PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
PŁUKANIE ŻOŁĄDKA
Płukanie żołądka
Płukanie żołądka
To procedura polegająca na powtarzalnym podaniu do
To procedura polegająca na powtarzalnym podaniu do
żołądka wody i następowym jej usunięciu przez
żołądka wody i następowym jej usunięciu przez
założony zgłębnik w celu usunięcia toksycznej
założony zgłębnik w celu usunięcia toksycznej
zawartości żołądka.
zawartości żołądka.
Jest procedurą medyczną dość często stosowaną,
Jest procedurą medyczną dość często stosowaną,
jednakże nie udowodniono jej skuteczności (wykazano,
jednakże nie udowodniono jej skuteczności (wykazano,
że tą drogą można maksymalnie usunąć 10% zażytej
że tą drogą można maksymalnie usunąć 10% zażytej
trucizny. Można ją wykonać w przypadkach, gdy od
trucizny. Można ją wykonać w przypadkach, gdy od
momentu dostania się trucizny do organizmu nie
momentu dostania się trucizny do organizmu nie
upłynęła 1 godzina, bezwzględnie jednak pamiętając o
upłynęła 1 godzina, bezwzględnie jednak pamiętając o
przeciwwskazaniach do stosowania tej metody.
przeciwwskazaniach do stosowania tej metody.
Jednakże według niektórych autorów, istnieją jednak
Jednakże według niektórych autorów, istnieją jednak
pewne szczególne sytuacje, które uzasadniają
pewne szczególne sytuacje, które uzasadniają
wykonanie płukania żołądka po tym czasie.
wykonanie płukania żołądka po tym czasie.
Płukanie żołądka wykonuje się np. przy zatruciu grzybami,
Płukanie żołądka wykonuje się np. przy zatruciu grzybami,
przedawkowaniu leków jako zabieg terapeutyczny.
przedawkowaniu leków jako zabieg terapeutyczny.
Zadania:
Zadania:
Przygotowanie psychiczne i fizyczne pacjenta
Przygotowanie psychiczne i fizyczne pacjenta
poinformowanie o celu, przebiegu i
poinformowanie o celu, przebiegu i
konieczności współpracy
konieczności współpracy
Uprzedzenie pacjenta, że zabieg jest
Uprzedzenie pacjenta, że zabieg jest
nieprzyjemny, ale konieczny.
nieprzyjemny, ale konieczny.
UWAGA!! W przypadku pacjenta
UWAGA!! W przypadku pacjenta
nieprzytomnego zabieg musi by poprzedzony
nieprzytomnego zabieg musi by poprzedzony
intubacją pacjenta wykonaną przez lekarza!
intubacją pacjenta wykonaną przez lekarza!
Przygotowanie sprzętu i płynu do płukania
Przygotowanie sprzętu i płynu do płukania
żołądka
żołądka
Przygotowanie sprzętu
Przygotowanie sprzętu
Jałowy gruby (0,5-1,5cm) i długi zgłębnik
Jałowy gruby (0,5-1,5cm) i długi zgłębnik
(75-85cm). Grubość zgłębnika uzależniona
(75-85cm). Grubość zgłębnika uzależniona
jest od rodzaju zatrucia (np. grzyby- gruby
jest od rodzaju zatrucia (np. grzyby- gruby
zgłębnik, płyny- cienki zgłębnik), oraz od
zgłębnik, płyny- cienki zgłębnik), oraz od
wieku pacjenta. Długośc uzależniona jest od
wieku pacjenta. Długośc uzależniona jest od
wieku pacjenta
wieku pacjenta
Preparat poślizgowy i znieczulający, np. 2%
Preparat poślizgowy i znieczulający, np. 2%
lignokaina w żelu
lignokaina w żelu
Duży lejek dopasowany do zgłębnika
Duży lejek dopasowany do zgłębnika
Dzbanek do wlewania płynu przez lejek
Dzbanek do wlewania płynu przez lejek
dołączony do zgłębnika
dołączony do zgłębnika
Płyn do płukania np. w wiadrze
Płyn do płukania np. w wiadrze
Szklanka wody do płukania ust po
Szklanka wody do płukania ust po
usunięciu zgłębnika
usunięciu zgłębnika
Naczynie na popłuczyny przeznaczone do
Naczynie na popłuczyny przeznaczone do
badania laboratoryjnego (najlepiej jałowe)
badania laboratoryjnego (najlepiej jałowe)
Dwa fartuchy ochronne (dla pacjenta i
Dwa fartuchy ochronne (dla pacjenta i
osoby wykonującej zabieg)
osoby wykonującej zabieg)
rękawiczki zabezpieczające przed
rękawiczki zabezpieczające przed
wprowadzeniem infekcji
wprowadzeniem infekcji
Lignina
Lignina
Miska nerkowata
Miska nerkowata
Wiadro na popłuczyny
Wiadro na popłuczyny
Narzędzie zaciskające np. kocher, pean
Narzędzie zaciskające np. kocher, pean
Sposób wykonania
Sposób wykonania
algorytm
algorytm
1.
1.
Sprawdź zlecenie
Sprawdź zlecenie
2.
2.
Higienicznie umyj ręce
Higienicznie umyj ręce
3.
3.
Przygotuj pacjenta: pacjent przytomny-
Przygotuj pacjenta: pacjent przytomny-
zabieg wykonujemy w pokoju zabiegowym
zabieg wykonujemy w pokoju zabiegowym
w pozycji siedzącej; pacjent nieprzytomny-
w pozycji siedzącej; pacjent nieprzytomny-
pacjent powinien być zaintubowany,
pacjent powinien być zaintubowany,
zabieg wykonujemy w pozycji leżącej
zabieg wykonujemy w pozycji leżącej
4.
4.
Przygotuj sprzęt
Przygotuj sprzęt
5.
5.
Nałóż rękawiczki jednorazowego użytku
Nałóż rękawiczki jednorazowego użytku
6.
6.
Zapewnij sobie pomoc drugiej osoby do
Zapewnij sobie pomoc drugiej osoby do
przygotowania pacjenta
przygotowania pacjenta
7.
7.
Zabieg wykonuj w pokoju zabiegowym lub
Zabieg wykonuj w pokoju zabiegowym lub
w łazience
w łazience
8.
8.
Osłoń fartuchem gumowym pacjenta
Osłoń fartuchem gumowym pacjenta
9.
9.
Osłoń fartuchem gumowym siebie
Osłoń fartuchem gumowym siebie
10.
10.
Zapewnij pacjentowi wygodną, siedzącą
Zapewnij pacjentowi wygodną, siedzącą
pozycję na krześle.
pozycję na krześle.
11.
11.
Podaj pacjentowi ligninę i miskę nerkowatą
Podaj pacjentowi ligninę i miskę nerkowatą
w celu zabezpieczenia w przypadku
w celu zabezpieczenia w przypadku
występowania odruchów wymiotnych
występowania odruchów wymiotnych
12.
12.
Nałóż rękawiczki
Nałóż rękawiczki
13.
13.
Wyjmij jałowy zgłębnik z opakowania
Wyjmij jałowy zgłębnik z opakowania
14.
14.
Koniec zgłębnika pokryj środkiem
Koniec zgłębnika pokryj środkiem
poślizgowym i znieczulającym, drugi
poślizgowym i znieczulającym, drugi
koniec zaciśnij np. kocherem
koniec zaciśnij np. kocherem
15.
15.
Określ, na jaką długość należy wprowadzić
Określ, na jaką długość należy wprowadzić
zgłębnik – od kącika ust do płatka ucha do
zgłębnik – od kącika ust do płatka ucha do
końca wyrostka mieczykowatego (ok. 45-
końca wyrostka mieczykowatego (ok. 45-
55cm), zależnie od wzrostu pacjenta.
55cm), zależnie od wzrostu pacjenta.
Wykonaj to zadanie przybliżając zgłębnik
Wykonaj to zadanie przybliżając zgłębnik
na wysokość ww. miejsc.
na wysokość ww. miejsc.
16.
16.
Polec pacjentowi szeroko otworzyć usta
Polec pacjentowi szeroko otworzyć usta
17.
17.
Pod kontrolą wzroku załóż zgłębnik
Pod kontrolą wzroku załóż zgłębnik
głęboko do gardła
głęboko do gardła
18.
18.
Poproś pacjenta o przetrzymanie
Poproś pacjenta o przetrzymanie
zgłębnika zębami i przygięcie głowy
zgłębnika zębami i przygięcie głowy
do klatki piersiowej. Poinformuj o
do klatki piersiowej. Poinformuj o
konieczności głębokiego oddychania
konieczności głębokiego oddychania
przez nos w tej pozycji do momentu
przez nos w tej pozycji do momentu
ustąpienia odruchów wymiotnych i
ustąpienia odruchów wymiotnych i
krztuszenia (przez kilka sekund)
krztuszenia (przez kilka sekund)
19.
19.
Poproś pacjenta o uniesienie głowy do
Poproś pacjenta o uniesienie głowy do
pionu i powoli wprowadzaj zgłębnik,
pionu i powoli wprowadzaj zgłębnik,
jeżeli to możliwe zgodnie z ruchami
jeżeli to możliwe zgodnie z ruchami
połykania. Obserwuj pacjenta, w
połykania. Obserwuj pacjenta, w
przypadku duszności, kaszlu, ślinienia,
przypadku duszności, kaszlu, ślinienia,
oporu w drogach oddechowych
oporu w drogach oddechowych
natychmiast wycofaj zgłębnik
natychmiast wycofaj zgłębnik
20.
20.
Po wprowadzeniu zgłębnika
Po wprowadzeniu zgłębnika
skontroluj jego umiejscowienie przez
skontroluj jego umiejscowienie przez
odciągnięcie strzykawką Janeta.
odciągnięcie strzykawką Janeta.
Obserwuj zachowanie pacjenta
Obserwuj zachowanie pacjenta
21.
21.
Dołącz do końcówki zgłębnika lejek
Dołącz do końcówki zgłębnika lejek
22.
22.
Wypełnij lejek płynem do płukania
Wypełnij lejek płynem do płukania
23.
23.
Zdejmij kocher ze zgłębnika
Zdejmij kocher ze zgłębnika
24.
24.
Wlewaj płyn, utrzymując jego stały
Wlewaj płyn, utrzymując jego stały
poziom w lejku. Jednorazowo
poziom w lejku. Jednorazowo
wprowadza się ok. 0,5l płynu
wprowadza się ok. 0,5l płynu
25.
25.
W momencie wprowadzania całości płynu
W momencie wprowadzania całości płynu
(wylot lejka musi być stale wypełniony)
(wylot lejka musi być stale wypełniony)
obniż lejek w dół do wiadra na popłuczyny.
obniż lejek w dół do wiadra na popłuczyny.
Popłuczyny uzyskiwane są na zasadzie
Popłuczyny uzyskiwane są na zasadzie
działania „naczyń połączonych”. Jeżeli
działania „naczyń połączonych”. Jeżeli
obniży się poziom płynu w lejku i do
obniży się poziom płynu w lejku i do
zgłębnika dostanie się powietrze, po
zgłębnika dostanie się powietrze, po
obniżeniu lejka popłuczyn nie uzyskamy.
obniżeniu lejka popłuczyn nie uzyskamy.
Rodzaj płynu do płukania określa lekarz, a
Rodzaj płynu do płukania określa lekarz, a
temperatura powinna być zbliżona do
temperatura powinna być zbliżona do
temperatury ciała tj. ok. 37°C
temperatury ciała tj. ok. 37°C
26.
26.
Z pierwszej porcji popłuczyn pobierz ok.
Z pierwszej porcji popłuczyn pobierz ok.
150ml do badania. W pierwszej porcji
150ml do badania. W pierwszej porcji
popłuczyn jest największe stężenie trucizny
popłuczyn jest największe stężenie trucizny
27.
27.
Czynności powtarzaj aż do uzyskania
Czynności powtarzaj aż do uzyskania
klarownego płynu
klarownego płynu
28.
28.
Kocher załóż na zgłębnik
Kocher załóż na zgłębnik
29.
29.
Polec pacjentowi dokonanie
Polec pacjentowi dokonanie
głębokiego wdechu, a następnie
głębokiego wdechu, a następnie
powolnego, długo trwającego
powolnego, długo trwającego
wydechu, w czasie krótkiego najpierw
wydechu, w czasie krótkiego najpierw
powoli, a następnie szybko usuń
powoli, a następnie szybko usuń
zgłębnik
zgłębnik
30.
30.
Podaj pacjentowi wodę do popłukania
Podaj pacjentowi wodę do popłukania
jamy ustnej
jamy ustnej
31.
31.
Zapewnij pacjentowi wygodę i
Zapewnij pacjentowi wygodę i
odpoczynek
odpoczynek
32.
32.
Obserwuj pacjenta (stan psychiczny,
Obserwuj pacjenta (stan psychiczny,
szczególnie jeśli zatrucie było próbą
szczególnie jeśli zatrucie było próbą
samobójczą, oraz stan ogólny, ponieważ
samobójczą, oraz stan ogólny, ponieważ
może nastąpić jego pogorszenie w
może nastąpić jego pogorszenie w
wyniku opóźnionego działania trucizny)
wyniku opóźnionego działania trucizny)
33.
33.
Zabezpiecz popłuczyny, oznakuj:
Zabezpiecz popłuczyny, oznakuj:
-
Nazwisko i imię chorego
Nazwisko i imię chorego
-
Imię ojca
Imię ojca
-
Rodzaj materiału (popłuczyny żołądkowe)
Rodzaj materiału (popłuczyny żołądkowe)
-
Jeżeli jest wiadomo, to wskazanie środka,
Jeżeli jest wiadomo, to wskazanie środka,
który spowodował zatrucie
który spowodował zatrucie
-
Data pobrania
Data pobrania
-
Podpis lekarza
Podpis lekarza
-
Dostarcz do badania do laboratorium
Dostarcz do badania do laboratorium
34.
34.
Zabezpiecz zużyty sprzęt. Sprzęt
Zabezpiecz zużyty sprzęt. Sprzęt
wielokrotnego użytku umieść w
wielokrotnego użytku umieść w
płynie dezynfekującym, a sprzęt
płynie dezynfekującym, a sprzęt
jednorazowego użytku przeznacz do
jednorazowego użytku przeznacz do
spalenia
spalenia
35.
35.
Umyj i zdezynfekuj ręce
Umyj i zdezynfekuj ręce
36.
36.
Udokumentuj wykonanie zabiegu
Udokumentuj wykonanie zabiegu
oraz zaznacz ilość i rodzaj użytego
oraz zaznacz ilość i rodzaj użytego
płynu do płukania w oddziałowym
płynu do płukania w oddziałowym
zeszycie zleceń, indywidualnej
zeszycie zleceń, indywidualnej
dokumentacji pacjenta
dokumentacji pacjenta
Obowiązujące zasady
Obowiązujące zasady
Używanie do zabiegu jałowego zgłębnika, grubością
Używanie do zabiegu jałowego zgłębnika, grubością
dostosowanego do rodzaju zatrucia, np.: zatrucie
dostosowanego do rodzaju zatrucia, np.: zatrucie
grzybami- gruby zgłębnik, zatrucie lekami- cieńszy.
grzybami- gruby zgłębnik, zatrucie lekami- cieńszy.
Wykonanie zabiegu możliwie szybko po stwierdzeniu
Wykonanie zabiegu możliwie szybko po stwierdzeniu
zatrucia
zatrucia
Do płukania można użyc:
Do płukania można użyc:
-
Wody
Wody
-
Wody z węglem aktywowanym
Wody z węglem aktywowanym
-
0,9% roztwór NaCl
0,9% roztwór NaCl
o temperaturze zbliżonej do temperatury błon
o temperaturze zbliżonej do temperatury błon
śluzowych- ok. 37°C
śluzowych- ok. 37°C
Przy wprowadzaniu zgłębnika i płukaniu
Przy wprowadzaniu zgłębnika i płukaniu
obserwowanie występujących objawów i zachowania
obserwowanie występujących objawów i zachowania
pacjenta
pacjenta
Obowiązujące zasady
Obowiązujące zasady
Wprowadzenie zgłębnika delikatnie i
Wprowadzenie zgłębnika delikatnie i
stopniowo
stopniowo
Pobranie materiału do badania z
Pobranie materiału do badania z
pierwszej porcji popłuczyn
pierwszej porcji popłuczyn
Zakończenie zbiegu w momencie
Zakończenie zbiegu w momencie
uzyskania klarownych popłuczyn
uzyskania klarownych popłuczyn
Przy płukaniu utrzymywanie słupa
Przy płukaniu utrzymywanie słupa
wody w lejku i zgłębniku
wody w lejku i zgłębniku
Zapamiętaj!
Zapamiętaj!
W wyniku nieprzestrzegania zasad pacjentowi grozi:
W wyniku nieprzestrzegania zasad pacjentowi grozi:
Hipotermia (podanie płynu o temperaturze niższej niż
Hipotermia (podanie płynu o temperaturze niższej niż
37°C),
37°C),
Oparzenie (podanie płynu o temperaturze wyższej niż
Oparzenie (podanie płynu o temperaturze wyższej niż
40°C),
40°C),
Zachłyśnięcie
Zachłyśnięcie
Zakrztuszenie
Zakrztuszenie
Zasłabnięcie
Zasłabnięcie
Zapaść
Zapaść
Mechaniczne uszkodzenie aż do przebicia włącznie
Mechaniczne uszkodzenie aż do przebicia włącznie
ściany przewodu pokarmowego
ściany przewodu pokarmowego
Zatrucie wodne (w przypadku obfitych płukań)- dlatego
Zatrucie wodne (w przypadku obfitych płukań)- dlatego
u dzieci żołądek należy płukać 0,9% roztworem NaCl
u dzieci żołądek należy płukać 0,9% roztworem NaCl
Nieuzyskanie popłuczyn w wyniku przerwania słupa
Nieuzyskanie popłuczyn w wyniku przerwania słupa
płynu w zgłębniku powietrzem (nieskuteczność
płynu w zgłębniku powietrzem (nieskuteczność
zabiegu)
zabiegu)
Płukanie żołądka u osoby
Płukanie żołądka u osoby
nieprzytomnej
nieprzytomnej
Przed wykonaniem płukania zachodzi
Przed wykonaniem płukania zachodzi
konieczność wykonania intubacji
konieczność wykonania intubacji
(uniemożliwienie przedostania się płynu do
(uniemożliwienie przedostania się płynu do
dróg oddechowych) oraz założenie
dróg oddechowych) oraz założenie
szczękorozwieracza – umożliwienie założenia
szczękorozwieracza – umożliwienie założenia
zgłębnika. Zabieg wykonuje się w ułożeniu
zgłębnika. Zabieg wykonuje się w ułożeniu
pacjenta w pozycji leżącej bocznej. Sam
pacjenta w pozycji leżącej bocznej. Sam
zabieg wykonuje się w sposób podany wyżej.
zabieg wykonuje się w sposób podany wyżej.
Po usunięciu zgłębnika zachodzi konieczność
Po usunięciu zgłębnika zachodzi konieczność
oczyszczenia jamy ustnej przez odessanie
oczyszczenia jamy ustnej przez odessanie
ssakiem, co zapobiega zachłyśnięciu.
ssakiem, co zapobiega zachłyśnięciu.
Literatura źródłowa
Literatura źródłowa
:
:
Ciechaniewicz W., Pielęgniarstwo
Ciechaniewicz W., Pielęgniarstwo
ćwiczenia. Wyd. Lekarskie PZWL.
ćwiczenia. Wyd. Lekarskie PZWL.
Warszawa 2007
Warszawa 2007
Zahradniczek K., Pielęgniarstwo.
Zahradniczek K., Pielęgniarstwo.
Wyd. Czelej. Lublin 2004
Wyd. Czelej. Lublin 2004
Kirschnick O., Pielęgniarstwo. (red)
Kirschnick O., Pielęgniarstwo. (red)
Jakubaszki J. Wyd. Urban & Partner.
Jakubaszki J. Wyd. Urban & Partner.
Wrocław 2001
Wrocław 2001