Ruch dzienny sfery 

niebieskiej i ruch Słońca  na 

sferze niebieskiej

• Sfera niebieska.
• Pozorny ruch 

Słońca na sferze 
niebieskiej.

• Pory roku.
• Polarny dzień i 

polarna noc. 

Gwiazdy na sferze 

niebieskiej

• Gwiazdy znajdujące się na sferze 

niebieskiej:

• 1. W pobliżu Gwiazdy Polarnej- są przez 

obserwatora widoczne zawsze nad horyzontem;

• 2. W pobliżu południowego bieguna niebieskiego- 

znajdują się zawsze pod horyzontem;

• 3. W dużej odległości od biegunów niebieskich- 

zakreślają tory, których część znajduje się nad 
horyzontem, a część pod horyzontem.

Ruch Słońca  na sferze 

niebieskiej

• Pozorny ruch 

Słońca na sferze 
niebieskiej 
spowodowany jest 
ruchem obrotowym 
Ziemi wokół jej osi 
z zachodu na 
wschód.

Ruch Słońca  na sferze 

niebieskiej

Występowanie pór roku i różna 
długość dnia i nocy w różnych 
porach roku jest konsekwencją tego, 
że:

- Ziemia bierze udział w ruchu 

obiegowym wokół Słońca;

-  oś Ziemi jest nachylona względem 

płaszczyzny orbity pod kątem 66,5 
st.

Ruch Słońca  na sferze 

niebieskiej

• 1. - punkt Wagi - równonoc jesienna (23.09) - 

punkt przecięcia ekliptyki z równikiem –  a dla 

półkuli południowej równonoc wiosenna.

• 2. punkt Raka - przesilenie letnie (22.6) - punkt 

przecięcia ekliptyki z południkiem – a  dla półkuli 

południowej przesilenie zimowe.

• 3. - punkt Barana - równonoc wiosenna (21.03) 

- punkt przecięcia ekliptyki z równikiem – a  dla 

półkuli południowej równonoc jesienna.

• 4. punkt Koziorożca - przesilenie zimowe 

(22.12) - punkt przecięcia ekliptyki z południkiem 

- a dla półkuli południowej przesilenie letnie.

Ruch Słońca  na sferze 

niebieskiej

Wrażenie ruchu Słońca wzdłuż 

ekliptyki po sklepieniu niebieskim

Ruch Słońca  na sferze 

niebieskiej

• Ekliptyka – 

wielkie koło na 
sferze 
niebieskiej, po 
którym w ciągu 
roku pozornie 
porusza się 
Słońce 
obserwowane 
z Ziemi.

Ruch Słońca  na sferze 

niebieskiej

W strefach polarnych i graniczących 
z nimi obszarach stref 
umiarkowanych na obydwu półkulach 
obserwujemy zjawisko tzw. białych 
nocy (polarny dzień). Polega ono na 
tym, że zmierzch przechodzi 
bezpośrednio w świt gdyż Słońce nie 
schodzi niżej pod horyzont niż na 
wysokość −6°.

Źródła:

• Podręcznik „Fizyka z astronomią dla 

ZSZ” wyd. ZAMKOR

• http://pl.wikipedia.org/wiki/