KRZEMIANY
PRZESTRZENNE
KRZEMIANY
PRZESTRZENNE
SKALENIE
SKALENIE POTASOWE
Sanidyn –
jednoskośny (wysokotemperaturowy), młode,
niezmienione skały wulkaniczne (trachity, ryolity itp.) i ich
tufy
Ortoklaz
- jednoskośny, skały magmowe (zwłaszcza
plutoniczne), typowe są zbliźniaczenia podwójne
(karlsbadzkie, manebachskie, baweńskie)
Mikroklin
– trójskośny (niskotemperaturowy), zasobne w
SiO
2
skały głębinowe i pegmatyty, zielona odmiana – amazonit
Adular
– jednoskośny, hydrotermalny
Kamień księżycowy
– skaleń potasowy (zwykle
ortoklaz lub adular) ze srebrzystą lub niebieskawą perłową
poświatą, zawierający listewkowate przerosty albitu
SKALENIE BAROWE
Celsjan –
jednoskośny, powyżej 90% Ba[Al
2
Si
2
O
8
] (nie
stwierdzono w przyrodzie skalenia w 100% barowego) mało
rozpowszechniony w przyrodzie, tworzy kryształy mieszane ze
skaleniem potasowym (hialofan)
PLAGIOKLAZY
Albit – Na[AlSi
3
O
8
] - Anortyt -
Ca[Al
2
Si
2
O
8
]
albit (100-90%Ab) – oligoklaz (90-70%Ab) – andezyn (70-50%Ab)
–
labrador (50-30%Ab) – bytownit (30-10%Ab) – anortyt (10-0%Ab)
albit
anortyt
Labradoryzacja
– migotliwość, zwykle w odcieniach
niebieskich lub zielonawych, gra barw typowa dla labradoru – skutek
interferencji światła odbitego od powierzchni wielokrotnych
zbliźniaczeń
KWARC
Odmiany polimorficzne SiO
2
:
Kwarc β (trygonalny) Kwarc α (heksagonalny) - 573ºC
Kwarc α Trydymit (jednoskośny) - 867ºC
Trydymit Krystobalit (tetragonalny) - 1470ºC
Krystobalit stop krzemionkowy - 1727ºC
Wysokociśnieniowa odmiana SiO
2
:
Stiszowit (tetragonalny – izostrukturalny z rutylem)
Paramorfoza -
rodzaj pseudomorfozy utworzonej przez
odmianę polimorficzną tej samej substancji chemicznej, bardziej trwałą w danych
warunkach. Substancja zachowuje swój dotychczasowy kształt i skład chemiczny,
lecz zmienia swoją budowę wewnętrzną
Odmiany barwne SiO
2
:
Kryształ górski – bezbarwny, przezroczysty
Kwarc mleczny – biały (rozproszone kropelki cieczy i wrostki
gazowe)
Ametyst – fioletowy (obecność glinu)
Kwarc dymny, morion – beżowy, brunatny, ciemnoszary
(zabarwiony przez napromieniowanie)
Cytryn – żółty, pomarańczowy (rozproszone wodorotlenki Fe)
Kwarc różowy – różowy (zawartość Mn)
Prasiolit – zielony (zwykle wytwarzany przez podgrzewanie
ametystu)
Kwarc awenturynowy – zawiera blaszkowe wrostki innych minerałów
(zwykle miki), co nadaje mu efekt migotliwości (awenturyzacja)
Tygrysie oko, sokole oko, bawole oko – odmiany
krzemionki zawierające wrostki o pokroju włóknistym
tygrysie oko
sokole oko
bawole oko
Włosy Wenus – igiełkowe wrostki rutylu w kwarcu
Chalcedon – skrytokrystaliczna odmiana
SiO
2
Agat – wielobarwna, wstęgowa odmiana chalcedonu
Onyks – czarno-biała lub szaro-biała odmiana agatu
Chryzopraz – zielona odmiana chalcedonu (zawartość Ni)
Karneol – czerwona, koralowa, brązowa (wodorotlenki Fe)
agat
onyks
chryzopraz
karneol
