Uniwersytet Łódzki
Notowania
giełdowe
dr Ewa Feder-Sempach
Uniwersytet Łódzki
Uniwersytet Łódzki
Notowania
giełdowe
dr Ewa Feder-Sempach
Uniwersytet Łódzki
Uniwersytet Łódzki
Dwa systemy notowań
Na obu rynkach instrumenty finansowe
są notowane w jednym z dwóch
systemów
notowań:
w systemie notowań jednolitych lub
w systemie notowań ciągłych.
Niezależnie od tego, w jakim systemie notowane są dane akcje,
obligacje czy instrumenty pochodne, jednostką transakcyjną
jest jedna sztuka.
Uniwersytet Łódzki
Dwa systemy notowań
Decyzje o tym, w jakim systemie są notowane
poszczególne instrumenty finansowe podejmuje
Zarząd Giełdy. Głównym kryterium klasyfikacji
jest płynność obrotu.
Istnieje możliwość przeniesienia akcji spółki z
notowań jednolitych do notowań ciągłych. Jest to
możliwe, gdy akcje spółki wykażą się odpowiednio
wysoką płynnością i wartością obrotów.
Możliwa jest również zmiana systemu notowań w
odwrotnym kierunku – akcje spółki z notowań
ciągłych mogą trafić do notowań jednolitych.
Główną przyczyną takiej sytuacji jest znaczący
spadek płynności obrotu.
Uniwersytet Łódzki
Zasady obrotu
giełdowego
Kursy, po których zawierane są transakcje
instrumentami finansowymi (w tym akcjami)
ustalane są na giełdzie na podstawie złożonych
przez inwestorów zleceń kupna i sprzedaży.
Wszystkie zlecenia trafiają do systemu
komputerowego giełdy, który automatycznie
kojarzy je ze sobą według ściśle określonych
reguł.
Transakcje zawierane są podczas sesji
giełdowych, które odbywają się od poniedziałku
do piątku.
Uniwersytet Łódzki
Notowania w systemie
jednolitym
W tym systemie notowane są:
akcje spółek o małej płynności,
prawa poboru z akcji, które są
notowane w tym systemie,
prawa do akcji, które będą notowane w
tym systemie,
produkty strukturyzowane.
Uniwersytet Łódzki
Notowania jednolite
Transakcje w systemie jednolitym
zawierane są w dwóch, z góry
określonych momentach sesji. Są to
tzw. fixingi, podczas których na
podstawie złożonych wcześniej zleceń,
ustala się jedną cenę, po której
realizowane są zlecenia. Procedura taka
odbywa się dwukrotnie w ciągu dnia.
Uniwersytet Łódzki
Notowania ciągłe
W systemie notowań ciągłych notowane są następujące
instrumenty:
akcje spółek o dużej płynności wchodzących w skład indeksów
WIG20, mWIG40, sWIG80 oraz akcje Narodowych Funduszy
Inwestycyjnych,
akcje nowo wprowadzonych spółek,
pozostałe akcje o wystarczającej płynności,
prawa pierwszeństwa z obligacji,
obligacje – przede wszystkim skarbowe,
certyfikaty inwestycyjne,
prawa poboru z akcji notowanych w tym systemie,
prawa do akcji (PDA), które będą notowane w tym systemie,
wszystkie instrumenty pochodne – kontrakty terminowe,
jednostki indeksowe,
MiniWIG20 i opcje,
produkty strukturyzowane.
Uniwersytet Łódzki
Notowania ciągłe
W czasie notowań ciągłych cena na każdy
notowany instrument zmienia się
wielokrotnie. Do transakcji dochodzi wtedy,
gdy złożone przez inwestora zlecenie trafia
na odpowiadające jego warunkom zlecenie
z przeciwległej strony rynku (zlecenie
sprzedaży spotka „odpowiadające mu”
zlecenie kupna, a zlecenie kupna –
„odpowiadające mu” zlecenie sprzedaży).
W ramach notowań ciągłych stosowana jest jednak również procedura fixingu.
Uniwersytet Łódzki
Transakcje pakietowe
Transakcje pakietowe to transakcje zawierane poza
systemem notowań ciągłych oraz kursu jednolitego.
Najczęściej są zawierane przez dużych inwestorów, którzy przed ich zawarciem uzgodnili
ich szczegóły (cenę, ilość, termin rozliczenia).
Transakcja pakietowa może być zawarta w trakcie sesji,
jeżeli przedmiotem transakcji jest pakiet o wartości co
najmniej:
- 250 tys. zł w przypadku akcji wchodzących w skład
indeksu WIG20
- 100 tys. zł w przypadku pozostałych instrumentów
notowanych w notowaniach ciągłych
- 20 tys. zł w przypadku pozostałych instrumentów
finansowych notowanych w systemie jednolitym.
Transakcje pakietowe zawierane są również poza
godzinami sesji giełdowej.
Uniwersytet Łódzki
System notujący
Systemem transakcyjnym warszawskiej
giełdy jest system WARSET.
(WARsaw Stock Exchange Trading
system)
W lipcu 2010 r. Giełda Papierów Wartościowych w
Warszawie i NYSE Euronext zawarły umowę o
strategicznej, długofalowej współpracy
obejmującej migrację platformy transakcyjnej
GPW na Uniwersalną Platformę Obrotu NYSE
Technologies™ (UTP – Universal Trading Platform).
Uniwersytet Łódzki
Ograniczenia wahań
kursu w czasie sesji
Aktualnie obowiązują dwa typy
ograniczeń wahań kursów:
widełki statyczne oraz
widełki dynamiczne.
Uniwersytet Łódzki
Widełki statyczne
Widełki statyczne obowiązują w obu systemach i
ograniczają zmiany ceny instrumentów finansowych w
stosunku do kursu odniesienia.
W notowaniach jednolitych kursem odniesienia jest
ostatni kurs jednolity danego papieru.
W notowaniach ciągłych kursem odniesienia dla kursu
wyznaczanego na otwarciu (lub na równoważeniu na
otwarciu) jest kurs zamknięcia z dnia poprzedniego.
Na sesję, na której dany instrument (akcja, obligacja,
kontrakt terminowy, opcja) będzie notowany po raz
pierwszy, kurs odniesienia wyznacza i podaje do
publicznej wiadomości Giełda.
Uniwersytet Łódzki
Widełki statyczne -
przykład
Uniwersytet Łódzki
Widełki statyczne -
notowania jednolite
Instrument
Dopuszczalna zmiana
kursów w trakcie sesji
od kursu odniesienia
Akcje, prawa do akcji
+/- 10%
(z możliwością
rozszerzenia do 21%)
Prawa poboru do akcji
+/- 100%
Uniwersytet Łódzki
Widełki statyczne –
notowania ciagłe
Instrument
Kurs odniesienia na
otwarcie
Dopuszczalna
zmiana kursu na
otwarciu
Dopuszczalna
zmiana kursu w
trakcie sesji (kurs
otwarcia została
określony)
Akcje
Kurs zamknięcia
+/- 10% od kursu
zamknięcia
+/- 10% od kursu
otwarcia
Obligacje
Kurs zamknięcia
+/- 3 punkty
procentowe od
kursu zamknięcia
+/- 3 punkty
procentowe od
kursu otwarcia
Certyfikaty
inwestycyjne
Kurs zamknięcia
+/- 10% od kursu
zamknięcia
+/- 10% od kursu
otwarcia
Prawa poboru do
akcji notowanych w
systemie ciągłym
Kurs zamknięcia
+/- 100% od kursu
zamknięcia
+/- 100% od kursu
otwarcia
Uniwersytet Łódzki
Widełki dynamiczne
Stanowią dodatkowe zabezpieczenie przed
gwałtownymi wahaniami kursów transakcji na
sesjach giełdowych.
Widełki dynamiczne wyznaczają ruchomy korytarz
dopuszczalnych wahań kursów, wewnątrz którego
mogą się kształtować ceny instrumentów notowanych
w trakcie danej sesji. Obowiązują dla niektórych
instrumentów, a ich kurs odniesienia zmienia się
podczas sesji w granicach ustalonych przez widełki
statyczne.
Widełki dynamiczne działają tylko w trakcie notowań ciągłych.
Uniwersytet Łódzki
Widełki dynamiczne -
przykład
Uniwersytet Łódzki
Widełki dynamiczne
Widełki dynamiczne działają w granicach wyznaczonych
przez nadrzędne wobec nich widełki statyczne. W
przypadku złożenia zlecenia z ceną przekraczającą
dopuszczalne widełki, system giełdowy uniemożliwia
zawarcie transakcji „zamrażającej” instrument, na który
zostało złożone takie zlecenie (analogicznie, jak w
przypadku widełek statycznych).
Widełki dynamiczne dają co najmniej dwojakie korzyści:
zwiększają bezpieczeństwo obrotu,
ponieważ są węższe niż widełki statyczne, nie pozwalają
na zbyt gwałtowne zmiany ceny i znacznie zmniejszają
prawdopodobieństwo realizacji błędnego zlecenia o dużej
wartości.
Uniwersytet Łódzki
Dziękuję za uwagę