Sprawność, 
selektywność 
i 
rozdzielczość 
w technikach 
CE

Iwona Sudoł

Sprawność

Sprawność  rozdzielania  podobnie  jak  w  chromatografii 

opisywana  jest  liczbą  półek  teoretycznych  i  w  idealnych 

warunkach zależy od współczynnika dyfuzji D i przyłożonego 

napięcia.  Dodatkowe  rozmycie  strefy  próbki,  pogarszające 

sprawność rozdzielania, może by spowodowane:
1.  Gradientem  temperatury  w  kapilarze,  spowodowanym 

nieefektywnym odprowadzaniem ciepła Joule'a;
2. Zbyt dużą objętości wprowadzonej próbki;
3. Adsorpcją składników próbki na ścianach kapilary
4. 

Elektrodyspersją, 

spowodowaną 

różnicami 

w 

przewodnictwie strefy próbki i buforu;
5.  Przepływem  laminarnym,  kiedy  poziom  roztworów  w  obu 

pojemnikach z buforem nie jest jednakowy.

Zbyt  małe  natężenie  pola  elektrycznego  E  może 

spowodować pogorszenie sprawności, natomiast zbyt duże E 

wpływa na wzrost niekorzystnego efektu generowania ciepła 

Joule'a.

Wyznaczanie 
sprawności

Wpływ napięcia

PÓŁKI TEORETYCZNE

SELEKTYWNOŚĆ

Selektywność  (selectivity)  -  zdolność  kolumny 
(techniki) 

do 

rozdzielenia 

dwóch 

makrocząsteczek.
Selektywność 

kolumny 

chromatograficznej 

często 

mierzona 

jest 

odległością 

dwóch 

odrębnych 

pików 

na 

chromatogramie. 

Selektywność  kolumny  wynika  zarówno  z  jej 
porowatości jak i z techniki i warunków adsorpcji 
i desorpcji.

Jeśli  a=1  wtedy  dwie  substancje  nie  mogą  być 

rozdzielone i nastepuje jednoczesne ich wymywanie. 

Im  większa  jest  wartość  a,  tym  lepszy  jest  rozdział. 

dwóch substancji. Jednakże kiedy rośnie a, to wzrasta 

także  czas  potrzebny  do  rozdziału,  więc  w  praktyce 

dąży  się  do  wartości  współczynników  selektywności 

na  poziomie  a=  1,5  [3].  Należy  przy  tym  pamiętać, 

że zarówno przy bardzo małych, jak i bardzo dużych 

wartościach  współczynników  retencji  rozdzielczość 

kolumny  chromatograficznej  jest  bardzo  zła.  Piki  o 

małych  współczynnikach  retencji  są  zwykle  słabo 

rozdzielone,  natomiast  piki  o  dużych  wartościach 

retencji  są  bardzo  rozmyte, 

przez 

co 

ich 

rozdzielczość, a także detekcja nie są najlepsze. 

ROZDZIELCZOŚĆ

Rozdzielczość - (resolution) parametr opisujący 

jakość 

separacji 

wybranych 

cząsteczek. 

Decydujacy  wpływ  na  wartość  rozdzielczości 

mają 

pojemność 

kolumny 

oraz 

jej 

selektywność.  Ze  wzrostem  pojemności  i 

selektywności 

kolumny 

wzrasta 

jej 

rozdzielczość.

Rozdzielenie  to  tylko  odległość  lub  czas 

pomiędzy  maksymalnymi  wartościami  dwóch 

pików. 

Rozdzielczość 

dotyczy 

zarówno 

odległości, jak i szerokości pików.

Wysoka rozdzielczość wymaga niższej szybkości, a więc 

dłuższego czasu analizy.

Im wyższa rozdzielczość, tym dwa piki nakładają się na 

siebie mniej.

Czasami 

wartości 

rozdzielczości 

wyraża 

się 

w 

procentach.  Są  one  obliczone  ze  stosunku  wgłębień 

między pikami do całkowitej wysokości piku. Wartość tę 

łatwiej można sobie wyobrazić niż liczbę rozdzielczości.

Rozdzielczość jest tym lepsza im piki są węższe (mała 

wartość W) i im lepiej rozseparowane (duże V2 − V1).

Czynnikiem  wpływającym  korzystnie  na 
rozdzielczość oraz zmniejszenie wysokości 
półki 

teoretycznej 

jest 

brak 

fazy 

stacjonarnej.  Elektroforeza  kapilarna  w 
rutynowych 

zastosowaniach 

pozwala 

osiągnąć  liczbę  półek  teoretycznych  w 
granicach od 50000 do 500000.

Rozdzielczość możemy poprawić poprzez:



dodatek rozpuszczalnika organicznego 

(zapobiega adsorpcji analitów na 
ściankach kapilary);



wydłużenie kapilary (wydłużenie czasu 

migracji);



zmianę parametrów buforu.