TERMOREGULACJ

A

dr n. med. Bożena 
Stempniak

 

 

 

 

OŚRODEK 

TERMOREGULACJI

EFEKTORY

TERMOREGULACJI 

CHEMICZNEJ

EFEKTORY

TERMOREGULACJI FIZYCZNEJ

TERMORECEPTOR

Y

TERMODETEKTOR

Y

ELEMENTY TERMOREGULACJI

 

 

 

 

      TERMOREGULACJA FIZYCZNA

      UKŁAD KRĄŻENIA
     

 

UKŁAD ODDECHOWY

     

 

UKŁAD WYDALNICZY

     

 

GRUCZOŁY POTOWE

USTRÓJ TRACI CIEPŁO PRZEZ:

 PROMIENIOWANIE I PRZEWODZENIE

70% utraty 

ciepła (21°C)

 PAROWANIE POTU

27%

 ODDYCHANIE

 

2%

 MIKCJE I DEFEKACJE

1%

ELEMENTY 

TERMOREGULACJI

EFEKTORY UKŁADU 

TERMOREGULACJI

 

 

 

 

MECHANIZMY AKTYWOWANE W NISKIEJ 
TEMPERATURZE 

 WYTWARZANIA CIEPŁA

  DRESZCZE
   PRZEMIANY MATERII
  DOWOLNEJ AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ
 AKTYWNOŚCI UKŁADU DOKREWNEGO
 (T

3

, T

4

, KATECHOLAMINY, GLUKAGON)

 UTRATY CIEPŁA

 ZWĘŻENIE NACZYŃ SKÓRNYCH
 PRZEMIESZCZENIE KRWI DO 
NARZĄDÓW  WEWNĘTRZNYCH 
 GĘSIA SKÓRKA
 ZWOLNIENIE KRĄŻENIA

 

 

 

 

MECHANIZMY AKTYWOWANE W WYSOKIEJ 
TEMPERATURZE

  UTRATY CIEPŁA

  ROZSZERZENIE NACZYŃ SKÓRNYCH
  POCENIE SIĘ
  ZWIĘKSZENIE LICZBY ODDECHÓW
  OBJĘTOŚCI KRWI
 SZYBKOŚCI KRĄŻENIA
 PRZEMIESZCZENIE KRWI Z 
GŁĘBOKICH OKOLIC CIAŁA DO 
POWIERZCHNI

  WYTWARZANIA CIEPŁA

   ŁAKNIENIE
  APATIA
  PRZEMIANA 
MATERII

 

 

 

 

 

 

 

 

36,7

0

 C

38

0

 C

Na

+

 GORĄCZKOWA

 NIEGORĄCZKOWA

 gorączka

 

 

ośrodkowa

 

 

obwodowa

 

 

przegrzanie

W PRZEBIEGU GORĄCZKI OBSERWUJEMY 3 FAZY

WZROSTU

TRWANIA

ZEJŚCIA

PODZIAŁ HIPERTERMII

Na

+

 
Ca

+2

 Ca

+2

 

 

 

 

URUCHOMIENIE MECHANIZMÓW 

KOMPENSACYJNYCH

rozszerzenie

naczyń skórnych

 przepływu

krwi przez skórę

ciśnienia krwi,

zwłaszcza
w pozycji stojącej

wydzielania potu

odwodnienie

odbarczenie

baroreceptorów

tachykardia

 pojemności

minutowej 
serca

ostra niewydolność krążenia

utrata NaCl

pobudzenie ośrodka pragnienia

pobór czystej wody

hiponatremia

przykurcze mięśniowe
z ,,gorąca’’



ciśnienia osmotycznego
płynów ustrojowych

 AVP

 diurezy

wtórne obniżenie

wydzielania potu

temperatury

ciała

udar cieplny

omdlenie

ortostatyczne

OBCIĄŻENIE CIEPLNE

 

 

 

 

PIROGE
NY

PIERWOTNE

WTÓRN
E

POCHODZENIA 
BAKTERYJNEG
O

 BAKTERIE
 GRZYBY
 WIRUSY

POCHODZENIA 
NIEBAKTERYJNEG
O

 KOMPLEKSY 

IMMUNOLOGICZN
E

 - STEROIDY
 - NIEKTÓRE 
ANTYBIOTYKI
 - KRYSZTAŁY 
MOCZANÓW

 - IL-1
 - IL-6
 - KACHEKTYNA
 - INTERFERON

 

 

 

 

pirogen pierwotny (LPS, produkty destrukcji 

tkanek)

aktywacja układu dopełniacza C3a, C5a

pobudzenie monocytów/makrofagów

wydzielanie pirogenów wtórnych (Il-1, Il-6, interferon, TNF)

rdzeń 

przedłużony

okolica przedwzrokowa - narząd naczyniowy blaszki 

krańcowej

uwalnianie noradrenaliny



syntezy PGE

2



Na

+

,

Ca

+2



przestawienie na wyższy poziom wzorca temperatury 

ciała

uruchomienie mechanizmów produkcji 

ciepła

GORĄCZKA

MECHANIZM POWSTAWANIA GORĄCZKI

 

 

 

 

 t 

 41

o 

 - hiperpireksja

 39

o

 -40

o

 – wysoka gorączka

 38,5

o

 – 39

o

 – umiarkowana 

gorączka

 38

o

 -38,5

o

 – niska gorączka

 do 38

o

 – stan podgorączkowy 

 

 

 

 

                 

 

 

PIROGEN WTÓRNY

PIROGEN WTÓRNY

                                

                                





                          

                          

                                

                                

      

      

Ośrodek termoregulacji w 

Ośrodek termoregulacji w 

podwzgórzu

podwzgórzu

                                

                                





       

       

Ośrodek naczynioruchowy w 

Ośrodek naczynioruchowy w 

rdzeniu 

rdzeniu 

                     

                     

przedłużonym

przedłużonym

                                

                                





                          

                          

                                   

                                   

                 

                 

Skurcz naczyń skórnych

Skurcz naczyń skórnych

                                 

                                 





                 

                 





 

 

temperatury skóry

temperatury skóry

                                 

                                 





    

    

Ośrodek termoregulacji w 

Ośrodek termoregulacji w 

podwzgórzu

podwzgórzu

                                 

                                 





 

 

OŚRODEK DRŻENIA 

OŚRODEK DRŻENIA 

MIĘŚNIOWEGO

MIĘŚNIOWEGO

             

             

W  ŚRÓDMÓZGOWIU

W  ŚRÓDMÓZGOWIU

MECHANIZM TERMOGENEZY DRŻENIOWEJ

 

 

 

 

Ośrodek drżenia mięśniowego w 
śródmózgowiu

hamujący drżenie

     wyzwalający drżenie

Motoneurony 
gamma jąder 
ruchowych
rdzenia 
kręgowego

Włókna 
mięśniowe 
intrafuzal
ne

Motoneuro
ny alfa 
jąder 
ruchowych 
rdzenia 
kręgowego

Włókna 
mięśniowe 
ekstrafuzaln
e

I A

Zwiększenie 
napięcia 
mięśnioweg
o, dreszcze

Łuk odruchowy odruchu własnego 
mięśnia

 

 

 

 

WPŁYW GORĄCZKI NA USTRÓJ

 

 

 

 

HIPOTERMIA   

HIPOTERMIA   

<

<

 35

 35

o

o

C

C



Faza pobudzenia                                        34

Faza pobudzenia                                        34

o

o

-32

-32

o

o

C

C



Faza zmniejszonej reaktywności ośrodków    32

Faza zmniejszonej reaktywności ośrodków    32

o

o

-27

-27

o

o

C

C



Faza letargu                                           

Faza letargu                                           

<

<

 27

 27

o

o

-26

-26

o

o

C

C

 

 

 

 

CZYNNOŚĆ UKŁADU KRĄŻENIA W HIPOTERMII

CZYNNOŚĆ UKŁADU KRĄŻENIA W HIPOTERMII



34

34

o

o

-32

-32

o

o

C - 

C - 





 częstości akcji serca

 częstości akcji serca



<

<

 34

 34

o

o

C - 

C - 





 częstości akcji serca:   32

 częstości akcji serca:   32

o

o

C – 83% normy,  

C – 83% normy,  

                                                     

                                                     

28

28

o

o

C – 58% normy

C – 58% normy



EKG

EKG

     

     

- 

- 

<

<

 32

 32

o

o

C: wydłużenie odcinka PQ

C: wydłużenie odcinka PQ

                     

                     

poszerzenie QRS

poszerzenie QRS

                     

                     

podwyższenie odcinka ST

podwyższenie odcinka ST

     

     

-   28

-   28

o

o

C: migotanie przedsionków

C: migotanie przedsionków

    

    

- 

- 

<

<

 28

 28

o

o

C: blok przedsionkowo-komorowy

C: blok przedsionkowo-komorowy

                   

                   

migotanie komór

migotanie komór

  

  

<

<

 26

 26

o

o

C:  

C:  





 objętości osocza

 objętości osocza

                

                





 

 

Ht

Ht

                

                





 

 

lepkości krwi

lepkości krwi

 

 

 

 

CZYNNOŚĆ MÓZGU W HIPOTERMII

CZYNNOŚĆ MÓZGU W HIPOTERMII



32

32

o

o

C – pierwsze zmiany w EEG

C – pierwsze zmiany w EEG



31

31

o

o

C –zahamowanie czynności kory mózgu 

C –zahamowanie czynności kory mózgu 





 zanik 

 zanik 

świadomości

świadomości



<

<

 25

 25

o

o

C – zanik odruchów mózgowych i rdzeniowych

C – zanik odruchów mózgowych i rdzeniowych



20

20

o

o

-18

-18

o

o

C – cisza elektryczna w EEG

C – cisza elektryczna w EEG