Choroba wysokościowa

Definicja:

Zespół objawów spowodowany brakiem

adaptacji do warunków panujących na

dużych wysokościach.

Z reguły powyżej 2500 m.n.p.m.

Objawy spowodowane niewielkiego stopnia

obrzękiem tkanki mózgowej w odpowiedzi

na niedotlenienie.

Przyczyny:

Hipoksja

(spowodowana spadkiem ciśnienia

atmosferycznego, i spadkiem ciśnienia

parcjalnego tlenu).

Podatność

zależna od predyspozycji

genetycznych i szybkości wznoszenia.

Niezależna

od wieku, płci, kondycji

fizycznej, aklimatyzacji.

Choroba wysokościowa

Czynniki sprzyjające:

(wszystko co zwiększa zapotrzebowanie mózgu na

tlen)

Stres, wysiłek fizyczny, wysoka lub niska

temperatura, choroba, zmęczenia, palenie

papierosów.

Przyspieszenie (przemieszczenie krwi do

niższych partii ciała).

Choroba wysokościowa

Objawy:

(dyskretne i trudne do zauważenia przy szybko narastającej

wysokości- lot samolotem, dekompresja kabiny)

Euforia

, Wesołkowatość,

Trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji,

Mrowienie skóry

Zaburzenia koordynacji ruchów,

Zaburzenia widzenia,

Tachykardia

Sinica centralna i obwodowa,

Utrata przytomności.

Bóle głowy,

Choroba wysokościowa

(Warunki wysokogórskie)

Rozpoznanie stawia się jeśli wystąpi

ból

głowy

z jednym kilkoma objawami:

Utrata apetytu, nudności, wymioty,

Męczliwość, osłabienie,

Trudności w zasypianiu,

Splątanie.

Ból głowy (okolicy czołowej, nasila się przy

pochylaniu, nasila się przy odwodnieniu).

Choroba wysokościowa

OPIS WYLICZANIA STOPNIA

PRZYSTOSOWANIA DO

WYSOKOŚCI:

0 00 oszustwo? niemożliwe!?!

ok 01~05 dobre przystosowanie,

brak powodów do obaw

U 06~10 UWAGA! ostrożnie na

dalszych etapach lekka

forma AMS

P! 11~18 PRZECIWDZIAŁAĆ!

dzień odpoczynku, nie

podchodzić wyżej, pić! AMS

A! 19~36 ALARM! Natychmiast

przeciwdziałać! Zejście w

dół, opieka lekarska. Silna

forma AMS. Cokolwiek,

szczególnie pogrubione = 3

Choroba wysokościowa

17. puls spoczynkowy
0 do 5 uderzeń ponad normalny
puls
1 od 6 do 15 uderzeń
2 od 16 do 30 uderzeń
3 ponad 30 uderzeń

18. sen
0 normalny sen
1 nie normalne zaburzenia snu
2 silne zaburzenia snu
3 całkowita bezsenność

19. oddychanie
0 normalne oddychanie
1 nieznaczne trudności z
oddychaniem
2 bezdech przy wysiłku
3 bezdech w spoczynku

20. ból głowy
0 bez bólu głowy
1 lekki ból głowy
2 umiarkowany ból głowy
3 uporczywy i silny ból głowy

21. apetyt/nudności
0 normalny apetyt
1 utrata apetytu albo lekkie
nudności
2 umiarkowane nudności lub
wymioty
3 silne nudności lub wymioty

22. mocz
0 jasny i dużo
1 średnio
2 ciemno żółty lub mało
3 znikome

23. kał (wydalanie)
0 normalny
1 miękki
2 bardzo miękki
3 wodnisty (rozwolnienie)

24. wydajność
0 brak zmęczenia,
brak spadku wydajności
1 nieznaczny spadek wydajności,
nieznaczne zmęczenie
2 umiarkowane zmęczenie,
słabość,
ciągłe obniżenie wydajności
3 duże zmęczenie, osłabienie;
silny, nagły spadek wydajności

25. równowaga
0 żadnych zawrotów głowy
1 lekkie zawroty głowy
2 umiarkowane zawroty
głowy
3 silne zaburzenia równowagi

26. urazy
0 brak
1 lekkie, małe urazy
2 ograniczające urazy
3 ciężkie urazy

27. choroby
0 brak
1 lekkie zachorowania
2 ograniczające
zachorowania
3 ciężkie zachorowania

28. samopoczucie
0 bez problemów, dobre
samopoczucie
1 słaba motywacja
2 silne problemy z
motywacją
3 złe samopoczucie, niska
motywacja

Postępuje gwałtownie, stan zagrożenia

życia.

Objawy:

Zaburzenia zachowania,

zdezorientowanie,

zaburzenia koordynacji ruchów,

ataksja

Z reguły w nocy.

HACE – High Altitude Cerebral

Edema

Postępowanie:

Przetransportowanie chorego

niezwłocznie na wysokość, na której

czuł się dobrze.

Tlenoterapia bierna.

Deksametazon.

Komora hiperbaryczna.

HACE – High Altitude Cerebral

Edema

Objawy ustępują całkowicie jeśli

zareagowano odpowiednio wcześnie.

Ponowna wspinaczka jest dopuszczalna

po całkowitym ustąpieniu

dolegliwości.

HACE – High Altitude Cerebral

Edema

Objawy:

Męczliwość,

Duszność spoczynkowa,

Szybki i płytki oddech,

Produktywny kaszel (krwista lub różowawa

plwocina),

Charczenie,

Sinica centralna i obwodowa,

Zaburzenia świadomości.

Może towarzyszyć gorączka!

HAPE – High Altitude Pulmonary

Edema

Występuje z reguły u młodych, zdrowych

osób, na drugą dobę po rozpoczęciu

wspinaczki.

Przyczyna to odruchowe obkurczenie

części naczyń krążenia płucnego,

powodujące wzrost ciśnienia w

krążeniu małym.

Skutkuje przesiękaniem płynu z naczyń

do przestrzeni śródmiąższowej i światła

pęcherzyków płucnych.

HACE – High Altitude Pulmonary

Edema

Postępowanie

Tlenoterapia.

Zejście na wysokość dobrze

tolerowaną przez pacjenta.

Objawy ustępują szybko wraz ze

zmniejszaniem wysokości.

Ponowna wspinaczka dozwolona po

całkowitym ustąpieniu objawów.

HACE – High Altitude Pulmonary

Edema

Różnicowa z:

Kaszel i zapalenie oskrzeli związane z

wysokością (produktywny, przetrwały

kaszel, bez duszności spoczynkowej,

osłabienia, spadku saturacji.

Zapalenie płuc ( gorączka, brak

poprawy podczas schodzenia)

Astma

HACE – High Altitude Pulmonary

Edema

Leczenie:

Płyny, odpoczynek, leki przeciwbólowe

(acetaminofen, ibuprofen).

Acetazolamid

Deksametazon

Choroba wysokościowa

Acetazolamid

Inhibitor anhydrazy węglanowej, działający w obrębie kanalika

bliższego nerki. Słaby efekt moczopędny, zwiększa

wydalanie wody, jonów potasowych i sodowych z moczem.

Powoduje kwasicę metaboliczną (tym samym kompensuje

zasadowicę oddechową).

Dawkowanie:

Profilaktyka AMS

250mg – 500mg co 12h 1-2 doby przed rozpoczęciem

wspinaczki, kontynuować 2 doby po osiągnięciu dużej

wysokości.

Leczenie AMS

250mg co 12 h do czasu ustąpienia objawów.

Leczenie zaburzeń oddychania

125mg godzinę przed snem.

Choroba wysokościowa

Deksametazon

Syntetyczny glikokortykosteryd o długotrwałym i

silnym działaniu przeciwzapalnym,

przeciwalergicznym, immunosupresyjnym.

Działanie

objawowe

, nie przyspiesz akimatyzacji.

Skutki uboczne stosowania to euforia, zaburzenia

snu, hiperglikemia.

Dawkowanie:

Leczenie AMS 4mg co 6 godzin

Nie kontynuować wspinaczki w ciągu 12 godzin od

ostatniej dawki!

Choroba wysokościowa

Tlen

Tlenoterapia bierna (2-4 litry/minutę)

Skuteczna jeśli trwa co najmniej kilka

godzin.

Terapia hiperbaryczna

Przenośna komora hiperbaryczna.

Choroba wysokościowa

Zapobieganie:

Aklimatyzacja (wg zasady climb high, sleep low)

Unikanie alkoholu, tabletek nasennych,

opioidowych leków przeciwbólowych (nasilają

zaburzenia oddychania).

Profilaktyczna farmakoterapia (gdy objawy AMS

w przeszłości, konieczna szybka wspinaczka,

np. akcje ratunkowe) – Acetazolamid.

Choroba wysokościowa

Document Outline