Kamica nerkowa

Rodzaje kamieni moczowych:
- szczawian wapnia
- fosforan wapnia
- moczany
- struwit 

(fosforan 

magnezowo-

amonowy)

Kamica nerkowa

- kamica  nerkowa  występuje  u  5%  całej 

populacji,  2xczęściej  u  mężczyzn  niż  u 
kobiet

- w  okolicach  gorących  i  suchych  występuje 

endemicznie

- w  społecznościach  bogatych,  w  których 

spożycie  pokarmów  białkowych  jest  duże, 
wzrasta  wydalanie  z  moczem  kwasu 
moczowego,  szczawianów,  wapnia  –  sprzyja 
to powstawaniu kamieni nerkowych

Kamica nerkowa

Etiologia:
- wzmożone wydalanie z moczem 

substancji litogennych

- zmniejszone wydalanie substancji 

antylitogennych (magnez, cytryniany)

- krytyczne pH moczu (<5.5 i > 7.0)
- duża gęstość względna moczu

Kamica nerkowa

Czynniki sprzyjające litogenezie:
• zastój moczu
• zakażenia dróg moczowych
• unieruchomienie
• nieprawidłowe odżywianie się

Kamica nerkowa

Obraz kliniczny:
• kolka nerkowa (ból promieniujący do 

worka mosznowego lub warg 

sromowych)

• nudności, wymioty
• zatrzymanie wiatrów i stolca 

(odruchowa niedrożność jelit)

• hematuria (mikro-, a w 1/3 

przypadków makrohematuria)

Kamica nerkowa

Badania obrazujące:
- USG układu moczowego
- Urografia
Badania laboratoryjne:
- badanie ogólne moczu, ew. posiew moczu
- oznaczenie ilościowe substancji 

zawartych w moczu

- oznaczenie wapnia, kw.moczowego i 

kreatyniny we krwi

Kamica nerkowa

Leczenie:
- zachowawcze
- inwazyjne, chirurgiczne

    80% złogów o średnicy do 2mm, zostaje 

wydalonych  samoistnie.  Najważniejszym 

powikłaniem 

jest 

zakażenie 

dróg 

moczowych,  mogące  być  przyczyną 

posocznicy.

Zakażenie dróg moczowych

      Jest  to  obecność  drobnoustrojów 

w drogach moczowych położonych 
powyżej 

zwieracza 

pęcherza 

moczowego.  Prawdziwe  zakażenie 
dróg 

moczowych 

należy 

różnicować 

z 

bakteriurią 

spowodowaną 

nieprawidłowym 

pobraniem moczu do badania.

Zakażenie dróg moczowych

Trzy  szczyty  częstości  występowania 

zdm:

1) wiek niemowlęcy i u małych dzieci
2) u  kobiet  w  okresie  ciąży  i  połogu, 

oraz  w  okresie  miesiąca  miodowego 
(„honeymoon cystitis”)

3) u  starszych  mężczyzn  (przerost 

prostaty – utrudniony odpływ moczu)

Zakażenie dróg moczowych

Etiologia zakażeń dróg moczowych:
1)

ostre niepowikłane zakażenia:

-

E. coli 70-80%

-

Proteus mirablis 10-15%

2) powikłane zakażenia:
-

E. coli do 50%

-

Proteus mirabilis 10%

-

Klebsiella i inne bakterie jelitowe 15%

-

Pseudomonas aeruginosa 5%

-

Paciorkowce jelitowe 10%

-

Gronkowce 10%

Zakażenie dróg moczowych

Bezobjawowa bakteriuria:
      Przypadkowo  stwierdzona 

bakteriuria,  u  osób  klinicznie 
bezobjawowych,  nie  wykazujących 
zmian  w  osadzie  moczu.  Wymaga 
leczenia u ciężarnych, dzieci i osób 
wykazujących 

przeszkodę 

w 

odpływie moczu.

Zakażenie dróg moczowych

Obraz kliniczny:
- dyzuria
- polakizuria  (częste  parcie  na 

pęcherz  z  oddawaniem  niewielkiej 
ilości moczu)

- ból w okolicy nadłonowej, również 

w trakcie mikcji

Zakażenie dróg moczowych

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek:
      Bakteryjne  zakażenie  górnych  części 

układu  moczowego  powoduje  ostre 
śródmiąższowe 

zapalenie 

nerek, 

przebiegające 

z 

gorączką 

i 

dreszczami, dyzurią, bólami w okolicy 
nerek (dodatni obj.Goldflamma).

Zakażenie dróg moczowych

Przewlekle odmiedniczkowe zapalenie nerek 

(p.o.z.n.):

      Rozwija  się  w  razie  wystąpienia  czynników 

predysponujących,  tj.  upośledzających  odpływ 
moczu.

Objawy niecharakterystyczne:
- bóle głowy
- ogólne rozbicie
- nudności
- spadek masy ciała
- tępe bóle pleców

Zakażenie dróg moczowych

P.o.z.n. – powikłania:
- ropne zapalenie nerek i ropień nerki
- posocznica nerkopochodna
- ropień okołonerkowy
- ropo- lub wodonercze – nerka marska
- przewlekła niewydolność nerek
- częściowe upośledzenie czynności 

kanalików nerkowych

- nadciśnienie tętnicze
- upośledzony rozwój u dzieci

Zakażenie dróg moczowych

Badania laboratoryjne:
- badanie  moczu  (bakteriuria  znamienna  – 

obecność  drobnoustrojów  w  moczu 

środkowego  strumienia  w  liczbie  > 

10^5w 1 ml (badanie wykonujemy 2x!!!)

- badanie  krwi:  OB,  CRP,  leukocytoza, 

niedokrwistość, mocznica

- w  razie  podejrzenia  posocznicy  –  posiew 

krwi

Zakażenie dróg moczowych

Leczenie:
- przyczynowe
- objawowe
- antybiotykoterapia

Reumatoidalne zapalenie 

stawów

      Jest  to  przewlekła  zapalna  choroba 

układowa,  rozwijająca  się  od  zapalenia 
błony  maziowej  do  zapalenia  stawów, 
kaletek 

maziowych 

i 

pochewek 

ścięgnistych.  Czasami  może  dochodzić 
do 

pozastawowych 

objawów 

narządowych. 

Rozwój 

choroby 

następuje rzutami i może prowadzić do 
zniszczenia stawu i inwalidztwa.  

Reumatoidalne zapalenie 

stawów

Klinika:

1)

nieswoiste objawy ogólne: uczucie rozbicia, 

nadmierne 

pocenie 

się, 

stany 

podgorączkowe,  matowienie  i  kruchość 

paznokci, 

2)

zapalenie 

wielostawowe: 

przeważnie 

rozpoczyna 

się 

od 

małych 

stawów, 

symetrycznie,  typowe  łokciowe  ustawienie 

dłoni,  sztywność  poranna,  bolesny  obrzęk; 

zespół cieśni nadgarstka; torbiele Bakera,

3)

guzki reumatoidalne

Reumatoidalne zapalenie 

stawów

4) Pozastawowe objawy narządowe:
- serce: zapalenie osierdzia
- płuca: zapalenie opłucnej
- oczy: suche zapalenie spojówek i 

rogówki

- naczynia: zapalenie naczyń palców

Reumatoidalne zapalenie 

stawów

Rozpoznanie:
- badania laboratoryjne
• nieswoiste wykładniki zapalenia
• wyniki 

badań 

immunologicznych: 

czynnik 

reumatoidalny 

(RF), 

przeciwciała 

przeciwjądrowe, 

krążące 

kompleksy 

immunologiczne

- USG stawów
- badanie radiologiczne
- badanie scyntygraficzne
- artroskopia (z badaniem płynu stawowego)

Reumatoidalne zapalenie 

stawów

Leczenie:
- fizykalne (termo-, krio-, hydro-, balneo-, 

elektroterapia) 

- farmakologiczne
• niesteroidowe leki p/zapalne
• glikokortykosterydy
• leki tzw. podstawowe – długo działające leki p/zapalne
- radiosynowerteza
- synowektomia
- chirurgiczna rekonstrukcja i wszczepianie protez 

stawu

- rehabilitacja i grupy samopomocowe