ( 2 – 4 dni , do 2 – 3
tygodni)
Wyrównanie niedoborów białkowych
i energetycznych
Stały wyrównany przyrost masy
ciała. Prawidłowe zachowanie się
czynników osocza.
Biegunka
Nawadnianie doustne- przeciwwskazania
1.
Ciężkie kliniczne objawy odwodnienia
2.
Utrzymujące się utraty płynów w ciężkich
biegunkach sekrecyjnych
choleropodobnych
3.
Ciężkie zakażenia rotawirusem –
zahamowanie transportu czynnego glukozy
4.
Uporczywe wymioty
Biegunka
Żywienie dziecka
Zasada wprowadzania najwcześniej jak to
możliwe, już po 6 – 8 godzinach
1. 6 – 8 godzin – dieta wodna ( ¼ zapotrzebowania dziennego)
A. niemowlęta 150 – 180 ml/kg mc
B. dzieci starsze 100ml/kg mc
2. Elektrolikty, glukoza ( gastrolit, marchwianka- marchew do 70 mg
azotanów na1 kg)
3. Odstawienie od piersi lub częste przystawianie – nie tolerowanym
produktem laktoza
Jeżeli Wasze działania spowodują, że stan
dziecka zmieni się jak na prezentowanych
przeźroczach , to znaczy, że o biegunce
wiecie wystarczająco dużo.