Układ mięśniowy

Mięśnie kończyny górnej

• m. naramienny (deltoideus)
  - największy i najbardziej powierzchowny mięsień barku
  - kształt trójkątny, płaski, grubość ok. 2 cm
  - początek na końcu barkowym obojczyka i wyrostku barkowym
     łopatki, na dolnym brzegu grzebienia łopatki
  - koniec - guzowatość naramienna kości ramiennej
  - odwodzenie, przywodzenie do tyłu, obraca ramię na zewnątrz

• m. dwugłowy ramienia (m. biceps brachii)
  - wrzecionowaty, gruby, okrągły, dwie głowy
  - głowa długa rozpoczyna się na guzowatości nadpanewkowej łopatki
  - głowa krótka rozpoczyna się na wyrostku kruczym łopatki (zrośnięta
    ze ścięgnem m. kruczo-ramiennego
  - powyżej stawu łokciowego mocne ścięgno, a powierzchownie 
    pasmo ścięgniste, które kończy się w powięzi przedramienia
  - ścięgno właściwe przyczepia się do guzowatości kości promieniowej
  - mięsień dwustawowy działanie w stawie barkowym o 1/3 mniejsze 
    niż w stawie łokciowym:
     - w stawie barkowym zgina ramię, odwodzi i obraca je do wewnątrz
     - w stawie łokciowym zginacz i najsilniejszy mięsień odwracający 
       przedramię

• m. trójgłowy ramienia
 - zajmuje całą powierzchnię tylna ramienia
 - głowa przyśrodkowa tworzy warstwę głęboka położoną
   bezpośrednio na kości ramiennej
 - głowa boczna i głowa długa leżą powierzchownie na
   głowie głębokiej
 - głowa długa rozpoczyna się rozcięgnem na guzowatości 
   podpanewkowej łopatki
 - głowa boczna rozpoczyna się na powierzchni tylnej kości ramiennej,
   podobnie jak głowa przyśrodkowa, ale do dołu sięga do torebki
   stawu łokciowego, do której również się przyczepia
- wspólne ścięgno trzech głów przyczepia się do powierzchni tylnej
  wyrostka łokciowego kości łokciowej
- głowa długa jest najsilniejszym prostownikiem ramienia w stawie 
  barkowym
- działanie całego mięśnia na staw łokciowy polega na prostowaniu,
  jest to główny i prawie wyłączny jego prostownik

Mięśnie brzucha

• m. skośny brzucha zewnętrzny (obliquus abdominis externus)
  - płaski, czworokątny, szeroki
  - z przodu znacznie szerszy niż z tyłu
  - położony w części przedniej i bocznej brzucha
  - między 5 żebrem a kością miedniczną
  - rozpoczyna się 8 wiązkami na powierzchni zewnętrznej 5 - 12
    żebra
  - 5 górnych zębów wchodzi między wiązki m. zębatego przedniego
  - włókna przebiegają skośnie do przodu i ku dołowi

• m. prosty brzucha (m. rectus abdominis)
  - symetrycznie po obu stronach linii pośrodkowej
  - rozpięty między mostkiem a kością łonową
  - szerszy i cieńszy u góry niż u dołu
  - rozpoczyna się: na powierzchni przedniej 5 - 7 chrząstki żebrowej
    i wyrostku mieczykowatym mostka oraz na więzadle żebrowo 
    mieczykowym
   - włókna biegną równolegle ku dołowi, przedzielone poprzecznie
      pasmami ścięgnistymi (smugi ścięgniste) w liczbie 3 lub 4
   - kończy się: na górnej gałęzi kości łonowej i na powierzchni 
     przedniej spojenia łonowego

• m. czworoboczny lędźwi (m. quadratus lumborum)
  - spłaszczony, czworoboczny
  - rozpięty między grzebieniem kości biodrowej a dwunastym
    żebrem
  warstwa przednia:
  - rozpoczyna się na wyrostkach poprzecznych 5 - 2 kręgu 
    lędźwiowego 
  - kończy się na brzegu dolnym 12 żebra oraz na tronie 12 kręgu
    piersiowego
  warstwa tylna
  - rozpoczyna się na wardze wewnętrznej kości biodrowej i  więzadle
    biodrowo-lędźwiowym
  - kończy się na wyrostkach poprzecznych 4 - 1 kręgu lędźwiowego
    i na dolnym brzegu 12 żebra

Mięśnie kończyny dolnej

• m. pośladkowy wielki (glutaeus maximus)
  - kształt rombu, grubość od 3 - 4 cm
  - rozpoczyna się od powięzi lędźwiowo-grzbietowej,
    powierzchni zewnętrznej talerza kości biodrowej,
    od bocznego brzegu kości krzyżowej i guzicznej
    od więzadła krzyżowo-guzowego
  - kończy się na guzowatości pośladkowej kości udowej
    w powięzi szerokiej uda w jego paśmie biodrowo-piszczelowym
  - przykrywa go podściółka tłuszczowa
  - leży na mm. Pośladkowych głębiej położonych

• czynność:
  - utrzymuje pionowa postawę ciała
  - najsilniejszy odwracacz na zewnątrz w stawie biodrowym 
    i przywodziciel

• m. najdłuższy uda (longissimus femoris)
  - zwany także krawieckim (sartorius)
  - ok. 50 cm długości, najdłuższy mięsień ludzkiego ciała
  - rozpoczyna się na kolcu biodrowym górnym przednim
  - biegnie do nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej
  - kończy się przyśrodkowo od guzowatości piszczeli
    i przyczepia się do powięzi goleni
  - w swoim przebiegu towarzyszy tętnicy udowej
  - mięsień dwustawowy
  - jedyny, który zgina zarówno staw biodrowy i kolanowy
  - poza tym odwodzi udo i nieznacznie obraca je na zewnątrz

• m. czworogłowy uda (quadriceps femoris)
  - gruby mięsień położony na powierzchni przedniej uda
  - głowa przednia, dwustawowa, najbardziej niezależna
    stanowi m. prosty uda
  - głowy boczna, pośrednia i przyśrodkowa w znacznej części
    zrośnięte ze sobą
  - wspólne ścięgno kończy się na rzepce i guzowatości piszczeli
  - przechodzi bezpośrednio w więzadło rzepki

•  czynność 
  - silny i jedyny prostownik stawu kolanowego
  - trzykrotnie przewyższa siłę wszystkich zginaczy razem wziętych
  - m. prosty uda jest najsilniejszym zginaczem stawu biodrowego,
     stosunkowo silnym odwodzicielem, słabym supinatorem

• m. przywodzący wielki (adductor magnus)
  - najgłębiej położony przywodziciel
  - jeden z największych mięśni ciała
  - kształt szerokiego trójkąta
  - rozpoczyna się na gałęzi dolnej kości kulszowej i łonowej
    oraz na bocznej stronie guza kulszowego
  - kończy się na kresie chropawej, nadkłykciu przyśrodkowym
    kości udowej
  - najsilniejszy przywodziciel
  - silny prostownik stawu biodrowego
  - podobnie jak wszystkie przywodziciele spełnia ważna rolę
    w utrzymaniu równowagi ciała

• m. dwugłowy uda (biceps femori)
  - długi, strona boczna powierzchni tylnej uda
  - głowa długa rozpoczyna się na powierzchni tylnej guza kulszowego
  - głowa krótka rozpoczyna się na kresie chropawej i przegrodzie
    międzymięśniowej bocznej
  - kończy się silnym okrągłym ścięgnem na główce strzałki
  - głowa długa jest prostownikiem uda, obraca i przywodzi udo
  - silny zginacz stawu kolanowego, silny supinator

• m. brzuchaty łydki (gastrocnemius)
  - mięsień dwugłowy, leży powierzchownie na stronie tylnej goleni
  - rozpoczyna się na dalszym końcu uda, na płaszczyźnie
    podkolanowej kości udowej (głowa boczna powyżej kłykcia
    bocznego, głowa przyśrodkowa powyżej kłykcia przyśrodkowego)
  - płaskie szerokie ścięgno łączy się w ścięgno piętowe (Achillis)
  - miejsce przyczepu guz piętowy powierzchnia tylna
  - ścięgno piętowe to najsilniejsze ścięgno całego ustroju
  - najsilniejszy zginacz stopy w kierunku podeszwowym
  - odwraca i przywodzi stopę
  - zgina kolano

• m. płaszczkowaty (soleus)
  - przykryty przez poprzedni
  - szeroki, gruby
  - rozpoczyna się na powierzchni tylnej główki i trzonu strzałki
  - na tylnej kresie podkolanowej piszczeli, na powierzchni tylnej
    piszczeli
  - kończy się jako ścięgno piętowe
  - przeciwdziała pochylaniu goleni do przodu
  - zgina stopę w kierunku podeszwowym

Mięśnie klatki piersiowej

• m. piersiowy większy (pectoralis maior)

- najbardziej powierzchowny
- szeroki, trójkątny
- położony w przedniej części klatki piersiowej

• m. zębaty przedni (serratus anterior)
  - płaski, czworokątny
  - położony na bocznej ścianie klatki piersiowej
  - jeden z największych mięśni ciała

• przepona (diaphragma)
- stanowi mięśniowe odgraniczenie jamy brzusznej od jamy
  klatki piersiowej
- uwypuklona kopulasto, może więc poruszać się w obie strony
  między oboma jamami 
- pod względem pochodzenia należy do mięśni szyi 
- unerwiono przez nerw przeponowy długości ok. 25 - 30 cm
- podobnie jak serce pracuje bez przerwy przez całe życie

Mięśnie grzbietu

• m. czworoboczny (trapezius)
  - płaski, szeroki, trójkątny, kształt rombu
  - położony w okolicy karku i górnej części grzbietu
  - rozpoczyna się na kresie karkowej górnej i guzowatości
    potylicznej, na więzadle karkowym, na wyrostkach kolczystych
    wszystkich kręgów piersiowych i 7 kręgu szyjnego
 - kończy się na końcu barkowym obojczyka, wyrostku barkowym
   i grzebieniu łopatki

• czynność
  - część górna dźwiga kark ku górze
  - zbliża łopatkę do kręgosłupa - część środkowa
  - część górna i dolna obraca łopatkę (panewka stawowa kieruje się 
    ku górze)
  - cały mięsień cofa barki, zbliża łopatkę do kręgosłupa i przyciska
    ja do klatki piersiowej

• m. najszerszy grzbietu (latissimus dorsi)
  - położony w dolnej części grzbietu i bocznej klatki piersiowej
  - ma największa powierzchnię ze wszystkich mięśni
  - trójkątny

Mięśnie szyi

• mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy (sternocleidomastoideus)
  - silny mięsień, na bocznej stronie szyi
  - głowa przyśrodkowa rozpoczyna się na rękojeści mostka 
  - głowa boczna na powierzchni górnej końca mostkowego obojczyka
  - między głowami znajduje się dół nadobojczykowy mniejszy
  - kończy się na powierzchni bocznej wyrostka sutkowatego 
    i na odcinku boczny kresy karkowej górnej

• czynność
  - zgina głowę ku bokowi i obraca twarz w stronę przeciwną
  - jest pomocniczym mięśniem wdechowym
  - pociąga głowę ku przodowi (podnoszenie głowy u leżącego)

Mięśnie 

głowy

• m. potyliczny (occipitalis)
  - parzysty, czworoboczny, bardzo cienki
  - rozpoczyna się na bocznych 2/3 częściach kresy karkowej
    najwyższej
  - kończy się po krótkim przebiegu przechodząc we włókna czepca
    ścięgnistego