Gniazda rozszerzeń

Na płycie głównej znajduje się 

szereg różnych typów złączy 

opracowanych według 

określonego standardu 

gwarantującego że wszystkie 

urządzenia pochodzące od różnych 

producentów (zgodne ze 

standardem PC) będą mogły 

prawidłowo ze sobą 

współpracować. 

ISA lub AT BUS - (ang. 

Industry Standard 

Architecture) 

• 16 bitowa magistrala danych w 

komputerach klasy PC 
umożliwiająca montowanie 
dodatkowych kart rozszerzeń 
opracowanych pod tego typu 
gniazdo. 

• Ten rodzaj złącza praktycznie wyszedł 

z użycia głównie z powodu małej 

przepustowości 8,33 Mb/s i braku 

obsługi standardu Plug & Play, 

PCI - (ang. Peripheral 

Component Interconnect) 

• standard gniazd rozszerzeń dla 

kart przystosowanych pod tą 
architekturę. Wprowadzona w 
1993 r. przez firmę Intel 
specyfikacja szyny PCI spełnia 
normy standardu Plug & Play. 

PCI32

32 bitowa szyna systemowa (synonim 
określenia PCI32 [szerokość magistrali]) 
występująca na płytach głównych w 
postaci białych podłużnych złącz. 32 
bitowa PCI może pracować z zegarem 
33 MHz i osiągać przepustowość rzędu 
133 MB/s (wartość tą musi jednak 
dzielić pomiędzy wszystkie karty 
rozszerzające). 

PCI64

W 2000 r. wprowadzono 
unowocześnioną, 64 bitową wersję tej 
magistrali (synonim określenia PCI64 
[szerokość magistrali]) mogącą 
pracować z zegarem 66 MHz . 
Unowocześniona wersja PCI może 
osiągać przepustowość rzędu 266 
MB/s Gniazda PCI zasilane są 
standardowo napięciem 5 V 

Gniazda PCI są wykorzystywane 
przede wszystkim do instalacji 
kart graficznych, muzycznych, 
sieciowych lub wewnętrznych 
modemów. 

AGP (Accelerated 

Graphics Port) 

to rodzaj zmodyfikowanej 
magistrali PCI opracowanej przez 
firmę Intel. Jest to 32-bitowa 
magistrala PCI zoptymalizowana 
do szybkiego przesyłania dużych 
ilości danych pomiędzy pamięcią 
operacyjną a kartą graficzną. 

Podstawowe informacje:

• Data wprowadzenia: 1997 
• Stworzony przez: Intel 
• Następca: PCI Express (2007) 
• Szerokość magistrali: 32 bit 
• Max. ilość urządzeń: 1 

urządzenie/slot 

• Max. przepustowość: 2133 MB/s 

Specyfikacja poszczególnych 

mnożników 

• AGP 1x, używa kanału 32-bitowego działającego z 

taktowaniem 66MHz, co daje maksymalny transfer 264 

MB/s równy dwukrotnemu transferowi 132 MB/s 

dostępnemu w magistrali PCI działającej przy taktowaniu 

33 MHz/32-bit; napięcie sygnału 3.3 V. 

• AGP 2x, używa kanału 32-bitowego przy taktowaniu 66 

MHz z podwójną przepływnością, prowadzącą do 

efektywnego transferu 528 MB/s; napięcie sygnału 3.3 V. 

• AGP 4x, używa kanału 32-bitowego przy taktowaniu 66 

MHz z poczwórną przepływnością, co prowadzi do 

efektywnego transferu maksymalnego 1056 MB/s (1 

GB/s); napięcie sygnału 1.5 V. 

• AGP 8x, używa kanału 32-bitowego przy taktowaniu 66 

MHz z ośmiokrotną przepływnością, co prowadzi do 

efektywnego transferu maksymalnego 2112 MB/s (2 

GB/s); napięcie sygnału 0.8 V. 

Podstawowe rodzaje 

portów AGP 

• AGP 1.0 - napięcie sygnalizujące 3.3V 

oraz mnożniki AGP 1x oraz AGP 2x 

• AGP 2.0 - napięcie sygnalizujące 1.5V 

oraz mnożniki AGP 1x, AGP 2x oraz 
AGP 4x 

• AGP 3.0 - napięcie sygnalizujące 0.8V 

oraz mnożniki AGP 4x oraz AGP 8x 

Podstawowe rodzaje kart 

AGP 

•

Karty AGP 3.3V - pasują tylko do magistrali AGP 

1.0, charakteryzują się jednym wcięciem w złączu 

AGP (patrząc na kartę od frontu wcięcie dzieli 

złącze na pierwszą część - mniejszą, i drugą - 

większą) 

•

Karty AGP 1.5V - pasują do magistrali AGP 2.0 i 

3.0, charakteryzują się jednym wcięciem w złączu 

AGP (patrząc na kartę od frontu wcięcie dzieli 

złącze na pierwszą część - większą, i drugą - 

mniejszą) 

•

Karty Universal AGP - pasują do wszystkich w/w 

rodzajów magistrali AGP (1.0, 2.0, 3.0). 

Charakteryzują się dwoma wcięciami w złączu AGP. 

AGP 1,5 volts
  

 

              

             

AGP 3,3 volts
  

 

            

               

AGP universal
  

 

                           

AGP PRO

• (ang. Accelerated Graphics Port 

Professional - profesjonalny 

przyspieszony port grafiki) - nowa wersja 

gniazda rozszerzeń AGP przeznaczona 

do profesjonalnych kart graficznych, 

które zużywają duże ilości prądu. 

Gniazdo AGP Pro jest wyposażone w o 48 

więcej pinów niż gniazdo AGP. Służą one 

niemal wyłącznie jako dodatkowe linie 

zasilania. 

AMR, CNR lub PTI

to gniazda opracowane przez firmę Intel i 

przeznaczone do osadzania specjalnych 

kart, spełniających rolę wyprowadzeń dla 

elementów wbudowanych w chipset. 

Odpowiednia karta AMR udostępnia 

funkcje modemu lub karty dźwiękowej, PTI 

umożliwia podłączenie urządzeń TV, 

wyświetlaczy LCD itp., a CNR kart 

sieciowych, dźwiękowych.

Modem AMR

Modem CNR

PTI audio

PCI-Express

PCI-s (PCIe, PCI-E), znana 
również jako 3GlO (od 3rd 
Generation I/O), jest pionową 
magistralą służącą do podłączania 
urządzeń do płyty głównej. 
Zastąpiła ona magistralę PCI oraz 
AGP.

PCI-Express stanowi magistralę 
lokalną typu szeregowego, łączącą 
dwa punkty (Point-to-Point). Nie jest to 
więc magistrala w tradycyjnym 
rozumieniu, i nie jest rozwinięciem 
koncepcji "zwykłego" PCI. Taka 
konstrukcja eliminuje konieczność 
dzielenia pasma pomiędzy kilka 
urządzeń - każde urządzenie PCI-
Express jest połączone bezpośrednio z 
kontrolerem. Sygnał przekazywany 
jest za pomocą dwóch linii, po jednej 
w każdym kierunku. 

•

Częstotliwość taktowania wynosi

 2,5 GHz. 

• Przepustowość jednej linii wynosi 

250 MB/s. W związku z tym, że 
urządzenia mogą jednocześnie 
przekazywać sygnał w obydwu 
kierunkach (full-duplex) to można 
ewentualnie przyjąć, że w 
przypadku takiego wykorzystania 
złącza, transfer może sięgać 500 
MB/s. 

jest kilka wariantów tej magistrali 
- z 1, 2, 4, 8, 12, 16 lub 32 liniami 
(każda składająca się z dwóch 2-
pinowych części - nadawczej i 
odbiorczej). 

wariant 

PCIe

przepustowo

ść

(w każdą 

stronę)

x1

250 MB/s

x2

500 MB/s

x4

1000 MB/s

x8

2000 MB/s

x16

4000 MB/s

x32

8000 MB/s

Wraz ze wzrostem liczby linii wydłużeniu 
ulega gniazdo, jego konstrukcja (poprzez 
wspólną część początkową i jedynie 
dodawanie na końcu nowych linii) 
umożliwia włożenie wolniejszej karty do 
szybszego gniazda (w drugą stronę jest 
niemożliwe). Gniazdo 1x ma 18 pinów z 
każdej strony, gniazdo x4 - 32, gniazdo x8 
- 49, zaś gniazdo x16 - 82 piny z każdej 
strony. 

A441099K 

A441099K 

Najszybszą drogą do sprawdzenia jak wiele potrafi 
dać 
PCI Express jest teksturowanie przez ten port. 
Współczesne aplikacje jednak niemal nie korzystają 
z tej opcji. Lokalna pamięć kart graficznych 
przeważnie ma pojemność 128MB, a ta jest 
wystarczająco duża dla pomieszczenia wymaganej 
ilości danych, które na dodatek mogą być znacząco 
szybciej przesłane do procesora graficznego z 
lokalnej pamięci na karcie niż jeśli miały by one 
płynąć z pamięci RAM do GPU. Złącze służy tylko 
jako kanał komunikacyjny, dla którego często nawet 
przepustowość 1GB/s jest wystarczająca.