Pierwiastki rodzime
Pierwiastki rodzime
Pierwiastki rodzime -
pierwiastki
występujące w stanie wolnym oraz ich stopy
(np. elektrum)
<0,1% wag. w skorupie ziemskiej (wliczając
gazy atmosferyczne)
- zwykle trudno reagują z innymi pierwiastkami
- stwierdzono występowanie około 20
pierwiastków rodzimych
Miedź rodzima
- zaliczana do metali półszlachetnych
- występowanie:
- złoża hydrotermalne (związane ze skałami
wulkanicznymi
- złoża osadowe (w strefie hipergenicznej)
- strefa wietrzenia lub cementacji złóż rud Cu
Kowalność lub kujność - zdolność materiału do
odkształcania się podczas kucia (powstawanie
pęknięć śiadczy o złej kowalności) – np. miedź,
złoto, srebro, platyna
Złoto rodzime
-
zloża hydrotermalne
-
złoża okruchowe
Srebro rodzime
-
złoża hydrotermalne
-
złoża osadowe
Platyna rodzima
-
ultrazasadowe skały magmowe
-
złoża okruchowe
Żelazo rodzime
-
skały zasadowe (bazalty)
-
złoża okruchowe
-
Meteoryty
Rtęć rodzima
- rzadko występuje w stanie wolnym
-
często powstaje podczas urabiania skał zawierających związki rtęci
(np.cynober)
-
w temp. –38,9ºC krystalizuje w układzie trygonalnym
-
tworzy amalgamaty
Metale kruche (arsen, bizmut,
antymon)
- niska twardość (2,5 – 3,5)
- doskonała łupliwość
- układ trygonalny
- złoża hydrotermalne
Siarka rodzima
- ekshalacje wulkaniczne
- redukcja siarczanów przy udziale bakterii i węglowodorów
Grafit
-
skały metamorficzne (także magmowe i osadowe)
-
żyły pegmatytowe
-
meteoryty
Diament
-
skały ultrazasadowe (kimberlity)
-
Skały okruchowe
-
metamorfizm szokowy
Krystalizuje w wyższych ciśnieniach niż grafit.
Polimorfizm (różnopostaciowość) – zjawisko występowania
różnych odmian krystalograficznych tej samej substancji.
Niektóre praktyczne
aspekty rozpoznawania
minerałów
Twardość
Twardość
PAZNOKIEĆ – 2,5
MONETA MIEDZIANA – 3-3,5
SZKŁO OKIENNE – 5,5
OSTRZE STALOWE – 6,5
Twardość
-
Należy sprawdzać na
powierzchni niezwietrzałej !
- Może być uzależniona od kierunków
krystalograficznych
(np. dysten: zgodnie z wydłużeniem – 4 - 4,5;
prostopadle – 6-7)
- Pozorna twardość może być wyższa na skutek
obecności przerostów
(np. grafit w łupku grafitowym)
- Pozorna twardość może wykazywać znaczne różnice w
zależności od
postaci skupienia np. alabaster/kreda
- W przypadku bardzo drobnych kryształów należy
zrezygnować ze
sprawdzania twardości
dysten
Łupliwość
- Nie należy jej mylić z oddzielnością kierunkową znaną
np. ze skał
metamorficznych !
- W kryształach przezroczystych i przeświecających
może ujawniać
się w postaci delikatnych szczelin łupliwości
apatyt
Przełam
- W minerałach o doskonałej łupliwości bardzo trudno
uzyskać
powierzchnię przełamu !
łupliwość „kostkowa” galeny
Barwa
-Powinna być sprawdzana na powierzchni
niezwietrzałej
Rysa
- Niekiedy może wystąpić nietypowa rysa na skutek
obecności
zanieczyszczeń