background image

 

Rachunek nazw

1

Rachunek nazw

background image

 

Rachunek nazw

2

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

background image

 

Rachunek nazw

3

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

Założenie nie wprost: jest student, 

nazwijmy go Funio, który nie jest 
ssakiem. 

background image

 

Rachunek nazw

4

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

Założenie nie wprost: jest student, 

nazwijmy go Funio, który nie jest 
ssakiem. 

Na mocy pierwszej przesłanki Funio, 

jako student, jest człowiekiem. 

background image

 

Rachunek nazw

5

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

Założenie nie wprost: jest student, 

nazwijmy go Funio, który nie jest 
ssakiem. 

Na mocy pierwszej przesłanki Funio, 

jako student, jest człowiekiem. 

Na mocy drugiej przesłanki Funio, jako 

człowiek, jest ssakiem. 

background image

 

Rachunek nazw

6

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

Założenie nie wprost: jest student, 

nazwijmy go Funio, który nie jest 
ssakiem. 

Na mocy pierwszej przesłanki Funio, 

jako student, jest człowiekiem. 

Na mocy drugiej przesłanki Funio, jako 

człowiek, jest ssakiem. 

Sprzeczność: Funio jest i nie jest 

ssakiem. 

background image

 

Rachunek nazw

7

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

Założenie nie wprost: jest student, 

nazwijmy go Funio, który nie jest 
ssakiem. 

Na mocy pierwszej przesłanki Funio, jako 

student, jest człowiekiem. 

Na mocy drugiej przesłanki Funio, jako 

człowiek, jest ssakiem. 

Sprzeczność: Funio jest i nie jest ssakiem. 
Nie jest możliwe, by przesłanki były 

prawdziwe, a wniosek fałszywy. 

background image

 

Rachunek nazw

8

Wynikanie logiczne

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

-----------------------------------------------------------

-----------

Każdy student 

jest ssakiem

Założenie nie wprost: jest student, 

nazwijmy go Funio, który nie jest 
ssakiem. 

Na mocy pierwszej przesłanki Funio, jako 

student, jest człowiekiem. 

Na mocy drugiej przesłanki Funio, jako 

człowiek, jest ssakiem. 

Sprzeczność: Funio jest i nie jest ssakiem. 
Nie jest możliwe, by przesłanki były 

prawdziwe, a wniosek fałszywy. 

Wniosek 

wynika logicznie

 z przesłanek. 

background image

 

Rachunek nazw

9

Schemat wnioskowania

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

---------------------------------------------------------------

-------

Każdy student 

jest ssakiem

Każdy student jest artystą, Każdy artysta 

jest poetą  Każdy student jest poetą

background image

 

Rachunek nazw

10

Schemat wnioskowania

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

---------------------------------------------------------------

-------

Każdy student 

jest ssakiem

Każdy student jest artystą, Każdy artysta 

jest poetą  Każdy student jest poetą

Każdy student jest małpą, Każda małpa jest 

papugą 

Każdy student jest papugą 

background image

 

Rachunek nazw

11

Schemat wnioskowania

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

---------------------------------------------------------------

-------

Każdy student 

jest ssakiem

Każdy student jest artystą, Każdy artysta 

jest poetą  Każdy student jest poetą

Każdy student jest małpą, Każda małpa jest 

papugą 

Każdy student jest papugą 

Każdy babak jest cacakiem, Każdy cacak 

jest dadakiem 

Każdy babak jest 

dadakiem

background image

 

Rachunek nazw

12

Schemat wnioskowania

Każdy student 

jest 
człowiekiem

Każdy człowiek 

jest ssakiem 

---------------------------------------------------------------

-------

Każdy student 

jest ssakiem

Każdy student jest artystą, Każdy artysta jest 

poetą 

Każdy student jest poetą

Każdy student jest małpą, Każda małpa jest 

papugą 
Każdy student jest papugą 

Każdy babak jest cacakiem, Każdy cacak jest 

dadakiem  Każdy babak jest dadakiem

Każde S jest M, Każde M jest P ⊨ Każde S 

jest P

background image

 

Rachunek nazw

13

Nie zawsze wynika… 

Każdy student jest człowiekiem, Każdy student jest 

ssakiem 

(?) Każdy człowiek jest ssakiem

background image

 

Rachunek nazw

14

Nie zawsze wynika… 

Każdy student jest człowiekiem, Każdy student jest 

ssakiem 

(?) Każdy człowiek jest ssakiem

(?)  Każde S jest M, Każde S jest P ⊨ Każde M jest P 

background image

 

Rachunek nazw

15

Nie zawsze wynika… 

Każdy student jest człowiekiem, Każdy student jest 

ssakiem 

(?) Każdy człowiek jest ssakiem

(?)  Każde S jest M, Każde S jest P ⊨ Każde M jest P 

Kontrprzykład: Niech Funio będzie człowiekiem, ale nie 

ssakiem. 
Nawet jeśli przesłanki są prawdziwe, to wniosek, chociaż 
faktycznie prawdziwy, mógłby być fałszywy.  

background image

 

Rachunek nazw

16

 

Schematy zdań 

kategorycznych

S a P

Każde S 

jest 

S i P

Niektóre S 

są P

S e P

Żadne S 

nie jest P

S o P

Niektóre S 

nie są P

 

ogólnotwierdzące

szczegółowotwierdzące

ogólnoprzeczące

szczegółowoprzeczące

AffIrmo,  nEgO

 

background image

 

Rachunek nazw

17

 

Schematy zdań 

kategorycznych

S a P

Każde S jest 

S i P

Niektóre S są P

S e P

Żadne S nie jest P

S o P

Niektóre S nie są P

Przykłady:

Każdy człowiek jest studentem

Niektórzy ludzie są studentami 

Żaden człowiek nie jest 
studentem 

Niektórzy ludzie nie są 
studentami

 

ogólnotwierdzące

szczegółowotwierdzące

ogólnoprzeczące

szczegółowoprzeczące

AffIrmo,  nEgO

 

Kwantyfikator – podmiot 
– (ewentualnie negacja) – 
 łącznik - orzecznik

background image

 

Rachunek nazw

18

Metoda diagramów Venna

Wszystkie przedmioty 

piękne

 są zarazem piekielnie 

drogie

. Ale to, co 

piękne

, bywa nieraz sporządzone z 

nie

drogich

 materiałów. Tak więc wychodzi na to, że 

niektóre rzeczy piekielnie 

drogie

 sporządzone są 

materiałów, które wcale 

drogimi nie

 są. 

background image

 

Rachunek nazw

19

Metoda diagramów Venna

Wszystkie przedmioty 

piękne

 są zarazem piekielnie 

drogie

. Ale to, co 

piękne

, bywa nieraz sporządzone z 

nie

drogich

 materiałów. Tak więc wychodzi na to, że 

niektóre rzeczy piekielnie 

drogie

 sporządzone są 

materiałów, które wcale 

drogimi nie

 są. 

Oznaczenia nazw:

M | rzecz piękna

S  | rzecz piekielnie droga 

P | rzecz z niedrogich materiałów 

a Si P  |=  S i P

background image

 

Rachunek nazw

20

Metoda diagramów Venna

a Si P  |=  S i P

background image

 

Rachunek nazw

21

Metoda diagramów Venna

a Si P  |=  S i P

M

P

S

_

_

background image

 

Rachunek nazw

22

Metoda diagramów Venna

a Si P  |=  S i P

M

P

S

_

_

+?

+?

background image

 

Rachunek nazw

23

Metoda diagramów Venna

a Si P  |=  S i P

M

P

S

_

_

+!

background image

 

Rachunek nazw

24

To samo za pomocą kół 

Eulera

a Si P  |=  S i P

S M

S

background image

 

Rachunek nazw

25

To samo za pomocą kół 

Eulera

a Si P  |=  S i P

S M

S

P

background image

 

Rachunek nazw

26

To samo za pomocą kół 

Eulera

a Si P  |=  S i P

S M

S

P

background image

 

Rachunek nazw

27

To samo za pomocą kół 

Eulera

a Si P  |=  S i P

S M

S

P

background image

 

Rachunek nazw

28

To samo za pomocą kół 

Eulera

a Si P  |=  S i P

S M

S

P


Document Outline