CECHY WSPÓLNE ROŚLIN OKOPOWYCH

1. Długi okres wegetacji

2. Duże potrzeby pokarmowe (wymagają nawożenia 
obornikiem)

3. Dobre wykorzystanie nawozów organicznych i 
mineralnych

4. Uprawa w szerokie rzędy

5. Wymagają pielęgnacji międzyrzędowej

6. Mniejsze wymagania przedplonowe

7. Bardzo dobre rośliny przedplonowe gdyż:

- uprawiane na oborniku

- odchwaszczające

- podnoszą poziom kultury gleby

8. Uprawiane są w celu pozyskania części podziemnych 
(bulwy, korzenie;soczysta pasza objętościowa)

9. Trudny transport, przechowywanie (duża zawartość 
wody)

 

 

PRZECIĘTNY SKŁAD CHEMICZNY OKOPOWYCH

PRZECIĘTNY SKŁAD CHEMICZNY OKOPOWYCH

gatunek

 sucha masa(%)  białko (%)

inne

ziemniak

        15-25 (38)

      2,0

             

        skrobia 12-25%; 
               solanina <0,02%, 

wit. C, B, A, 

burak cukrowy            20-26

      1,3

     

     

sacharoza 15-22%

burak pastewny           12-14

      1,2

     

cukry 8-10%

marchew pastewna      10-13

    0,5-1,0

   

węglowodany 10%, 

      karoten

cykoria -korzenie         24-25

     1,1

   węglowodany 20% 

    (inulina 15)

brukiew pastewna           8-9   

      1,0

      

węglowodany 7%

rzepa - korzenie    6-7     

      0,9

                   

węglowodany 6%

 

 

ZIEMNIAK, 

ZIEMNIAK, 

kartofel

kartofel

,

, 

 

ziemniak był uprawiany od dawna przez Inków; 

 

bylina  pochodząca  prawdopodobnie  ze  środk. 

Chile;

 

do Europy sprowadzony w XVI w;

 

do Polski przywieziony prawdopodobnie z wyprawy 

wiedeńskiej Jana III Sobieskiego; 

 

uprawiany  początkowo  jako  roślina  ozdobna  i 

lecznicza, od 2 poł. XVIII w. również jako jadalna; 

 

obecnie  rozpowszechniony  w  krajach  klimatu 

umiarkowanego;

 

Polska  zajmuje

 

drugie  miejsce  w  świecie  po  Rosji 

pod względem zbiorów ogółem;

 

 

ZNACZENIE 

ZNACZENIE 

GOSPODARCZE

GOSPODARCZE

1. JADALNE

1. JADALNE

 

do bezpośredniego spożycia



 do przetwórstwa spożywczego 

(np.  frytki, chipsy)

Z

Z

I

I

E

E

M

M

N

N

I

I

A

A

K

K

ROZCHÓD MASY ZIEMNIAKA:

ROZCHÓD MASY ZIEMNIAKA:

ok. 60% są przeznaczone na paszę, 

      ok. 13% na konsumpcję

            ok. 6% do celów przemysłowych

 

 

2.  PRZEMYSŁOWE

2.  PRZEMYSŁOWE

         



 krochmal, mączka skrobiowa, półsurowiec 

w przemyśle papierniczym, tekstylnym, fotograficznym, 
chemicznym, spożywczym, farmaceutycznym. W sumie z 
ziemniaka uzyskuje się ponad 1000 różnych produktów 
przemysłowych   



 przemysł gorzelniany (spirytus)

produkty uboczne

produkty uboczne, służą jako karma dla bydła:

          - pulpa (powstała przy produkcji krochmalu)

          - wywar ziemniaczany 

( przy produkcji alkoholu); wywar można suszyć - 

    

pasza dla wszystkich zwierząt

        2. PASTEWNE

2. PASTEWNE - 

znaczenie malejące

 

          - parowanie (łatwiejsze zakiszanie)

          - kiszenie - mniejsze 

straty niż przy kopcowaniu

          - suszenie 

(płatki, wiórki ziemniaczane) - najlepsze do przechow.

 

 

1. W PRZEMYŚLE CUKROWNICZYM

1. W PRZEMYŚLE CUKROWNICZYM 



 ze 100 kg buraka uzyskuje się 12-15 kg białego cukru; 

3-5 kg melasy; 45 kg mokrych lub 4,5 kg suchych 
wysłodków



 kampania cukrownicza powinna trwać krótko ok. 40 

dni



związki melasotwórcze - utrudniają krystalizację 

sacharozy (popiół rozpuszczalny - sód i potas ; zw. 
azotowe ( gł. azot aminowy)

burak 

burak 

cukrow

cukrow

y

y

znaczenie 

znaczenie 

gospodar

gospodar

cze

cze

 

 

PRODUKTY UBOCZNE PRZY PRZEROBIE CUKRU

PRODUKTY UBOCZNE PRZY PRZEROBIE CUKRU 



  wysłodki  -  krajanka  z  korzeni  (ok.  10%  sm);  w  stanie 

świeżym, kiszone, suszone lub parowane (pasza dla krów, 
opasów owiec)



  melasa  -  zagęszczony  sok  burakowy  (50%  jej  s.m. 

stanowi  cukier),  doskonała  pasza,  jej  dodatek  ułatwia 
zakiszanie  się  zielonek;  w  przemyśle  spożywczym  do 
prod. alkoholu, kw. cytrynowego, drożdży piekarniczych i 
pastewnych,  w  przemyśle  farmaceutycznym  (kwas 
glutaminowy)



  liście  z  główkami  (tzw.  zrzynki)

                        -  zawierają  14-16%  sm

             - liście z główkami oraz 

wysłodki  dostarczają  łącznie  800  kg 

       

białka/ha.  Jest  to  równoważne  plonom  2  pokosów  KC  z 
ha

 

 

 

 

2.  ROŚLINA  PASTEWNA

2.  ROŚLINA  PASTEWNA

               

               



  doskonała  pasza  dla  bydła,  w  postaci 

surowych korzeni, surowych i kiszonych liści

3. LIŚCIE BURAKA - JAKO NAWÓZ ORGANICZNY

3. LIŚCIE BURAKA - JAKO NAWÓZ ORGANICZNY

        

         

         



 po rozdrobnieniu i przyoraniu

 

 

BURAK PASTEWNY

BURAK PASTEWNY

 

        

                     

 doskonała, mlekopędna pasza dla  bydła, w 

postaci surowych korzeni, surowych i kiszonych liści

CYKORIA

CYKORIA

 

                  

        



Przemysłowe

 

                            

  korzenie    -  surowiec  do  produkcji 

surogatu  kawy

 

                   

intybina  -  -  w 

gorzelnictwie  (do  produkcji  alkoholu);  kauczuku, 

w przemyśle tekstylnym; spożywczym (koncentraty, 

przyprawy); 



Paszowe  -  bardzo  wartościowa  pasza

         



 korzenie  stanowią paszę 

późną jesienią i na początku zimy           



 liście nawet 

2-3  pokosy

               

               



 

Konsumpcyjne - odmiany sałatkowe 

MARCHEW PASTEWNA

MARCHEW PASTEWNA

 

        

 

         

korzenie i liście chętnie zjadane przez 

zwierzęta 

         

 

pasza soczysta, 

dietetyczna, mlekopędna

        

 

służy jako pasza dla bydła mlecznego, młodzieży, drobiu

znaczenie 

znaczenie 

gospodarcze

gospodarcze